Vishnu · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
śrī gaṇēśāya namaḥ śrī jānakīvallabhō vijayatē śrī rāmacharitamānasa tṛtīya sōpāna (araṇyakāṇḍa)
mūlaṃ dharmatarōrvivēkajaladhēḥ pūrṇēndumānandadaṃ vairāgyāmbujabhāskaraṃ hyaghaghanadhvāntāpahaṃ tāpaham। mōhāmbhōdharapūgapāṭanavidhau svaḥsambhavaṃ śaṅkaraṃ vandē brahmakulaṃ kalaṅkaśamanaṃ śrīrāmabhūpapriyam ॥ 1 ॥
sāndrānandapayōdasaubhagatanuṃ pītāmbaraṃ sundaraṃ pāṇau bāṇaśarāsanaṃ kaṭilasattūṇīrabhāraṃ varam rājīvāyatalōchanaṃ dhṛtajaṭājūṭēna saṃśōbhitaṃ sītālakṣmaṇasaṃyutaṃ pathigataṃ rāmābhirāmaṃ bhajē ॥ 2 ॥
sō. umā rāma guna gūḍha़ paṇḍita muni pāvahiṃ birati। pāvahiṃ mōha bimūḍha़ jē hari bimukha na dharma rati ॥ pura nara bharata prīti maiṃ gāī। mati anurūpa anūpa suhāī ॥ aba prabhu charita sunahu ati pāvana। karata jē bana sura nara muni bhāvana ॥ ēka bāra chuni kusuma suhāē। nija kara bhūṣana rāma banāē ॥ sītahi pahirāē prabhu sādara। baiṭhē phaṭika silā para sundara ॥ surapati suta dhari bāyasa bēṣā। saṭha chāhata raghupati bala dēkhā ॥ jimi pipīlikā sāgara thāhā। mahā mandamati pāvana chāhā ॥ sītā charana chauñcha hati bhāgā। mūḍha़ mandamati kārana kāgā ॥ chalā rudhira raghunāyaka jānā। sīṅka dhanuṣa sāyaka sandhānā ॥
dō. ati kṛpāla raghunāyaka sadā dīna para nēha। tā sana āi kīnha Chalu mūrakha avaguna gēha ॥ 1 ॥
prērita mantra brahmasara dhāvā। chalā bhāji bāyasa bhaya pāvā ॥ dhari nija rupa gayu pitu pāhīṃ। rāma bimukha rākhā tēhi nāhīm ॥ bhā nirāsa upajī mana trāsā। jathā chakra bhaya riṣi durbāsā ॥ brahmadhāma sivapura saba lōkā। phirā śramita byākula bhaya sōkā ॥ kāhūँ baiṭhana kahā na ōhī। rākhi kō saki rāma kara drōhī ॥ mātu mṛtyu pitu samana samānā। sudhā hōi biṣa sunu harijānā ॥ mitra kari sata ripu kai karanī। tā kahaँ bibudhanadī baitaranī ॥ saba jagu tāhi analahu tē tātā। jō raghubīra bimukha sunu bhrātā ॥ nārada dēkhā bikala jayantā। lāgi dayā kōmala chita santā ॥ paṭhavā turata rāma pahiṃ tāhī। kahēsi pukāri pranata hita pāhī ॥ ātura sabhaya gahēsi pada jāī। trāhi trāhi dayāla raghurāī ॥ atulita bala atulita prabhutāī। maiṃ matimanda jāni nahiṃ pāī ॥ nija kṛta karma janita phala pāyuँ। aba prabhu pāhi sarana taki āyuँ ॥ suni kṛpāla ati ārata bānī। ēkanayana kari tajā bhavānī ॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
sō. kīnha mōha basa drōha jadyapi tēhi kara badha uchita। prabhu Chāḍa़ēu kari Chōha kō kṛpāla raghubīra sama ॥ 2 ॥
raghupati chitrakūṭa basi nānā। charita kiē śruti sudhā samānā ॥ bahuri rāma asa mana anumānā। hōihi bhīra sabahiṃ mōhi jānā ॥ sakala muninha sana bidā karāī। sītā sahita chalē dvau bhāī ॥ atri kē āśrama jaba prabhu gayū। sunata mahāmuni haraṣita bhayū ॥ pulakita gāta atri uṭhi dhāē। dēkhi rāmu ātura chali āē ॥ karata daṇḍavata muni ura lāē। prēma bāri dvau jana anhavāē ॥ dēkhi rāma Chabi nayana juḍa़ānē। sādara nija āśrama taba ānē ॥ kari pūjā kahi bachana suhāē। diē mūla phala prabhu mana bhāē ॥
sō. prabhu āsana āsīna bhari lōchana sōbhā nirakhi। munibara parama prabīna jōri pāni astuti karata ॥ 3 ॥
Chaṃ. namāmi bhakta vatsalaṃ। kṛpālu śīla kōmalam ॥ bhajāmi tē padāmbujaṃ। akāmināṃ svadhāmadam ॥ nikāma śyāma sundaraṃ। bhavāmbunātha mandaram ॥ praphulla kañja lōchanaṃ। madādi dōṣa mōchanam ॥ pralamba bāhu vikramaṃ। prabhō'pramēya vaibhavam ॥ niṣaṅga chāpa sāyakaṃ। dharaṃ trilōka nāyakam ॥ dinēśa vaṃśa maṇḍanaṃ। mahēśa chāpa khaṇḍanam ॥ munīndra santa rañjanaṃ। surāri vṛnda bhañjanam ॥ manōja vairi vanditaṃ। ajādi dēva sēvitam ॥ viśuddha bōdha vigrahaṃ। samasta dūṣaṇāpaham ॥ namāmi indirā patiṃ। sukhākaraṃ satāṃ gatim ॥ bhajē saśakti sānujaṃ। śachī patiṃ priyānujam ॥ tvadaṅghri mūla yē narāḥ। bhajanti hīna matsarā ॥ patanti nō bhavārṇavē। vitarka vīchi saṅkulē ॥ vivikta vāsinaḥ sadā। bhajanti muktayē mudā ॥ nirasya indriyādikaṃ। prayānti tē gatiṃ svakam ॥ tamēkamabhdutaṃ prabhuṃ। nirīhamīśvaraṃ vibhum ॥ jagadguruṃ cha śāśvataṃ। turīyamēva kēvalam ॥ bhajāmi bhāva vallabhaṃ। kuyōgināṃ sudurlabham ॥ svabhakta kalpa pādapaṃ। samaṃ susēvyamanvaham ॥ anūpa rūpa bhūpatiṃ। natō'hamurvijā patim ॥ prasīda mē namāmi tē। padābja bhakti dēhi mē ॥ paṭhanti yē stavaṃ idaṃ। narādarēṇa tē padam ॥ vrajanti nātra saṃśayaṃ। tvadīya bhakti saṃyutā ॥
dō. binatī kari muni nāi siru kaha kara jōri bahōri। charana sarōruha nātha jani kabahuँ tajai mati mōri ॥ 4 ॥
śrī gaṇēśāya namaḥ śrī jānakīvallabhō vijayatē śrī rāmacharitamānasa ---------- tṛtīya sōpāna (araṇyakāṇḍa) ślōka mūlaṃ dharmatarōrvivēkajaladhēḥ pūrṇēndumānandadaṃ vairāgyāmbujabhāskaraṃ hyaghaghanadhvāntāpahaṃ tāpaham। mōhāmbhōdharapūgapāṭanavidhau svaḥsambhavaṃ śaṅkaraṃ vandē brahmakulaṃ kalaṅkaśamanaṃ śrīrāmabhūpapriyam ॥ 1 ॥
sāndrānandapayōdasaubhagatanuṃ pītāmbaraṃ sundaraṃ pāṇau bāṇaśarāsanaṃ kaṭilasattūṇīrabhāraṃ varam rājīvāyatalōchanaṃ dhṛtajaṭājūṭēna saṃśōbhitaṃ sītālakṣmaṇasaṃyutaṃ pathigataṃ rāmābhirāmaṃ bhajē ॥ 2 ॥
sō. umā rāma guna gūḍha़ paṇḍita muni pāvahiṃ birati। pāvahiṃ mōha bimūḍha़ jē hari bimukha na dharma rati ॥ pura nara bharata prīti maiṃ gāī। mati anurūpa anūpa suhāī ॥ aba prabhu charita sunahu ati pāvana। karata jē bana sura nara muni bhāvana ॥ ēka bāra chuni kusuma suhāē। nija kara bhūṣana rāma banāē ॥ sītahi pahirāē prabhu sādara। baiṭhē phaṭika silā para sundara ॥ surapati suta dhari bāyasa bēṣā। saṭha chāhata raghupati bala dēkhā ॥ jimi pipīlikā sāgara thāhā। mahā mandamati pāvana chāhā ॥ sītā charana chauñcha hati bhāgā। mūḍha़ mandamati kārana kāgā ॥ chalā rudhira raghunāyaka jānā। sīṅka dhanuṣa sāyaka sandhānā ॥
dō. ati kṛpāla raghunāyaka sadā dīna para nēha। tā sana āi kīnha Chalu mūrakha avaguna gēha ॥ 1 ॥
prērita mantra brahmasara dhāvā। chalā bhāji bāyasa bhaya pāvā ॥ dhari nija rupa gayu pitu pāhīṃ। rāma bimukha rākhā tēhi nāhīm ॥ bhā nirāsa upajī mana trāsā। jathā chakra bhaya riṣi durbāsā ॥ brahmadhāma sivapura saba lōkā। phirā śramita byākula bhaya sōkā ॥ kāhūँ baiṭhana kahā na ōhī। rākhi kō saki rāma kara drōhī ॥ mātu mṛtyu pitu samana samānā। sudhā hōi biṣa sunu harijānā ॥ mitra kari sata ripu kai karanī। tā kahaँ bibudhanadī baitaranī ॥ saba jagu tāhi analahu tē tātā। jō raghubīra bimukha sunu bhrātā ॥ nārada dēkhā bikala jayantā। lāgi dayā kōmala chita santā ॥ paṭhavā turata rāma pahiṃ tāhī। kahēsi pukāri pranata hita pāhī ॥ ātura sabhaya gahēsi pada jāī। trāhi trāhi dayāla raghurāī ॥ atulita bala atulita prabhutāī। maiṃ matimanda jāni nahiṃ pāī ॥ nija kṛta karma janita phala pāyuँ। aba prabhu pāhi sarana taki āyuँ ॥ suni kṛpāla ati ārata bānī। ēkanayana kari tajā bhavānī ॥
sō. kīnha mōha basa drōha jadyapi tēhi kara badha uchita। prabhu Chāḍa़ēu kari Chōha kō kṛpāla raghubīra sama ॥ 2 ॥
raghupati chitrakūṭa basi nānā। charita kiē śruti sudhā samānā ॥ bahuri rāma asa mana anumānā। hōihi bhīra sabahiṃ mōhi jānā ॥ sakala muninha sana bidā karāī। sītā sahita chalē dvau bhāī ॥ atri kē āśrama jaba prabhu gayū। sunata mahāmuni haraṣita bhayū ॥ pulakita gāta atri uṭhi dhāē। dēkhi rāmu ātura chali āē ॥ karata daṇḍavata muni ura lāē। prēma bāri dvau jana anhavāē ॥ dēkhi rāma Chabi nayana juḍa़ānē। sādara nija āśrama taba ānē ॥ kari pūjā kahi bachana suhāē। diē mūla phala prabhu mana bhāē ॥
sō. prabhu āsana āsīna bhari lōchana sōbhā nirakhi। munibara parama prabīna jōri pāni astuti karata ॥ 3 ॥
Chaṃ. namāmi bhakta vatsalaṃ। kṛpālu śīla kōmalam ॥ bhajāmi tē padāmbujaṃ। akāmināṃ svadhāmadam ॥ nikāma śyāma sundaraṃ। bhavāmbunātha mandaram ॥ praphulla kañja lōchanaṃ। madādi dōṣa mōchanam ॥ pralamba bāhu vikramaṃ। prabhō'pramēya vaibhavam ॥ niṣaṅga chāpa sāyakaṃ। dharaṃ trilōka nāyakam ॥ dinēśa vaṃśa maṇḍanaṃ। mahēśa chāpa khaṇḍanam ॥ munīndra santa rañjanaṃ। surāri vṛnda bhañjanam ॥ manōja vairi vanditaṃ। ajādi dēva sēvitam ॥ viśuddha bōdha vigrahaṃ। samasta dūṣaṇāpaham ॥ namāmi indirā patiṃ। sukhākaraṃ satāṃ gatim ॥ bhajē saśakti sānujaṃ। śachī patiṃ priyānujam ॥ tvadaṅghri mūla yē narāḥ। bhajanti hīna matsarā ॥ patanti nō bhavārṇavē। vitarka vīchi saṅkulē ॥ vivikta vāsinaḥ sadā। bhajanti muktayē mudā ॥ nirasya indriyādikaṃ। prayānti tē gatiṃ svakam ॥ tamēkamabhdutaṃ prabhuṃ। nirīhamīśvaraṃ vibhum ॥ jagadguruṃ cha śāśvataṃ। turīyamēva kēvalam ॥ bhajāmi bhāva vallabhaṃ। kuyōgināṃ sudurlabham ॥ svabhakta kalpa pādapaṃ। samaṃ susēvyamanvaham ॥ anūpa rūpa bhūpatiṃ। natō'hamurvijā patim ॥ prasīda mē namāmi tē। padābja bhakti dēhi mē ॥ paṭhanti yē stavaṃ idaṃ। narādarēṇa tē padam ॥ vrajanti nātra saṃśayaṃ। tvadīya bhakti saṃyutā ॥
dō. binatī kari muni nāi siru kaha kara jōri bahōri। charana sarōruha nātha jani kabahuँ tajai mati mōri ॥ 4 ॥
anusuiyā kē pada gahi sītā। milī bahōri susīla binītā ॥ riṣipatinī mana sukha adhikāī। āsiṣa dēi nikaṭa baiṭhāī ॥ dibya basana bhūṣana pahirāē। jē nita nūtana amala suhāē ॥ kaha riṣibadhū sarasa mṛdu bānī। nāridharma kaChu byāja bakhānī ॥ mātu pitā bhrātā hitakārī। mitaprada saba sunu rājakumārī ॥ amita dāni bhartā bayadēhī। adhama sō nāri jō sēva na tēhī ॥ dhīraja dharma mitra aru nārī। āpada kāla parikhiahiṃ chārī ॥ bṛddha rōgabasa jaḍa़ dhanahīnā। adhaṃ badhira krōdhī ati dīnā ॥ aisēhu pati kara kiēँ apamānā। nāri pāva jamapura dukha nānā ॥ ēki dharma ēka brata nēmā। kāyaँ bachana mana pati pada prēmā ॥ jaga pati bratā chāri bidhi ahahiṃ। bēda purāna santa saba kahahim ॥ uttama kē asa basa mana māhīṃ। sapanēhuँ āna puruṣa jaga nāhīm ॥ madhyama parapati dēkhi kaisēṃ। bhrātā pitā putra nija jaiṃsēm ॥ dharma bichāri samujhi kula rahī। sō nikiṣṭa triya śruti asa kahī ॥ binu avasara bhaya tēṃ raha jōī। jānēhu adhama nāri jaga sōī ॥ pati bañchaka parapati rati karī। raurava naraka kalpa sata parī ॥ Chana sukha lāgi janama sata kōṭi। dukha na samujha tēhi sama kō khōṭī ॥ binu śrama nāri parama gati lahī। patibrata dharma Chāḍa़i Chala gahī ॥ pati pratikula janama jahaँ jāī। bidhavā hōī pāī tarunāī ॥
sō. sahaja apāvani nāri pati sēvata subha gati lahi। jasu gāvata śruti chāri ajahu tulasikā harihi priya ॥ 5ka ॥
sanu sītā tava nāma sumira nāri patibrata karahi। tōhi prānapriya rāma kahiuँ kathā saṃsāra hita ॥ 5kha ॥
suni jānakīṃ parama sukhu pāvā। sādara tāsu charana siru nāvā ॥ taba muni sana kaha kṛpānidhānā। āyasu hōi jāuँ bana ānā ॥ santata mō para kṛpā karēhū। sēvaka jāni tajēhu jani nēhū ॥ dharma dhurandhara prabhu kai bānī। suni saprēma bōlē muni gyānī ॥ jāsu kṛpā aja siva sanakādī। chahata sakala paramāratha bādī ॥ tē tumha rāma akāma piārē। dīna bandhu mṛdu bachana uchārē ॥ aba jānī maiṃ śrī chaturāī। bhajī tumhahi saba dēva bihāī ॥ jēhi samāna atisaya nahiṃ kōī। tā kara sīla kasa na asa hōī ॥ kēhi bidhi kahauṃ jāhu aba svāmī। kahahu nātha tumha antarajāmī ॥ asa kahi prabhu bilōki muni dhīrā। lōchana jala baha pulaka sarīrā ॥
Chaṃ. tana pulaka nirbhara prēma purana nayana mukha paṅkaja diē। mana gyāna guna gōtīta prabhu maiṃ dīkha japa tapa kā kiē ॥ japa jōga dharma samūha tēṃ nara bhagati anupama pāvī। radhubīra charita punīta nisi dina dāsa tulasī gāvī ॥
dō. kalimala samana damana mana rāma sujasa sukhamūla। sādara sunahi jē tinha para rāma rahahiṃ anukūla ॥ 6(ka) ॥
sō. kaṭhina kāla mala kōsa dharma na gyāna na jōga japa। parihari sakala bharōsa rāmahi bhajahiṃ tē chatura nara ॥ 6(kha) ॥
muni pada kamala nāi kari sīsā। chalē banahi sura nara muni īsā ॥ āgē rāma anuja puni pāChēṃ। muni bara bēṣa banē ati kāChēm ॥ umaya bīcha śrī sōhi kaisī। brahma jīva bicha māyā jaisī ॥ saritā bana giri avaghaṭa ghāṭā। pati pahichānī dēhiṃ bara bāṭā ॥ jahaँ jahaँ jāhi dēva raghurāyā। karahiṃ mēdha tahaँ tahaँ nabha Chāyā ॥ milā asura birādha maga jātā। āvatahīṃ raghuvīra nipātā ॥ turatahiṃ ruchira rūpa tēhiṃ pāvā। dēkhi dukhī nija dhāma paṭhāvā ॥ puni āē jahaँ muni sarabhaṅgā। sundara anuja jānakī saṅgā ॥
dō. dēkhī rāma mukha paṅkaja munibara lōchana bhṛṅga। sādara pāna karata ati dhanya janma sarabhaṅga ॥ 7 ॥
kaha muni sunu raghubīra kṛpālā। saṅkara mānasa rājamarālā ॥ jāta rahēuँ birañchi kē dhāmā। sunēuँ śravana bana aihahiṃ rāmā ॥ chitavata pantha rahēuँ dina rātī। aba prabhu dēkhi juḍa़ānī Chātī ॥ nātha sakala sādhana maiṃ hīnā। kīnhī kṛpā jāni jana dīnā ॥ sō kaChu dēva na mōhi nihōrā। nija pana rākhēu jana mana chōrā ॥ taba lagi rahahu dīna hita lāgī। jaba lagi milauṃ tumhahi tanu tyāgī ॥ jōga jagya japa tapa brata kīnhā। prabhu kahaँ dēi bhagati bara līnhā ॥ ēhi bidhi sara rachi muni sarabhaṅgā। baiṭhē hṛdayaँ Chāḍa़i saba saṅgā ॥
dō. sītā anuja samēta prabhu nīla jalada tanu syāma। mama hiyaँ basahu nirantara sagunarupa śrīrāma ॥ 8 ॥
asa kahi jōga agini tanu jārā। rāma kṛpāँ baikuṇṭha sidhārā ॥ tātē muni hari līna na bhayū। prathamahiṃ bhēda bhagati bara layū ॥ riṣi nikāya munibara gati dēkhi। sukhī bhē nija hṛdayaँ bisēṣī ॥ astuti karahiṃ sakala muni bṛndā। jayati pranata hita karunā kandā ॥ puni raghunātha chalē bana āgē। munibara bṛnda bipula saँga lāgē ॥ asthi samūha dēkhi raghurāyā। pūChī muninha lāgi ati dāyā ॥ jānatahuँ pūChia kasa svāmī। sabadarasī tumha antarajāmī ॥ nisichara nikara sakala muni khāē। suni raghubīra nayana jala Chāē ॥
dō. nisichara hīna karuँ mahi bhuja uṭhāi pana kīnha। sakala muninha kē āśramanhi jāi jāi sukha dīnha ॥ 9 ॥
muni agasti kara siṣya sujānā। nāma sutīChana rati bhagavānā ॥ mana krama bachana rāma pada sēvaka। sapanēhuँ āna bharōsa na dēvaka ॥ prabhu āgavanu śravana suni pāvā। karata manōratha ātura dhāvā ॥ hē bidhi dīnabandhu raghurāyā। mō sē saṭha para karihahiṃ dāyā ॥ sahita anuja mōhi rāma gōsāī। milihahiṃ nija sēvaka kī nāī ॥ mōrē jiyaँ bharōsa dṛḍha़ nāhīṃ। bhagati birati na gyāna mana māhīm ॥ nahiṃ satasaṅga jōga japa jāgā। nahiṃ dṛḍha़ charana kamala anurāgā ॥ ēka bāni karunānidhāna kī। sō priya jākēṃ gati na āna kī ॥ hōihaiṃ suphala āju mama lōchana। dēkhi badana paṅkaja bhava mōchana ॥ nirbhara prēma magana muni gyānī। kahi na jāi sō dasā bhavānī ॥ disi aru bidisi pantha nahiṃ sūjhā। kō maiṃ chalēuँ kahāँ nahiṃ būjhā ॥ kabahuँka phiri pāChēṃ puni jāī। kabahuँka nṛtya kari guna gāī ॥ abirala prēma bhagati muni pāī। prabhu dēkhaiṃ taru ōṭa lukāī ॥ atisaya prīti dēkhi raghubīrā। pragaṭē hṛdayaँ harana bhava bhīrā ॥ muni maga mājha achala hōi baisā। pulaka sarīra panasa phala jaisā ॥ taba raghunātha nikaṭa chali āē। dēkhi dasā nija jana mana bhāē ॥ munihi rāma bahu bhāँti jagāvā। jāga na dhyānajanita sukha pāvā ॥ bhūpa rūpa taba rāma durāvā। hṛdayaँ chaturbhuja rūpa dēkhāvā ॥ muni akulāi uṭhā taba kaisēṃ। bikala hīna mani phani bara jaisēm ॥ āgēṃ dēkhi rāma tana syāmā। sītā anuja sahita sukha dhāmā ॥ parēu lakuṭa iva charananhi lāgī। prēma magana munibara baḍa़bhāgī ॥ bhuja bisāla gahi liē uṭhāī। parama prīti rākhē ura lāī ॥ munihi milata asa sōha kṛpālā। kanaka taruhi janu bhēṇṭa tamālā ॥ rāma badanu bilōka muni ṭhāḍha़ā। mānahuँ chitra mājha likhi kāḍha़ā ॥
dō. taba muni hṛdayaँ dhīra dhīra gahi pada bārahiṃ bāra। nija āśrama prabhu āni kari pūjā bibidha prakāra ॥ 10 ॥
kaha muni prabhu sunu binatī mōrī। astuti karauṃ kavana bidhi tōrī ॥ mahimā amita mōri mati thōrī। rabi sanmukha khadyōta aँjōrī ॥ śyāma tāmarasa dāma śarīraṃ। jaṭā mukuṭa paridhana munichīram ॥ pāṇi chāpa śara kaṭi tūṇīraṃ। naumi nirantara śrīraghuvīram ॥ mōha vipina ghana dahana kṛśānuḥ। santa sarōruha kānana bhānuḥ ॥ niśichara kari varūtha mṛgarājaḥ। trātu sadā nō bhava khaga bājaḥ ॥ aruṇa nayana rājīva suvēśaṃ। sītā nayana chakōra niśēśam ॥ hara hradi mānasa bāla marālaṃ। naumi rāma ura bāhu viśālam ॥ saṃśaya sarpa grasana uragādaḥ। śamana sukarkaśa tarka viṣādaḥ ॥ bhava bhañjana rañjana sura yūthaḥ। trātu sadā nō kṛpā varūthaḥ ॥ nirguṇa saguṇa viṣama sama rūpaṃ। jñāna girā gōtītamanūpam ॥ amalamakhilamanavadyamapāraṃ। naumi rāma bhañjana mahi bhāram ॥ bhakta kalpapādapa ārāmaḥ। tarjana krōdha lōbha mada kāmaḥ ॥ ati nāgara bhava sāgara sētuḥ। trātu sadā dinakara kula kētuḥ ॥ atulita bhuja pratāpa bala dhāmaḥ। kali mala vipula vibhañjana nāmaḥ ॥ dharma varma narmada guṇa grāmaḥ। santata śaṃ tanōtu mama rāmaḥ ॥ jadapi biraja byāpaka abināsī। saba kē hṛdayaँ nirantara bāsī ॥ tadapi anuja śrī sahita kharārī। basatu manasi mama kānanachārī ॥ jē jānahiṃ tē jānahuँ svāmī। saguna aguna ura antarajāmī ॥ jō kōsala pati rājiva nayanā। karu sō rāma hṛdaya mama ayanā। asa abhimāna jāi jani bhōrē। maiṃ sēvaka raghupati pati mōrē ॥ suni muni bachana rāma mana bhāē। bahuri haraṣi munibara ura lāē ॥ parama prasanna jānu muni mōhī। jō bara māgahu dēu sō tōhī ॥ muni kaha mai bara kabahuँ na jāchā। samujhi na pari jhūṭha kā sāchā ॥ tumhahi nīka lāgai raghurāī। sō mōhi dēhu dāsa sukhadāī ॥ abirala bhagati birati bigyānā। hōhu sakala guna gyāna nidhānā ॥ prabhu jō dīnha sō baru maiṃ pāvā। aba sō dēhu mōhi jō bhāvā ॥
dō. anuja jānakī sahita prabhu chāpa bāna dhara rāma। mama hiya gagana indu iva basahu sadā nihakāma ॥ 11 ॥
ēvamastu kari ramānivāsā। haraṣi chalē kubhañja riṣi pāsā ॥ bahuta divasa gura darasana pāēँ। bhē mōhi ēhiṃ āśrama āēँ ॥ aba prabhu saṅga jāuँ gura pāhīṃ। tumha kahaँ nātha nihōrā nāhīm ॥ dēkhi kṛpānidhi muni chaturāī। liē saṅga bihasai dvau bhāī ॥ pantha kahata nija bhagati anūpā। muni āśrama pahuँchē surabhūpā ॥ turata sutīChana gura pahiṃ gayū। kari daṇḍavata kahata asa bhayū ॥ nātha kausalādhīsa kumārā। āē milana jagata ādhārā ॥ rāma anuja samēta baidēhī। nisi dinu dēva japata hahu jēhī ॥ sunata agasti turata uṭhi dhāē। hari bilōki lōchana jala Chāē ॥ muni pada kamala parē dvau bhāī। riṣi ati prīti liē ura lāī ॥ sādara kusala pūChi muni gyānī। āsana bara baiṭhārē ānī ॥ puni kari bahu prakāra prabhu pūjā। mōhi sama bhāgyavanta nahiṃ dūjā ॥ jahaँ lagi rahē apara muni bṛndā। haraṣē saba bilōki sukhakandā ॥
dō. muni samūha mahaँ baiṭhē sanmukha saba kī ōra। sarada indu tana chitavata mānahuँ nikara chakōra ॥ 12 ॥
taba raghubīra kahā muni pāhīṃ। tumha sana prabhu durāva kaChu nāhī ॥ tumha jānahu jēhi kārana āyuँ। tātē tāta na kahi samujhāyuँ ॥ aba sō mantra dēhu prabhu mōhī। jēhi prakāra mārauṃ munidrōhī ॥ muni musakānē suni prabhu bānī। pūChēhu nātha mōhi kā jānī ॥ tumharēiँ bhajana prabhāva aghārī। jānuँ mahimā kaChuka tumhārī ॥ ūmari taru bisāla tava māyā। phala brahmāṇḍa anēka nikāyā ॥ jīva charāchara jantu samānā। bhītara basahi na jānahiṃ ānā ॥ tē phala bhachChaka kaṭhina karālā। tava bhayaँ ḍarata sadā sau kālā ॥ tē tumha sakala lōkapati sāīṃ। pūँChēhu mōhi manuja kī nāīm ॥ yaha bara māguँ kṛpānikētā। basahu hṛdayaँ śrī anuja samētā ॥ abirala bhagati birati satasaṅgā। charana sarōruha prīti abhaṅgā ॥ jadyapi brahma akhaṇḍa anantā। anubhava gamya bhajahiṃ jēhi santā ॥ asa tava rūpa bakhānuँ jānuँ। phiri phiri saguna brahma rati mānuँ ॥ santata dāsanha dēhu baḍa़āī। tātēṃ mōhi pūँChēhu raghurāī ॥ hai prabhu parama manōhara ṭhāūँ। pāvana pañchabaṭī tēhi nāūँ ॥ daṇḍaka bana punīta prabhu karahū। ugra sāpa munibara kara harahū ॥ bāsa karahu tahaँ raghukula rāyā। kījē sakala muninha para dāyā ॥ chalē rāma muni āyasu pāī। turatahiṃ pañchabaṭī niarāī ॥
dō. gīdharāja saiṃ bhaiṇṭa bhi bahu bidhi prīti baḍha़āi ॥ gōdāvarī nikaṭa prabhu rahē parana gṛha Chāi ॥ 13 ॥
jaba tē rāma kīnha tahaँ bāsā। sukhī bhē muni bītī trāsā ॥ giri bana nadīṃ tāla Chabi Chāē। dina dina prati ati hauhiṃ suhāē ॥ khaga mṛga bṛnda anandita rahahīṃ। madhupa madhura gañjata Chabi lahahīm ॥ sō bana barani na saka ahirājā। jahāँ pragaṭa raghubīra birājā ॥ ēka bāra prabhu sukha āsīnā। laChimana bachana kahē Chalahīnā ॥ sura nara muni sacharāchara sāīṃ। maiṃ pūChuँ nija prabhu kī nāī ॥ mōhi samujhāi kahahu sōi dēvā। saba taji karauṃ charana raja sēvā ॥ kahahu gyāna birāga aru māyā। kahahu sō bhagati karahu jēhiṃ dāyā ॥
dō. īsvara jīva bhēda prabhu sakala kahau samujhāi ॥ jātēṃ hōi charana rati sōka mōha bhrama jāi ॥ 14 ॥
thōrēhi mahaँ saba kahuँ bujhāī। sunahu tāta mati mana chita lāī ॥ maiṃ aru mōra tōra taiṃ māyā। jēhiṃ basa kīnhē jīva nikāyā ॥ gō gōchara jahaँ lagi mana jāī। sō saba māyā jānēhu bhāī ॥ tēhi kara bhēda sunahu tumha sōū। bidyā apara abidyā dōū ॥ ēka duṣṭa atisaya dukharūpā। jā basa jīva parā bhavakūpā ॥ ēka rachi jaga guna basa jākēṃ। prabhu prērita nahiṃ nija bala tākēm ॥ gyāna māna jahaँ ēku nāhīṃ। dēkha brahma samāna saba māhī ॥ kahia tāta sō parama birāgī। tṛna sama siddhi tīni guna tyāgī ॥
dō. māyā īsa na āpu kahuँ jāna kahia sō jīva। bandha mōchCha prada sarbapara māyā prēraka sīva ॥ 15 ॥
dharma tēṃ birati jōga tēṃ gyānā। gyāna mōchChaprada bēda bakhānā ॥ jātēṃ bēgi dravuँ maiṃ bhāī। sō mama bhagati bhagata sukhadāī ॥ sō sutantra avalamba na ānā। tēhi ādhīna gyāna bigyānā ॥ bhagati tāta anupama sukhamūlā। mili jō santa hōiँ anukūlā ॥ bhagati ki sādhana kahuँ bakhānī। sugama pantha mōhi pāvahiṃ prānī ॥ prathamahiṃ bipra charana ati prītī। nija nija karma nirata śruti rītī ॥ ēhi kara phala puni biṣaya birāgā। taba mama dharma upaja anurāgā ॥ śravanādika nava bhakti dṛḍha़āhīṃ। mama līlā rati ati mana māhīm ॥ santa charana paṅkaja ati prēmā। mana krama bachana bhajana dṛḍha़ nēmā ॥ guru pitu mātu bandhu pati dēvā। saba mōhi kahaँ jānē dṛḍha़ sēvā ॥ mama guna gāvata pulaka sarīrā। gadagada girā nayana baha nīrā ॥ kāma ādi mada dambha na jākēṃ। tāta nirantara basa maiṃ tākēm ॥
dō. bachana karma mana mōri gati bhajanu karahiṃ niḥkāma ॥ tinha kē hṛdaya kamala mahuँ karuँ sadā biśrāma ॥ 16 ॥
bhagati jōga suni ati sukha pāvā। laChimana prabhu charananhi siru nāvā ॥ ēhi bidhi gē kaChuka dina bītī। kahata birāga gyāna guna nītī ॥ sūpanakhā rāvana kai bahinī। duṣṭa hṛdaya dāruna jasa ahinī ॥ pañchabaṭī sō gi ēka bārā। dēkhi bikala bhi jugala kumārā ॥ bhrātā pitā putra uragārī। puruṣa manōhara nirakhata nārī ॥ hōi bikala saka manahi na rōkī। jimi rabimani drava rabihi bilōkī ॥ ruchira rupa dhari prabhu pahiṃ jāī। bōlī bachana bahuta musukāī ॥ tumha sama puruṣa na mō sama nārī। yaha saँjōga bidhi rachā bichārī ॥ mama anurūpa puruṣa jaga māhīṃ। dēkhēuँ khōji lōka tihu nāhīm ॥ tātē aba lagi rahiuँ kumārī। manu mānā kaChu tumhahi nihārī ॥ sītahi chiti kahī prabhu bātā। ahi kuāra mōra laghu bhrātā ॥ gi laChimana ripu bhaginī jānī। prabhu bilōki bōlē mṛdu bānī ॥ sundari sunu maiṃ unha kara dāsā। parādhīna nahiṃ tōra supāsā ॥ prabhu samartha kōsalapura rājā। jō kaChu karahiṃ unahi saba Chājā ॥ sēvaka sukha chaha māna bhikhārī। byasanī dhana subha gati bibhichārī ॥ lōbhī jasu chaha chāra gumānī। nabha duhi dūdha chahata ē prānī ॥ puni phiri rāma nikaṭa sō āī। prabhu laChimana pahiṃ bahuri paṭhāī ॥ laChimana kahā tōhi sō barī। jō tṛna tōri lāja pariharī ॥ taba khisiāni rāma pahiṃ gī। rūpa bhayaṅkara pragaṭata bhī ॥ sītahi sabhaya dēkhi raghurāī। kahā anuja sana sayana bujhāī ॥
dō. laChimana ati lāghavaँ sō nāka kāna binu kīnhi। tākē kara rāvana kahaँ manau chunautī dīnhi ॥ 17 ॥
nāka kāna binu bhi bikarārā। janu strava saila gairu kai dhārā ॥ khara dūṣana pahiṃ gi bilapātā। dhiga dhiga tava pauruṣa bala bhrātā ॥ tēhi pūChā saba kahēsi bujhāī। jātudhāna suni sēna banāī ॥ dhāē nisichara nikara barūthā। janu sapachCha kajjala giri jūthā ॥ nānā bāhana nānākārā। nānāyudha dhara ghōra apārā ॥ supanakhā āgēṃ kari līnī। asubha rūpa śruti nāsā hīnī ॥ asaguna amita hōhiṃ bhayakārī। ganahiṃ na mṛtyu bibasa saba jhārī ॥ garjahi tarjahiṃ gagana uḍa़āhīṃ। dēkhi kaṭaku bhaṭa ati haraṣāhīm ॥ kau kaha jiata dharahu dvau bhāī। dhari mārahu tiya lēhu Chaḍa़āī ॥ dhūri pūri nabha maṇḍala rahā। rāma bōlāi anuja sana kahā ॥ lai jānakihi jāhu giri kandara। āvā nisichara kaṭaku bhayaṅkara ॥ rahēhu sajaga suni prabhu kai bānī। chalē sahita śrī sara dhanu pānī ॥ dēkhi rāma ripudala chali āvā। bihasi kaṭhina kōdaṇḍa chaḍha़āvā ॥
Chaṃ. kōdaṇḍa kaṭhina chaḍha़āi sira jaṭa jūṭa bāँdhata sōha kyōṃ। marakata sayala para larata dāmini kōṭi sōṃ juga bhujaga jyōm ॥ kaṭi kasi niṣaṅga bisāla bhuja gahi chāpa bisikha sudhāri kai ॥ chitavata manahuँ mṛgarāja prabhu gajarāja ghaṭā nihāri kai ॥
sō. āi gē bagamēla dharahu dharahu dhāvata subhaṭa। jathā bilōki akēla bāla rabihi ghērata danuja ॥ 18 ॥
prabhu bilōki sara sakahiṃ na ḍārī। thakita bhī rajanīchara dhārī ॥ sachiva bōli bōlē khara dūṣana। yaha kau nṛpabālaka nara bhūṣana ॥ nāga asura sura nara muni jētē। dēkhē jitē hatē hama kētē ॥ hama bhari janma sunahu saba bhāī। dēkhī nahiṃ asi sundaratāī ॥ jadyapi bhaginī kīnha kurūpā। badha lāyaka nahiṃ puruṣa anūpā ॥ dēhu turata nija nāri durāī। jīata bhavana jāhu dvau bhāī ॥ mōra kahā tumha tāhi sunāvahu। tāsu bachana suni ātura āvahu ॥ dūtanha kahā rāma sana jāī। sunata rāma bōlē musakāī ॥ hama Chatrī mṛgayā bana karahīṃ। tumha sē khala mṛga khaujata phirahīm ॥ ripu balavanta dēkhi nahiṃ ḍarahīṃ। ēka bāra kālahu sana larahīm ॥ jadyapi manuja danuja kula ghālaka। muni pālaka khala sālaka bālaka ॥ jauṃ na hōi bala ghara phiri jāhū। samara bimukha maiṃ hatuँ na kāhū ॥ rana chaḍha़i karia kapaṭa chaturāī। ripu para kṛpā parama kadarāī ॥ dūtanha jāi turata saba kahēū। suni khara dūṣana ura ati dahēū ॥ Chaṃ. ura dahēu kahēu ki dharahu dhāē bikaṭa bhaṭa rajanīcharā। sara chāpa tōmara sakti sūla kṛpāna parigha parasu dharā ॥ prabhu kīnha dhanuṣa ṭakōra prathama kaṭhōra ghōra bhayāvahā। bhē badhira byākula jātudhāna na gyāna tēhi avasara rahā ॥
dō. sāvadhāna hōi dhāē jāni sabala ārāti। lāgē baraṣana rāma para astra sastra bahu bhāँti ॥ 19(ka) ॥
tinha kē āyudha tila sama kari kāṭē raghubīra। tāni sarāsana śravana lagi puni Chāँḍa़ē nija tīra ॥ 19(kha) ॥
Chaṃ. taba chalē jāna babāna karāla। phuṅkarata janu bahu byāla ॥ kōpēu samara śrīrāma। chalē bisikha nisita nikāma ॥ avalōki kharatara tīra। muri chalē nisichara bīra ॥ bhē kruddha tīniu bhāi। jō bhāgi rana tē jāi ॥ tēhi badhaba hama nija pāni। phirē marana mana mahuँ ṭhāni ॥ āyudha anēka prakāra। sanamukha tē karahiṃ prahāra ॥ ripu parama kōpē jāni। prabhu dhanuṣa sara sandhāni ॥ Chāँḍa़ē bipula nārācha। lagē kaṭana bikaṭa pisācha ॥ ura sīsa bhuja kara charana। jahaँ tahaँ lagē mahi parana ॥ chikkarata lāgata bāna। dhara parata kudhara samāna ॥ bhaṭa kaṭata tana sata khaṇḍa। puni uṭhata kari pāṣaṇḍa ॥ nabha uḍa़ta bahu bhuja muṇḍa। binu mauli dhāvata ruṇḍa ॥ khaga kaṅka kāka sṛgāla। kaṭakaṭahiṃ kaṭhina karāla ॥
Chaṃ. kaṭakaṭahiṃ ja़mbuka bhūta prēta pisācha kharpara sañchahīṃ। bētāla bīra kapāla tāla bajāi jōgini nañchahīm ॥ raghubīra bāna prachaṇḍa khaṇḍahiṃ bhaṭanha kē ura bhuja sirā। jahaँ tahaँ parahiṃ uṭhi larahiṃ dhara dharu dharu karahiṃ bhayakara girā ॥ antāvarīṃ gahi uḍa़ta gīdha pisācha kara gahi dhāvahīm ॥ saṅgrāma pura bāsī manahuँ bahu bāla guḍa़ī uḍa़āvahīm ॥ mārē paChārē ura bidārē bipula bhaṭa kahaँrata parē। avalōki nija dala bikala bhaṭa tisirādi khara dūṣana phirē ॥ sara sakti tōmara parasu sūla kṛpāna ēkahi bārahīṃ। kari kōpa śrīraghubīra para aganita nisāchara ḍārahīm ॥ prabhu nimiṣa mahuँ ripu sara nivāri pachāri ḍārē sāyakā। dasa dasa bisikha ura mājha mārē sakala nisichara nāyakā ॥ mahi parata uṭhi bhaṭa bhirata marata na karata māyā ati ghanī। sura ḍarata chaudaha sahasa prēta bilōki ēka avadha dhanī ॥ sura muni sabhaya prabhu dēkhi māyānātha ati kautuka kar yō। dēkhahi parasapara rāma kari saṅgrāma ripudala lari mar yō ॥
dō. rāma rāma kahi tanu tajahiṃ pāvahiṃ pada nirbāna। kari upāya ripu mārē Chana mahuँ kṛpānidhāna ॥ 20(ka) ॥
haraṣita baraṣahiṃ sumana sura bājahiṃ gagana nisāna। astuti kari kari saba chalē sōbhita bibidha bimāna ॥ 20(kha) ॥
jaba raghunātha samara ripu jītē। sura nara muni saba kē bhaya bītē ॥ taba laChimana sītahi lai āē। prabhu pada parata haraṣi ura lāē। sītā chitava syāma mṛdu gātā। parama prēma lōchana na aghātā ॥ pañchavaṭīṃ basi śrīraghunāyaka। karata charita sura muni sukhadāyaka ॥ dhuāँ dēkhi kharadūṣana kērā। jāi supanakhāँ rāvana prērā ॥ bōli bachana krōdha kari bhārī। dēsa kōsa kai surati bisārī ॥ karasi pāna sōvasi dinu rātī। sudhi nahiṃ tava sira para ārātī ॥ rāja nīti binu dhana binu dharmā। harihi samarpē binu satakarmā ॥ bidyā binu bibēka upajāēँ। śrama phala paḍha़ē kiēँ aru pāēँ ॥ saṅga tē jatī kumantra tē rājā। māna tē gyāna pāna tēṃ lājā ॥ prīti pranaya binu mada tē gunī। nāsahi bēgi nīti asa sunī ॥
sō. ripu ruja pāvaka pāpa prabhu ahi gania na Chōṭa kari। asa kahi bibidha bilāpa kari lāgī rōdana karana ॥ 21(ka) ॥
dō. sabhā mājha pari byākula bahu prakāra kaha rōi। tōhi jiata dasakandhara mōri ki asi gati hōi ॥ 21(kha) ॥
sunata sabhāsada uṭhē akulāī। samujhāī gahi bāhaँ uṭhāī ॥ kaha laṅkēsa kahasi nija bātā। kēँiँ tava nāsā kāna nipātā ॥ avadha nṛpati dasaratha kē jāē। puruṣa siṅgha bana khēlana āē ॥ samujhi parī mōhi unha kai karanī। rahita nisāchara karihahiṃ dharanī ॥ jinha kara bhujabala pāi dasānana। abhaya bhē bicharata muni kānana ॥ dēkhata bālaka kāla samānā। parama dhīra dhanvī guna nānā ॥ atulita bala pratāpa dvau bhrātā। khala badha rata sura muni sukhadātā ॥ sōbhādhāma rāma asa nāmā। tinha kē saṅga nāri ēka syāmā ॥ rupa rāsi bidhi nāri saँvārī। rati sata kōṭi tāsu balihārī ॥ tāsu anuja kāṭē śruti nāsā। suni tava bhagini karahiṃ parihāsā ॥ khara dūṣana suni lagē pukārā। Chana mahuँ sakala kaṭaka unha mārā ॥ khara dūṣana tisirā kara ghātā। suni dasasīsa jarē saba gātā ॥
dō. supanakhahi samujhāi kari bala bōlēsi bahu bhāँti। gayu bhavana ati sōchabasa nīda pari nahiṃ rāti ॥ 22 ॥
sura nara asura nāga khaga māhīṃ। mōrē anuchara kahaँ kau nāhīm ॥ khara dūṣana mōhi sama balavantā। tinhahi kō māri binu bhagavantā ॥ sura rañjana bhañjana mahi bhārā। jauṃ bhagavanta līnha avatārā ॥ tau mai jāi bairu haṭhi karūँ। prabhu sara prāna tajēṃ bhava tarūँ ॥ hōihi bhajanu na tāmasa dēhā। mana krama bachana mantra dṛḍha़ ēhā ॥ jauṃ nararupa bhūpasuta kōū। harihuँ nāri jīti rana dōū ॥ chalā akēla jāna chaḍhi tahavāँ। basa mārīcha sindhu taṭa jahavāँ ॥ ihāँ rāma jasi juguti banāī। sunahu umā sō kathā suhāī ॥
dō. laChimana gē banahiṃ jaba lēna mūla phala kanda। janakasutā sana bōlē bihasi kṛpā sukha bṛnda ॥ 23 ॥
sunahu priyā brata ruchira susīlā। maiṃ kaChu karabi lalita naralīlā ॥ tumha pāvaka mahuँ karahu nivāsā। jau lagi karauṃ nisāchara nāsā ॥ jabahiṃ rāma saba kahā bakhānī। prabhu pada dhari hiyaँ anala samānī ॥ nija pratibimba rākhi tahaँ sītā। taisi sīla rupa subinītā ॥ laChimanahūँ yaha maramu na jānā। jō kaChu charita rachā bhagavānā ॥ dasamukha gayu jahāँ mārīchā। nāi mātha svāratha rata nīchā ॥ navani nīcha kai ati dukhadāī। jimi aṅkusa dhanu uraga bilāī ॥ bhayadāyaka khala kai priya bānī। jimi akāla kē kusuma bhavānī ॥
dō. kari pūjā mārīcha taba sādara pūChī bāta। kavana hētu mana byagra ati akasara āyahu tāta ॥ 24 ॥
dasamukha sakala kathā tēhi āgēṃ। kahī sahita abhimāna abhāgēm ॥ hōhu kapaṭa mṛga tumha Chalakārī। jēhi bidhi hari ānau nṛpanārī ॥ tēhiṃ puni kahā sunahu dasasīsā। tē nararupa charāchara īsā ॥ tāsōṃ tāta bayaru nahiṃ kījē। mārēṃ maria jiāēँ jījai ॥ muni makha rākhana gayu kumārā। binu phara sara raghupati mōhi mārā ॥ sata jōjana āyuँ Chana māhīṃ। tinha sana bayaru kiēँ bhala nāhīm ॥ bhi mama kīṭa bhṛṅga kī nāī। jahaँ tahaँ maiṃ dēkhuँ dau bhāī ॥ jauṃ nara tāta tadapi ati sūrā। tinhahi birōdhi na āihi pūrā ॥
dō. jēhiṃ tāḍa़kā subāhu hati khaṇḍēu hara kōdaṇḍa ॥ khara dūṣana tisirā badhēu manuja ki asa baribaṇḍa ॥ 25 ॥
jāhu bhavana kula kusala bichārī। sunata jarā dīnhisi bahu gārī ॥ guru jimi mūḍha़ karasi mama bōdhā। kahu jaga mōhi samāna kō jōdhā ॥ taba mārīcha hṛdayaँ anumānā। navahi birōdhēṃ nahiṃ kalyānā ॥ sastrī marmī prabhu saṭha dhanī। baida bandi kabi bhānasa gunī ॥ ubhaya bhāँti dēkhā nija maranā। taba tākisi raghunāyaka saranā ॥ utaru dēta mōhi badhaba abhāgēṃ। kasa na marauṃ raghupati sara lāgēm ॥ asa jiyaँ jāni dasānana saṅgā। chalā rāma pada prēma abhaṅgā ॥ mana ati haraṣa janāva na tēhī। āju dēkhihuँ parama sanēhī ॥
Chaṃ. nija parama prītama dēkhi lōchana suphala kari sukha pāihauṃ। śrī sahita anuja samēta kṛpānikēta pada mana lāihaum ॥ nirbāna dāyaka krōdha jā kara bhagati abasahi basakarī। nija pāni sara sandhāni sō mōhi badhihi sukhasāgara harī ॥
dō. mama pāChēṃ dhara dhāvata dharēṃ sarāsana bāna। phiri phiri prabhuhi bilōkihuँ dhanya na mō sama āna ॥ 26 ॥
tēhi bana nikaṭa dasānana gayū। taba mārīcha kapaṭamṛga bhayū ॥ ati bichitra kaChu barani na jāī। kanaka dēha mani rachita banāī ॥ sītā parama ruchira mṛga dēkhā। aṅga aṅga sumanōhara bēṣā ॥ sunahu dēva raghubīra kṛpālā। ēhi mṛga kara ati sundara Chālā ॥ satyasandha prabhu badhi kari ēhī। ānahu charma kahati baidēhī ॥ taba raghupati jānata saba kārana। uṭhē haraṣi sura kāju saँvārana ॥ mṛga bilōki kaṭi parikara bāँdhā। karatala chāpa ruchira sara sāँdhā ॥ prabhu laChimanihi kahā samujhāī। phirata bipina nisichara bahu bhāī ॥ sītā kēri karēhu rakhavārī। budhi bibēka bala samaya bichārī ॥ prabhuhi bilōki chalā mṛga bhājī। dhāē rāmu sarāsana sājī ॥ nigama nēti siva dhyāna na pāvā। māyāmṛga pāChēṃ sō dhāvā ॥ kabahuँ nikaṭa puni dūri parāī। kabahuँka pragaṭi kabahuँ Chapāī ॥ pragaṭata durata karata Chala bhūrī। ēhi bidhi prabhuhi gayu lai dūrī ॥ taba taki rāma kaṭhina sara mārā। dharani parēu kari ghōra pukārā ॥ laChimana kara prathamahiṃ lai nāmā। pāChēṃ sumirēsi mana mahuँ rāmā ॥ prāna tajata pragaṭēsi nija dēhā। sumirēsi rāmu samēta sanēhā ॥ antara prēma tāsu pahichānā। muni durlabha gati dīnhi sujānā ॥
dō. bipula sumana sura baraṣahiṃ gāvahiṃ prabhu guna gātha। nija pada dīnha asura kahuँ dīnabandhu raghunātha ॥ 27 ॥
khala badhi turata phirē raghubīrā। sōha chāpa kara kaṭi tūnīrā ॥ ārata girā sunī jaba sītā। kaha laChimana sana parama sabhītā ॥ jāhu bēgi saṅkaṭa ati bhrātā। laChimana bihasi kahā sunu mātā ॥ bhṛkuṭi bilāsa sṛṣṭi laya hōī। sapanēhuँ saṅkaṭa pari ki sōī ॥ marama bachana jaba sītā bōlā। hari prērita laChimana mana ḍōlā ॥ bana disi dēva saumpi saba kāhū। chalē jahāँ rāvana sasi rāhū ॥ sūna bīcha dasakandhara dēkhā। āvā nikaṭa jatī kēṃ bēṣā ॥ jākēṃ ḍara sura asura ḍērāhīṃ। nisi na nīda dina anna na khāhīm ॥ sō dasasīsa svāna kī nāī। ita uta chiti chalā bhaḍa़ihāī ॥ imi kupantha paga dēta khagēsā। raha na tēja budhi bala lēsā ॥ nānā bidhi kari kathā suhāī। rājanīti bhaya prīti dēkhāī ॥ kaha sītā sunu jatī gōsāīṃ। bōlēhu bachana duṣṭa kī nāīm ॥ taba rāvana nija rūpa dēkhāvā। bhī sabhaya jaba nāma sunāvā ॥ kaha sītā dhari dhīraju gāḍha़ā। āi gayu prabhu rahu khala ṭhāḍha़ā ॥ jimi haribadhuhi Chudra sasa chāhā। bhēsi kālabasa nisichara nāhā ॥ sunata bachana dasasīsa risānā। mana mahuँ charana bandi sukha mānā ॥
dō. krōdhavanta taba rāvana līnhisi ratha baiṭhāi। chalā gaganapatha ātura bhayaँ ratha hāँki na jāi ॥ 28 ॥
hā jaga ēka bīra raghurāyā। kēhiṃ aparādha bisārēhu dāyā ॥ ārati harana sarana sukhadāyaka। hā raghukula sarōja dinanāyaka ॥ hā laChimana tumhāra nahiṃ dōsā। sō phalu pāyuँ kīnhēuँ rōsā ॥ bibidha bilāpa karati baidēhī। bhūri kṛpā prabhu dūri sanēhī ॥ bipati mōri kō prabhuhi sunāvā। purōḍāsa chaha rāsabha khāvā ॥ sītā kai bilāpa suni bhārī। bhē charāchara jīva dukhārī ॥ gīdharāja suni ārata bānī। raghukulatilaka nāri pahichānī ॥ adhama nisāchara līnhē jāī। jimi malēCha basa kapilā gāī ॥ sītē putri karasi jani trāsā। karihuँ jātudhāna kara nāsā ॥ dhāvā krōdhavanta khaga kaisēṃ। Chūṭi pabi parabata kahuँ jaisē ॥ rē rē duṣṭa ṭhāḍha़ kina hōhī। nirbhaya chalēsi na jānēhi mōhī ॥ āvata dēkhi kṛtānta samānā। phiri dasakandhara kara anumānā ॥ kī maināka ki khagapati hōī। mama bala jāna sahita pati sōī ॥ jānā jaraṭha jaṭāyū ēhā। mama kara tīratha Chāँḍa़ihi dēhā ॥ sunata gīdha krōdhātura dhāvā। kaha sunu rāvana mōra sikhāvā ॥ taji jānakihi kusala gṛha jāhū। nāhiṃ ta asa hōihi bahubāhū ॥ rāma rōṣa pāvaka ati ghōrā। hōihi sakala salabha kula tōrā ॥ utaru na dēta dasānana jōdhā। tabahiṃ gīdha dhāvā kari krōdhā ॥ dhari kacha biratha kīnha mahi girā। sītahi rākhi gīdha puni phirā ॥ chauchanha māri bidārēsi dēhī। daṇḍa ēka bhi muruChā tēhī ॥ taba sakrōdha nisichara khisiānā। kāḍha़ēsi parama karāla kṛpānā ॥ kāṭēsi paṅkha parā khaga dharanī। sumiri rāma kari adabhuta karanī ॥ sītahi jāni chaḍha़āi bahōrī। chalā utāila trāsa na thōrī ॥ karati bilāpa jāti nabha sītā। byādha bibasa janu mṛgī sabhītā ॥ giri para baiṭhē kapinha nihārī। kahi hari nāma dīnha paṭa ḍārī ॥ ēhi bidhi sītahi sō lai gayū। bana asōka mahaँ rākhata bhayū ॥
dō. hāri parā khala bahu bidhi bhaya aru prīti dēkhāi। taba asōka pādapa tara rākhisi jatana karāi ॥ 29(ka) ॥
navānhapārāyaṇa, Chaṭhā viśrāma jēhi bidhi kapaṭa kuraṅga saँga dhāi chalē śrīrāma। sō Chabi sītā rākhi ura raṭati rahati harināma ॥ 29(kha) ॥
raghupati anujahi āvata dēkhī। bāhija chintā kīnhi bisēṣī ॥ janakasutā pariharihu akēlī। āyahu tāta bachana mama pēlī ॥ nisichara nikara phirahiṃ bana māhīṃ। mama mana sītā āśrama nāhīm ॥ gahi pada kamala anuja kara jōrī। kahēu nātha kaChu mōhi na khōrī ॥ anuja samēta gē prabhu tahavāँ। gōdāvari taṭa āśrama jahavāँ ॥ āśrama dēkhi jānakī hīnā। bhē bikala jasa prākṛta dīnā ॥ hā guna khāni jānakī sītā। rūpa sīla brata nēma punītā ॥ laChimana samujhāē bahu bhāँtī। pūChata chalē latā taru pāँtī ॥ hē khaga mṛga hē madhukara śrēnī। tumha dēkhī sītā mṛganainī ॥ khañjana suka kapōta mṛga mīnā। madhupa nikara kōkilā prabīnā ॥ kunda kalī dāḍa़ima dāminī। kamala sarada sasi ahibhāminī ॥ baruna pāsa manōja dhanu haṃsā। gaja kēhari nija sunata prasaṃsā ॥ śrīphala kanaka kadali haraṣāhīṃ। nēku na saṅka sakucha mana māhīm ॥ sunu jānakī tōhi binu ājū। haraṣē sakala pāi janu rājū ॥ kimi sahi jāta anakha tōhi pāhīm । priyā bēgi pragaṭasi kasa nāhīm ॥ ēhi bidhi khaujata bilapata svāmī। manahuँ mahā birahī ati kāmī ॥ pūranakāma rāma sukha rāsī। manuja charita kara aja abināsī ॥ āgē parā gīdhapati dēkhā। sumirata rāma charana jinha rēkhā ॥
dō. kara sarōja sira parasēu kṛpāsindhu radhubīra ॥ nirakhi rāma Chabi dhāma mukha bigata bhī saba pīra ॥ 30 ॥
taba kaha gīdha bachana dhari dhīrā । sunahu rāma bhañjana bhava bhīrā ॥ nātha dasānana yaha gati kīnhī। tēhi khala janakasutā hari līnhī ॥ lai dachChina disi gayu gōsāī। bilapati ati kurarī kī nāī ॥ darasa lāgī prabhu rākhēṃuँ prānā। chalana chahata aba kṛpānidhānā ॥ rāma kahā tanu rākhahu tātā। mukha musakāi kahī tēhiṃ bātā ॥ jā kara nāma marata mukha āvā। adhamu mukuta hōī śruti gāvā ॥ sō mama lōchana gōchara āgēṃ। rākhauṃ dēha nātha kēhi khāँgēँ ॥ jala bhari nayana kahahiँ raghurāī। tāta karma nija tē gatiṃ pāī ॥ parahita basa jinha kē mana māhīँ। tinha kahuँ jaga durlabha kaChu nāhīँ ॥ tanu taji tāta jāhu mama dhāmā। dēuँ kāha tumha pūranakāmā ॥
dō. sītā harana tāta jani kahahu pitā sana jāi ॥ jauँ maiँ rāma ta kula sahita kahihi dasānana āi ॥ 31 ॥
gīdha dēha taji dhari hari rupā। bhūṣana bahu paṭa pīta anūpā ॥ syāma gāta bisāla bhuja chārī। astuti karata nayana bhari bārī ॥
Chaṃ. jaya rāma rūpa anūpa nirguna saguna guna prēraka sahī। dasasīsa bāhu prachaṇḍa khaṇḍana chaṇḍa sara maṇḍana mahī ॥ pāthōda gāta sarōja mukha rājīva āyata lōchanaṃ। nita naumi rāmu kṛpāla bāhu bisāla bhava bhaya mōchanam ॥ 1 ॥
balamapramēyamanādimajamabyaktamēkamagōcharaṃ। gōbinda gōpara dvandvahara bigyānaghana dharanīdharam ॥ jē rāma mantra japanta santa ananta jana mana rañjanaṃ। nita naumi rāma akāma priya kāmādi khala dala gañjanam ॥ 2।
jēhi śruti nirañjana brahma byāpaka biraja aja kahi gāvahīm ॥ kari dhyāna gyāna birāga jōga anēka muni jēhi pāvahīm ॥ sō pragaṭa karunā kanda sōbhā bṛnda aga jaga mōhī। mama hṛdaya paṅkaja bhṛṅga aṅga anaṅga bahu Chabi sōhī ॥ 3 ॥
jō agama sugama subhāva nirmala asama sama sītala sadā। pasyanti jaṃ jōgī jatana kari karata mana gō basa sadā ॥ sō rāma ramā nivāsa santata dāsa basa tribhuvana dhanī। mama ura basu sō samana saṃsṛti jāsu kīrati pāvanī ॥ 4 ॥
dō. abirala bhagati māgi bara gīdha gayu haridhāma। tēhi kī kriyā jathōchita nija kara kīnhī rāma ॥ 32 ॥
kōmala chita ati dīnadayālā। kārana binu raghunātha kṛpālā ॥ gīdha adhama khaga āmiṣa bhōgī। gati dīnhi jō jāchata jōgī ॥ sunahu umā tē lōga abhāgī। hari taji hōhiṃ biṣaya anurāgī ॥ puni sītahi khōjata dvau bhāī। chalē bilōkata bana bahutāī ॥ saṅkula latā biṭapa ghana kānana। bahu khaga mṛga tahaँ gaja pañchānana ॥ āvata pantha kabandha nipātā। tēhiṃ saba kahī sāpa kai bātā ॥ durabāsā mōhi dīnhī sāpā। prabhu pada pēkhi miṭā sō pāpā ॥ sunu gandharba kahuँ mai tōhī। mōhi na sōhāi brahmakula drōhī ॥
dō. mana krama bachana kapaṭa taji jō kara bhūsura sēva। mōhi samēta birañchi siva basa tākēṃ saba dēva ॥ 33 ॥
sāpata tāḍa़ta paruṣa kahantā। bipra pūjya asa gāvahiṃ santā ॥ pūjia bipra sīla guna hīnā। sūdra na guna gana gyāna prabīnā ॥ kahi nija dharma tāhi samujhāvā। nija pada prīti dēkhi mana bhāvā ॥ raghupati charana kamala siru nāī। gayu gagana āpani gati pāī ॥ tāhi dēi gati rāma udārā। sabarī kēṃ āśrama pagu dhārā ॥ sabarī dēkhi rāma gṛhaँ āē। muni kē bachana samujhi jiyaँ bhāē ॥ sarasija lōchana bāhu bisālā। jaṭā mukuṭa sira ura banamālā ॥ syāma gaura sundara dau bhāī। sabarī parī charana lapaṭāī ॥ prēma magana mukha bachana na āvā। puni puni pada sarōja sira nāvā ॥ sādara jala lai charana pakhārē। puni sundara āsana baiṭhārē ॥
dō. kanda mūla phala surasa ati diē rāma kahuँ āni। prēma sahita prabhu khāē bārambāra bakhāni ॥ 34 ॥
pāni jōri āgēṃ bhi ṭhāḍha़ī। prabhuhi bilōki prīti ati bāḍha़ī ॥ kēhi bidhi astuti karau tumhārī। adhama jāti maiṃ jaḍa़mati bhārī ॥ adhama tē adhama adhama ati nārī। tinha mahaँ maiṃ matimanda aghārī ॥ kaha raghupati sunu bhāmini bātā। mānuँ ēka bhagati kara nātā ॥ jāti pāँti kula dharma baḍa़āī। dhana bala parijana guna chaturāī ॥ bhagati hīna nara sōhi kaisā। binu jala bārida dēkhia jaisā ॥ navadhā bhagati kahuँ tōhi pāhīṃ। sāvadhāna sunu dharu mana māhīm ॥ prathama bhagati santanha kara saṅgā। dūsari rati mama kathā prasaṅgā ॥
dō. gura pada paṅkaja sēvā tīsari bhagati amāna। chauthi bhagati mama guna gana kari kapaṭa taji gāna ॥ 35 ॥
mantra jāpa mama dṛḍha़ bisvāsā। pañchama bhajana sō bēda prakāsā ॥ Chaṭha dama sīla birati bahu karamā। nirata nirantara sajjana dharamā ॥ sātavaँ sama mōhi maya jaga dēkhā। mōtēṃ santa adhika kari lēkhā ॥ āṭhavaँ jathālābha santōṣā। sapanēhuँ nahiṃ dēkhi paradōṣā ॥ navama sarala saba sana Chalahīnā। mama bharōsa hiyaँ haraṣa na dīnā ॥ nava mahuँ ēku jinha kē hōī। nāri puruṣa sacharāchara kōī ॥ sōi atisaya priya bhāmini mōrē। sakala prakāra bhagati dṛḍha़ tōrēm ॥ jōgi bṛnda duralabha gati jōī। tō kahuँ āju sulabha bhi sōī ॥ mama darasana phala parama anūpā। jīva pāva nija sahaja sarūpā ॥ janakasutā ki sudhi bhāminī। jānahi kahu karibaragāminī ॥ pampā sarahi jāhu raghurāī। tahaँ hōihi sugrīva mitāī ॥ sō saba kahihi dēva raghubīrā। jānatahūँ pūChahu matidhīrā ॥ bāra bāra prabhu pada siru nāī। prēma sahita saba kathā sunāī ॥
Chaṃ. kahi kathā sakala bilōki hari mukha hṛdayaँ pada paṅkaja dharē। taji jōga pāvaka dēha hari pada līna bhi jahaँ nahiṃ phirē ॥ nara bibidha karma adharma bahu mata sōkaprada saba tyāgahū। bisvāsa kari kaha dāsa tulasī rāma pada anurāgahū ॥
dō. jāti hīna agha janma mahi mukta kīnhi asi nāri। mahāmanda mana sukha chahasi aisē prabhuhi bisāri ॥ 36 ॥
chalē rāma tyāgā bana sōū। atulita bala nara kēhari dōū ॥ birahī iva prabhu karata biṣādā। kahata kathā anēka sambādā ॥ laChimana dēkhu bipina ki sōbhā। dēkhata kēhi kara mana nahiṃ Chōbhā ॥ nāri sahita saba khaga mṛga bṛndā। mānahuँ mōri karata hahiṃ nindā ॥ hamahi dēkhi mṛga nikara parāhīṃ। mṛgīṃ kahahiṃ tumha kahaँ bhaya nāhīm ॥ tumha ānanda karahu mṛga jāē। kañchana mṛga khōjana ē āē ॥ saṅga lāi karinīṃ kari lēhīṃ। mānahuँ mōhi sikhāvanu dēhīm ॥ sāstra suchintita puni puni dēkhia। bhūpa susēvita basa nahiṃ lēkhia ॥ rākhia nāri jadapi ura māhīṃ। jubatī sāstra nṛpati basa nāhīm ॥ dēkhahu tāta basanta suhāvā। priyā hīna mōhi bhaya upajāvā ॥
dō. biraha bikala balahīna mōhi jānēsi nipaṭa akēla। sahita bipina madhukara khaga madana kīnha bagamēla ॥ 37(ka) ॥
dēkhi gayu bhrātā sahita tāsu dūta suni bāta। ḍērā kīnhēu manahuँ taba kaṭaku haṭaki manajāta ॥ 37(kha) ॥
biṭapa bisāla latā arujhānī। bibidha bitāna diē janu tānī ॥ kadali tāla bara dhujā patākā। daikhi na mōha dhīra mana jākā ॥ bibidha bhāँti phūlē taru nānā। janu bānaita banē bahu bānā ॥ kahuँ kahuँ sundara biṭapa suhāē। janu bhaṭa bilaga bilaga hōi Chāē ॥ kūjata pika mānahuँ gaja mātē। ḍhēka mahōkha ūँṭa bisarātē ॥ mōra chakōra kīra bara bājī। pārāvata marāla saba tājī ॥ tītira lāvaka padachara jūthā। barani na jāi manōja baruthā ॥ ratha giri silā dundubhī jharanā। chātaka bandī guna gana baranā ॥ madhukara mukhara bhēri sahanāī। tribidha bayāri basīṭhīṃ āī ॥ chaturaṅginī sēna saँga līnhēṃ। bicharata sabahi chunautī dīnhēm ॥ laChimana dēkhata kāma anīkā। rahahiṃ dhīra tinha kai jaga līkā ॥ ēhi kēṃ ēka parama bala nārī। tēhi tēṃ ubara subhaṭa sōi bhārī ॥
dō. tāta tīni ati prabala khala kāma krōdha aru lōbha। muni bigyāna dhāma mana karahiṃ nimiṣa mahuँ Chōbha ॥ 38(ka) ॥
lōbha kēṃ ichChā dambha bala kāma kēṃ kēvala nāri। krōdha kē paruṣa bachana bala munibara kahahiṃ bichāri ॥ 38(kha) ॥
gunātīta sacharāchara svāmī। rāma umā saba antarajāmī ॥ kāminha kai dīnatā dēkhāī। dhīranha kēṃ mana birati dṛḍha़āī ॥ krōdha manōja lōbha mada māyā। Chūṭahiṃ sakala rāma kīṃ dāyā ॥ sō nara indrajāla nahiṃ bhūlā। jā para hōi sō naṭa anukūlā ॥ umā kahuँ maiṃ anubhava apanā। sata hari bhajanu jagata saba sapanā ॥ puni prabhu gē sarōbara tīrā। pampā nāma subhaga gambhīrā ॥ santa hṛdaya jasa nirmala bārī। bāँdhē ghāṭa manōhara chārī ॥ jahaँ tahaँ piahiṃ bibidha mṛga nīrā। janu udāra gṛha jāchaka bhīrā ॥
dō. purini sabana ōṭa jala bēgi na pāia marma। māyāChanna na dēkhiai jaisē nirguna brahma ॥ 39(ka) ॥
sukhi mīna saba ēkarasa ati agādha jala māhiṃ। jathā dharmasīlanha kē dina sukha sañjuta jāhim ॥ 39(kha) ॥
bikasē sarasija nānā raṅgā। madhura mukhara guñjata bahu bhṛṅgā ॥ bōlata jalakukkuṭa kalahaṃsā। prabhu bilōki janu karata prasaṃsā ॥ chakravāka baka khaga samudāī। dēkhata bani barani nahiṃ jāī ॥ sundara khaga gana girā suhāī। jāta pathika janu lēta bōlāī ॥ tāla samīpa muninha gṛha Chāē। chahu disi kānana biṭapa suhāē ॥ champaka bakula kadamba tamālā। pāṭala panasa parāsa rasālā ॥ nava pallava kusumita taru nānā। chañcharīka paṭalī kara gānā ॥ sītala manda sugandha subhāū। santata bahi manōhara bāū ॥ kuhū kuhū kōkila dhuni karahīṃ। suni rava sarasa dhyāna muni ṭarahīm ॥
dō. phala bhārana nami biṭapa saba rahē bhūmi niarāi। para upakārī puruṣa jimi navahiṃ susampati pāi ॥ 40 ॥
dēkhi rāma ati ruchira talāvā। majjanu kīnha parama sukha pāvā ॥ dēkhī sundara tarubara Chāyā। baiṭhē anuja sahita raghurāyā ॥ tahaँ puni sakala dēva muni āē। astuti kari nija dhāma sidhāē ॥ baiṭhē parama prasanna kṛpālā। kahata anuja sana kathā rasālā ॥ birahavanta bhagavantahi dēkhī। nārada mana bhā sōcha bisēṣī ॥ mōra sāpa kari aṅgīkārā। sahata rāma nānā dukha bhārā ॥ aisē prabhuhi bilōkuँ jāī। puni na banihi asa avasaru āī ॥ yaha bichāri nārada kara bīnā। gē jahāँ prabhu sukha āsīnā ॥ gāvata rāma charita mṛdu bānī। prēma sahita bahu bhāँti bakhānī ॥ karata daṇḍavata liē uṭhāī। rākhē bahuta bāra ura lāī ॥ svāgata pūँChi nikaṭa baiṭhārē। laChimana sādara charana pakhārē ॥
dō. nānā bidhi binatī kari prabhu prasanna jiyaँ jāni। nārada bōlē bachana taba jōri sarōruha pāni ॥ 41 ॥
sunahu udāra sahaja raghunāyaka। sundara agama sugama bara dāyaka ॥ dēhu ēka bara māguँ svāmī। jadyapi jānata antarajāmī ॥ jānahu muni tumha mōra subhāū। jana sana kabahuँ ki karuँ durāū ॥ kavana bastu asi priya mōhi lāgī। jō munibara na sakahu tumha māgī ॥ jana kahuँ kaChu adēya nahiṃ mōrēṃ। asa bisvāsa tajahu jani bhōrēm ॥ taba nārada bōlē haraṣāī । asa bara māguँ karuँ ḍhiṭhāī ॥ jadyapi prabhu kē nāma anēkā। śruti kaha adhika ēka tēṃ ēkā ॥ rāma sakala nāmanha tē adhikā। hau nātha agha khaga gana badhikā ॥
dō. rākā rajanī bhagati tava rāma nāma sōi sōma। apara nāma uḍagana bimala basuhuँ bhagata ura byōma ॥ 42(ka) ॥
ēvamastu muni sana kahēu kṛpāsindhu raghunātha। taba nārada mana haraṣa ati prabhu pada nāyu mātha ॥ 42(kha) ॥
ati prasanna raghunāthahi jānī। puni nārada bōlē mṛdu bānī ॥ rāma jabahiṃ prērēu nija māyā। mōhēhu mōhi sunahu raghurāyā ॥ taba bibāha maiṃ chāhuँ kīnhā। prabhu kēhi kārana karai na dīnhā ॥ sunu muni tōhi kahuँ saharōsā। bhajahiṃ jē mōhi taji sakala bharōsā ॥ karuँ sadā tinha kai rakhavārī। jimi bālaka rākhi mahatārī ॥ gaha sisu bachCha anala ahi dhāī। tahaँ rākhi jananī aragāī ॥ prauḍha़ bhēँ tēhi suta para mātā। prīti kari nahiṃ pāChili bātā ॥ mōrē prauḍha़ tanaya sama gyānī। bālaka suta sama dāsa amānī ॥ janahi mōra bala nija bala tāhī। duhu kahaँ kāma krōdha ripu āhī ॥ yaha bichāri paṇḍita mōhi bhajahīṃ। pāēhuँ gyāna bhagati nahiṃ tajahīm ॥
dō. kāma krōdha lōbhādi mada prabala mōha kai dhāri। tinha mahaँ ati dāruna dukhada māyārūpī nāri ॥ 43 ॥
suni muni kaha purāna śruti santā। mōha bipina kahuँ nāri basantā ॥ japa tapa nēma jalāśraya jhārī। hōi grīṣama sōṣi saba nārī ॥ kāma krōdha mada matsara bhēkā। inhahi haraṣaprada baraṣā ēkā ॥ durbāsanā kumuda samudāī। tinha kahaँ sarada sadā sukhadāī ॥ dharma sakala sarasīruha bṛndā। hōi hima tinhahi dahi sukha mandā ॥ puni mamatā javāsa bahutāī। paluhi nāri sisira ritu pāī ॥ pāpa ulūka nikara sukhakārī। nāri nibiḍa़ rajanī aँdhiārī ॥ budhi bala sīla satya saba mīnā। banasī sama triya kahahiṃ prabīnā ॥
dō. avaguna mūla sūlaprada pramadā saba dukha khāni। tātē kīnha nivārana muni maiṃ yaha jiyaँ jāni ॥ 44 ॥
suni raghupati kē bachana suhāē। muni tana pulaka nayana bhari āē ॥ kahahu kavana prabhu kai asi rītī। sēvaka para mamatā aru prītī ॥ jē na bhajahiṃ asa prabhu bhrama tyāgī। gyāna raṅka nara manda abhāgī ॥ puni sādara bōlē muni nārada। sunahu rāma bigyāna bisārada ॥ santanha kē lachChana raghubīrā। kahahu nātha bhava bhañjana bhīrā ॥ sunu muni santanha kē guna kahūँ। jinha tē maiṃ unha kēṃ basa rahūँ ॥ ṣaṭa bikāra jita anagha akāmā। achala akiñchana suchi sukhadhāmā ॥ amitabōdha anīha mitabhōgī। satyasāra kabi kōbida jōgī ॥ sāvadhāna mānada madahīnā। dhīra dharma gati parama prabīnā ॥
dō. gunāgāra saṃsāra dukha rahita bigata sandēha ॥ taji mama charana sarōja priya tinha kahuँ dēha na gēha ॥ 45 ॥
nija guna śravana sunata sakuchāhīṃ। para guna sunata adhika haraṣāhīm ॥ sama sītala nahiṃ tyāgahiṃ nītī। sarala subhāu sabahiṃ sana prītī ॥ japa tapa brata dama sañjama nēmā। guru gōbinda bipra pada prēmā ॥ śraddhā Chamā mayatrī dāyā। muditā mama pada prīti amāyā ॥ birati bibēka binaya bigyānā। bōdha jathāratha bēda purānā ॥ dambha māna mada karahiṃ na kāū। bhūli na dēhiṃ kumāraga pāū ॥ gāvahiṃ sunahiṃ sadā mama līlā। hētu rahita parahita rata sīlā ॥ muni sunu sādhunha kē guna jētē। kahi na sakahiṃ sārada śruti tētē ॥
Chaṃ. kahi saka na sārada sēṣa nārada sunata pada paṅkaja gahē। asa dīnabandhu kṛpāla apanē bhagata guna nija mukha kahē ॥ siru nāha bārahiṃ bāra charananhi brahmapura nārada gē ॥ tē dhanya tulasīdāsa āsa bihāi jē hari raँga raँē ॥
dō. rāvanāri jasu pāvana gāvahiṃ sunahiṃ jē lōga। rāma bhagati dṛḍha़ pāvahiṃ binu birāga japa jōga ॥ 46(ka) ॥
dīpa sikhā sama jubati tana mana jani hōsi pataṅga। bhajahi rāma taji kāma mada karahi sadā satasaṅga ॥ 46(kha) ॥
māsapārāyaṇa, bāīsavāँ viśrāma iti śrīmadrāmacharitamānasē sakalakalikaluṣavidhvaṃsanē tṛtīyaḥ sōpānaḥ samāptaḥ। (araṇyakāṇḍa samāpta)
Browse Related Categories: