Vishnu · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
॥ śrī gaṇēśāya namaḥ ॥ ॥ śrīparamātmanē namaḥ ॥ atha kathā prārambhaḥ ।
atha prathamō-'dhyāyaḥ
śrīvyāsa uvācha
ēkadā naimiṣāraṇyē ṛṣaya-śśaunakādayaḥ । paprachChurmunaya-ssarvē sūta-mpaurāṇika-ṅkhalu ॥ 1
ṛṣaya ūchuḥ । vratēna tapasā kiṃ vā prāpyatē vāñChita-mphalam । tatsarvaṃ śrōtumichChāmaḥ kathayasva mahāmunē ॥ 2॥
sūta uvācha
nāradēnaiva sampṛṣṭō bhagavān kamalāpatiḥ । surarṣayē yathaivāha tachChṛṇudhvaṃ samāhitāḥ ॥ 3
ēkadā nāradō yōgī parānugrahakāṅkṣayā । paryaṭan vividhā-~ṃllōkā-nmartyalōkamupāgataḥ ॥ 4॥
tatōdṛṣṭvā janānsarvā-nnānāklēśasamanvitān । nānāyōnisamutpannān kliśyamānān svakarmabhiḥ ॥ 5॥
kēnōpāyēna chaitēṣā-nduḥkhanāśō bhavēd dhruvam । iti sañchintya manasā viṣṇulōka-ṅgatastadā ॥ 6॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
tatra nārāyaṇa-ndēvaṃ śuklavarṇa-ñchaturbhujam । śaṅkha-chakra-gadā-padma-vanamālā-vibhūṣitam ॥ 7॥
dṛṣṭvā ta-ndēvadēvēśaṃ stōtuṃ samupachakramē । nārada uvācha । namō vāṅgamanasātītarūpāyānantaśaktayē । ādimadhyāntahīnāya nirguṇāya guṇātmanē ॥ 8॥
sarvēṣāmādibhūtāya bhaktānāmārtināśinē । śrutvā stōtra-ntatō viṣṇurnārada-mpratyabhāṣata ॥ 9॥
śrībhagavānuvācha
kimarthamāgatō-'si tva-ṅki-ntē manasi vartatē । kathayasva mahābhāga tatsarva-ṅkathāyāmi tē ॥ 10
nārada uvācha
martyalōkē janā-ssarvē nānāklēśasamanvitāḥ । nanāyōnisamutpannāḥ pachyantē pāpakarmabhiḥ ॥ 11
tatkathaṃ śamayēnnātha laghūpāyēna tadvada । śrōtumichChāmi tatsarva-ṅkṛpāsti yadi tē mayi ॥ 12॥
śrībhagavānuvācha
sādhu pṛṣṭa-ntvayā vatsa lōkānugrahakāṅkṣayā । yatkṛtvā muchyatē mōha-ttachChṛṇuṣva vadāmi tē ॥ 13
vratamasti mahatpuṇyaṃ svargē martyē cha durlabham । tava snēhānmayā vatsa prakāśaḥ kriyatē-'dhunā ॥ 14॥
satyanārāyaṇasyaiva vrataṃ samyagvidhānataḥ । (satyanārāyaṇasyaivaṃ) kṛtvā sadya-ssukha-mbhuktvā paratra mōkṣamāpnuyāt । tachChrutvā bhagavadvākya-nnāradō munirabravīt ॥ 15॥
nārada uvācha
ki-mphala-ṅkiṃ vidhāna-ñcha kṛta-ṅkēnaiva tad vratam । tatsarvaṃ vistarād brūhi kadā kāryaṃ vrata-mprabhō ॥ 16॥ (kāryaṃhitadvratam)
śrībhagavānuvācha
duḥkhaśōkādiśamana-ndhanadhānyapravardhanam ॥ 17
saubhāgyasantatikaraṃ sarvatra vijayapradam । yasmin kasmi-ndinē martyō bhaktiśraddhāsamanvitaḥ ॥ 18॥
satyanārāyaṇa-ndēvaṃ yajēchchaiva niśāmukhē । brāhmaṇairbāndhavaiśchaiva sahitō dharmatatparaḥ ॥ 19॥
naivēdya-mbhaktitō dadyā-thsapāda-mbhakṣyamuttamam । rambhāphala-ṅghṛta-ṅkṣīra-ṅgōdhūmasya cha chūrṇakam ॥ 20॥
abhāvē śālichūrṇaṃ vā śarkarā vā guḍastathā । sapādaṃ sarvabhakṣyāṇi chaikīkṛtya nivēdayēt ॥ 21॥
viprāya dakṣiṇā-ndadyā-tkathāṃ śrutvā janai-ssaha । tataścha bandhubhi-ssārdhaṃ viprāṃścha pratibhōjayēt ॥ 22॥
prasāda-mbhakṣayēd bhaktyā nṛtyagītādika-ñcharēt । tataścha svagṛha-ṅgachChē-thsatyanārāyaṇaṃ smarann ॥ 23॥
ēva-ṅkṛtē manuṣyāṇāṃ vāñChāsiddhirbhavēd dhruvam । viśēṣataḥ kaliyugē laghūpāyō-'sti bhūtalē ॥ 24॥ (laghūpāyōsti)
॥ iti śrīskāndapurāṇē rēvākhaṇḍē śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mprathamō-'dhyāyaḥ ॥ 1 ॥
atha dvitīyō-'dhyāyaḥ
sūta uvācha
athānya-thsampravakṣyāmi kṛtaṃ yēna purā dvijāḥ । kaśchi-tkāśīpurē ramyē hyāsīdviprō-'tinirdhanaḥ ॥ 1॥ (hyāsīdviprōtinirdhanaḥ)
kṣuttṛḍbhyāṃ vyākulōbhūtvā nitya-mbabhrāma bhūtalē । duḥkhita-mbrāhmaṇa-ndṛṣṭvā bhagavā-nbrāhmaṇapriyaḥ ॥ 2॥
vṛddhabrāhmaṇa rūpasta-mpaprachCha dvijamādarāt । kimartha-mbhramasē vipra mahī-nnityaṃ suduḥkhitaḥ । tatsarvaṃ śrōtumichChāmi kathyatā-ndvija sattama ॥ 3॥
brāhmaṇa uvācha
brāhmaṇō-'ti daridrō-'ha-mbhikṣārthaṃ vai bhramē mahīm ॥ 4॥ (brāhmaṇōti)
upāyaṃ yadi jānāsi kṛpayā kathaya prabhō । vṛddhabrāhmaṇa uvācha । satyanārāyaṇō viṣṇurvāñChitārthaphalapradaḥ ॥ 5॥
tasya tva-mpūjanaṃ vipra kuruṣva vratamuttamama । (vratamuttamam) yatkṛtvā sarvaduḥkhēbhyō muktō bhavati mānavaḥ ॥ 6॥
vidhāna-ñcha vratasyāpi viprāyābhāṣya yatnataḥ । satyanārāyaṇō vṛddhastatraivāntaradhīyata ॥ 7॥
tad vrataṃ saṅkariṣyāmi yadukta-mbrāhmaṇēna vai । iti sañchintya viprō-'sau rātrau nidrā na labdhavān ॥ 8॥ (nidrāṃ)
tataḥ prāta-ssamutthāya satyanārāyaṇavratam । kariṣya iti saṅkalpya bhikṣārthamagamadvijaḥ ॥ 9॥ (bhikṣārthamagamaddvijaḥ)
tasminnēva dinē vipraḥ prachura-ndravyamāptavān । tēnaiva bandhubhi-ssārdhaṃ satyasyavratamācharat ॥ 10॥
sarvaduḥkhavinirmukta-ssarvasampatsamanvitaḥ । babhūva sa dvijaśrēṣṭhō vratasyāsya prabhāvataḥ ॥ 11॥
tataḥ prabhṛti kāla-ñcha māsi māsi vrata-ṅkṛtam । ēva-nnārāyaṇasyēdaṃ vrata-ṅkṛtvā dvijōttamaḥ ॥ 12॥
sarvapāpavinirmuktō durlabha-mmōkṣamāptavān । vratamasya yadā vipra pṛthivyāṃ saṅkariṣyati ॥ 13॥ (viprāḥ)
tadaiva sarvaduḥkha-ntu manujasya vinaśyati । (cha manujasya) ēva-nnārāyaṇēnōkta-nnāradāya mahātmanē ॥ 14॥
mayā tatkathitaṃ viprāḥ kimanya-tkathayāmi vaḥ । ṛṣaya ūchuḥ । tasmād viprāchChruta-ṅkēna pṛthivyā-ñcharita-mmunē । tatsarvaṃ śrōtumichChāma-śśraddhā-'smāka-mprajāyatē ॥ 15॥ (śraddhāsmākaṃ)
sūta uvācha
śṛṇudhva-mmunaya-ssarvē vrataṃ yēna kṛta-mbhuvi । ēkadā sa dvijavarō yathāvibhava vistaraiḥ ॥ 16
bandhubhi-ssvajanai-ssārdhaṃ vrata-ṅkartuṃ samudyataḥ । ētasminnantarē kālē kāṣṭhakrētā samāgamat ॥ 17॥
bahiḥ kāṣṭha-ñcha saṃsthāpya viprasya gṛhamāyayau । tṛṣṇāyā pīḍitātmā cha dṛṣṭvā vipra-ṅkṛtaṃ vratam ॥ 18॥ (kṛta)
praṇipatya dvija-mprāha kimida-ṅkriyatē tvayā । kṛtē ki-mphalamāpnōti vistarād vada mē prabhō ॥ 19॥ (vistārād)
vipra uvācha
satyanārāyaṇēsyēdaṃ vrataṃ sarvēpsitapradam । tasya prasādānmē sarva-ndhanadhānyādika-mmahat ॥ 20
tasmādētad vrata-ñjñātvā kāṣṭhakrētā-'tiharṣitaḥ । papau jala-mprasāda-ñcha bhuktvā sa nagaraṃ yayau ॥ 21॥
satyanārāyaṇa-ndēva-mmanasā ityachintayat । kāṣṭhaṃ vikrayatō grāmē prāpyatē chādya yad dhanam ॥ 22॥ (prāpyatēmē-'dya)
tēnaiva satyadēvasya kariṣyē vratamuttamam । iti sañchintya manasā kāṣṭha-ndhṛtvā tu mastakē ॥ 23॥
jagāma nagarē ramyē dhanināṃ yatra saṃsthitiḥ । taddinē kāṣṭhamūlya-ñcha dviguṇa-mprāptavānasau ॥ 24॥
tataḥ prasannahṛdaya-ssupakva-ṅkadalī phalam । śarkarāghṛtadugdha-ñcha gōdhūmasya cha chūrṇakam ॥ 25॥
kṛtvaikatra sapāda-ñcha gṛhītvā svagṛhaṃ yayau । tatō bandhūn samāhūya chakāra vidhinā vratam ॥ 26॥
tad vratasya prabhāvēṇa dhanaputrānvitō-'bhavat । (dhanaputrānvitōbhavat) ihalōkē sukha-mbhuktvā chāntē satyapuraṃ yayau ॥ 27॥
॥ iti śrīskāndapurāṇē rēvākhaṇḍē śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ndvitīyō-'dhyāyaḥ ॥ 2 ॥
atha tṛtīyō-'dhyāyaḥ
sūta uvācha
punaragrē pravakṣyāmi śṛṇudhva-mmuni sattamāḥ । purā chōlkāmukhō nāma nṛpaśchāsīnmahāmatiḥ ॥ 1
jitēndriya-ssatyavādī yayau dēvālaya-mprati । dinē dinē dhana-ndattvā dvijān santōṣaya-thsudhīḥ ॥ 2॥
bhāryā tasya pramugdhā cha sarōjavadanā satī । bhadraśīlānadī tīrē satyasyavratamācharat ॥ 3॥
ētasminnantarē tatra sādhurēka-ssamāgataḥ । vāṇijyārtha-mbahudhanairanēkaiḥ paripūritaḥ ॥ 4॥
nāvaṃ saṃsthāpya tattīrē jagāma nṛpati-mprati । dṛṣṭvā sa vratina-mbhūpa-mprapachCha vinayānvitaḥ ॥ 5॥
sādhuruvācha
kimida-ṅkuruṣē rāja-nbhaktiyuktēna chētasā । prakāśa-ṅkuru tatsarvaṃ śrōtumichChāmi sāmpratam ॥ 6
rājōvācha । pūjana-ṅkriyatē sādhō viṣṇōratulatējasaḥ । vrata-ñcha svajanai-ssārdha-mputrādyāvāpti kāmyayā ॥ 7॥
bhūpasya vachanaṃ śrutvā sādhuḥ prōvācha sādaram । sarva-ṅkathaya mē rājan kariṣyē-'ha-ntavōditam ॥ 8॥
mamāpi santatirnāsti hyētasmājjāyatē dhruvam । tatō nivṛttya vāṇijyā-thsānandō gṛhamāgataḥ ॥ 9॥
bhāryāyai kathitaṃ sarvaṃ vrataṃ santati dāyakam । tadā vrata-ṅkariṣyāmi yadā mē santatirbhavēt ॥ 10॥
iti līlāvatī-mprāha patnīṃ sādhu-ssa sattamaḥ । ēkasmi-ndivasē tasya bhāryā līlāvatī satī ॥ 11॥ (bhāryāṃ)
bhartṛyuktānandachittā-'bhavad dharmaparāyaṇā । rgabhiṇī sā-'bhava-ttasya bhāryā satyaprasādataḥ ॥ 12॥ (sābhavat)
daśamē māsi vai tasyāḥ kanyāratnamajāyata । dinē dinē sā vavṛdhē śuklapakṣē yathā śaśī ॥ 13॥
nāmnā kalāvatī chēti tannāmakaraṇa-ṅkṛtam । tatō līlāvatī prāha svāmina-mmadhuraṃ vachaḥ ॥ 14॥
na karōṣi kimarthaṃ vai purā saṅkalpitaṃ vratam । sādhuruvācha । vivāha samayē tvasyāḥ kariṣyāmi vrata-mpriyē ॥ 15॥
iti bhāryāṃ samāśvāsya jagāma nagara-mprati । tataḥ kalāvatī kanyā vavṛdhē pitṛvēśmani ॥ 16॥
dṛṣṭvā kanyā-ntata-ssādhurnagarē sakhibhi-ssaha । mantrayitvā druta-ndūta-mprēṣayāmāsa dharmavit ॥ 17॥
vivāhārtha-ñcha kanyāyā varaṃ śrēṣṭhaṃ vichāraya । tēnājñaptaścha dūtō-'sau kāñchana-nnagaraṃ yayau ॥ 18॥
tasmādēkaṃ vaṇikputraṃ samādāyāgatō hi saḥ । dṛṣṭvā tu sundara-mbālaṃ vaṇikputra-ṅguṇānvitam ॥ 19॥
jñātibhirbandhubhi-ssārdha-mparituṣṭēna chētasā । dattāvān sādhuputrāya kanyāṃ vidhividhānataḥ ॥ 20॥ (sādhuḥputrāya)
tatō-'bhāgyavaśā-ttēna vismṛtaṃ vratamuttamam । (tatōbhāgyavaśāt) vivāhasamayē tasyāstēna ruṣṭō bhava-tprabhuḥ ॥ 21॥ (ruṣṭō-'bhavat)
tataḥ kālēna niyatō nijakarma viśāradaḥ । vāṇijyārtha-ntata-śśīghra-ñjāmātṛ sahitō vaṇik ॥ 22॥
ratnasārapurē ramyē gatvā sindhu samīpataḥ । vāṇijyamakarō-thsādhurjāmātrā śrīmatā saha ॥ 23॥
tau gatau nagarē ramyē chandrakētōrnṛpasya cha । (nagarētasya) ētasminnēva kālē tu satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ ॥ 24॥
bhraṣṭapratijñamālōkya śāpa-ntasmai pradattavān । dāruṇa-ṅkaṭhina-ñchāsya mahad duḥkha-mbhaviṣyati ॥ 25॥
ēkasmindivasē rājñō dhanamādāya taskaraḥ । tatraiva chāgata śchaurō vaṇijau yatra saṃsthitau ॥ 26॥
tatpaśchād dhāvakā-ndūtā-ndṛṣṭavā bhītēna chētasā । dhanaṃ saṃsthāpya tatraiva sa tu śīghramalakṣitaḥ ॥ 27॥
tatō dūtāssamāyātā yatrāstē sajjanō vaṇik । dṛṣṭvā nṛpadhana-ntatra baddhvā-''nītau vaṇiksutau ॥ 28॥ (baddhvānītau)
harṣēṇa dhāvamānāścha prōchurnṛpasamīpataḥ । taskarau dvau samānītau vilōkyājñāpaya prabhō ॥ 29॥
rājñā-''jñaptāstata-śśīghra-ndṛḍha-mbaddhvā tu tā vubhau । sthāpitau dvau mahādurgē kārāgārē-'vichārataḥ ॥ 30॥
māyayā satyadēvasya na śruta-ṅkaistayōrvachaḥ । atastayōrdhanaṃ rājñā gṛhīta-ñchandrakētunā ॥ 31॥
tachChāpāchcha tayōrgēhē bhāryā chaivāti duḥkhitā । chaurēṇāpahṛtaṃ sarva-ṅgṛhē yachcha sthita-ndhanam ॥ 32॥
ādhivyādhisamāyuktā kṣutpipāśāti duḥkhitā । (kṣutpipāsāti) annachintāparā bhūtvā babhrāma cha gṛhē gṛhē । kalāvatī tu kanyāpi babhrāma prativāsaram ॥ 33॥
ēkasmi-ndivasē yātā kṣudhārtā dvijamandiram । (divasē jātā) gatvā-'paśyad vrata-ntatra satyanārāyaṇasya cha ॥ 34॥ (gatvāpaśyad)
upaviśya kathāṃ śrutvā varaṃ rprāthitavatyapi । prasāda bhakṣaṇa-ṅkṛtvā yayau rātrau gṛha-mprati ॥ 35॥
mātā kalāvatī-ṅkanyā-ṅkathayāmāsa prēmataḥ । putri rātrau sthitā kutra ki-ntē manasi vartatē ॥ 36॥
kanyā kalāvatī prāha mātara-mprati satvaram । dvijālayē vrata-mmātardṛṣṭaṃ vāñChitasiddhidam ॥ 37॥
tachChrutvā kanyakā vākyaṃ vrata-ṅkartuṃ samudyatā । sā mudā tu vaṇigbhāryā satyanārāyaṇasya cha ॥ 38॥
vrata-ñchakrē saiva sādhvī bandhubhi-ssvajanai-ssaha । bhartṛjāmātarau kṣipramāgachChētāṃ svamāśramam ॥ 39॥
aparādha-ñcha mē bharturjāmātuḥ, kṣantumarhasi । vratēnānēna tuṣṭō-'sau satyanārāyaṇaḥ punaḥ ॥ 40॥ (tuṣṭōsau)
darśayāmāsa svapnaṃ hī chandrakētu-nnṛpōttamam । bandinau mōchaya prātarvaṇijau nṛpasattama ॥ 41॥
dēya-ndhana-ñcha tatsarva-ṅgṛhītaṃ ya-ttvayā-'dhunā । (tvayādhunā) nō chē-ttvā-nnāśayiṣyāmi sarājyadhanaputrakam ॥ 42॥
ēvamābhāṣya rājāna-ndhyānagamyō-'bhava-tprabhuḥ । (dhyānagamyōbhavat) tataḥ prabhātasamayē rājā cha svajanai-ssaha ॥ 43॥
upaviśya sabhāmadhyē prāha svapna-ñjana-mprati । baddhau mahājanau śīghra-mmōchaya dvau vaṇiksutau ॥ 44॥
iti rājñō vacha-śśrutvā mōchayitvā mahājanau । samānīya nṛpasyāgrē prāhustē vinayānvitāḥ ॥ 45॥
ānītau dvau vaṇikputrau muktau nigaḍabandhanāt । tatō mahājanau natvā chandrakētu-nnṛpōttamam ॥ 46॥
smarantau pūrva vṛttānta-nnōchaturbhayavihvalau । rājā vaṇiksutau vīkṣya vachaḥ prōvācha sādaram ॥ 47॥
dēvā-tprāpta-mmahadduḥkhamidānī-nnāsti vai bhayam । tadā nigaḍasantyāga-ṅkṣaurakarmādyakārayat ॥ 48॥
vastrālaṅkāraka-ndattvā paritōṣya nṛpaścha tau । puraskṛtya vaṇikputrau vachasā-'tōṣayad bhṛśam ॥ 49॥ (vachasātōṣayadbhṛśam)
purānīta-ntu yad dravya-ndviguṇīkṛtya dattavān । prōvācha cha tatō rājā gachCha sādhō nijāśramam ॥ 50॥ (prōvāchatau)
rājāna-mpraṇipatyāha gantavya-ntvatprasādataḥ । ityuktvā tau mahāvaiśyau jagmatu-ssvagṛha-mprati ॥ 51॥ (mahāvaiśyō)
॥ iti śrīskānda purāṇē rēvākhaṇḍē śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ntṛtīyō-'dhyāyaḥ ॥ 3 ॥
atha chaturthō-'dhyāyaḥ
sūta uvācha
yātrā-ntu kṛtavān sādhurmaṅgalāyanapūrvikām । brāhmaṇēbhyō dhana-ndattvā tadā tu nagaraṃ yayau ॥ 1
kiyad dūrē gatē sādhō satyanārāyaṇaḥ prabhuḥ । jijñāsā-ṅkṛtavān sādhau kimasti tava nausthitam ॥ 2॥
tatō mahājanau mattau hēlayā cha prahasya vai । (matau) katha-mpṛchChasi bhō daṇḍi-nmudrā-nnētu-ṅkimichChasi ॥ 3॥
latāpatrādika-ñchaiva vartatē taraṇau mama । niṣṭhura-ñcha vacha-śśrutvā satya-mbhavatu tē vachaḥ ॥ 4॥
ēvamuktvā gata-śśīghra-ndaṇḍī tasya samīpataḥ । kiyad dūrē tatō gatvā sthita-ssindhu samīpataḥ ॥ 5॥
gatē daṇḍini sādhuścha kṛtanityakriyastadā । utthitā-ntaraṇī-ndṛṣṭvā vismaya-mparamaṃ yayau ॥ 6॥
dṛṣṭvā latādika-ñchaiva mūrchChitō nyapatad bhuvi । labdhasañjñō vaṇikputrastataśchintānvitō-'bhavat ॥ 7॥ (vaṇikputrastataśchintānvitōbhavat)
tadā tu duhituḥ kāntō vachana-ñchēdamabravīt । kimartha-ṅkriyatē śōka-śśāpō dattaścha daṇḍinā ॥ 8॥
śakyatē tēna sarvaṃ hi kartu-ñchātra na saṃśayaḥ । (śakyatēnē na) atastachCharaṇaṃ yāmō vāñChatārthō bhaviṣyati ॥ 9॥ (vāñChitārthō)
jāmāturvachanaṃ śrutvā tatsakāśa-ṅgatastadā । dṛṣṭvā cha daṇḍina-mbhaktyā natvā prōvācha sādaram ॥ 10॥
kṣamasva chāparādha-mmē yadukta-ntava sannidhau । ēva-mpunaḥ punarnatvā mahāśōkākulō-'bhavat ॥ 11॥ (mahāśōkākulōbhavat)
prōvācha vachana-ndaṇḍī vilapantaṃ vilōkya cha । mā rōdī-śśṛṇumadvākya-mmama pūjābahirmukhaḥ ॥ 12॥
mamājñayā cha durbuddhē labdha-nduḥkha-mmuhurmuhuḥ । tachChrutvā bhagavadvākyaṃ stuti-ṅkartuṃ samudyataḥ ॥ 13॥
sādhuruvācha
tvanmāyāmōhitā-ssarvē brahmādyāstridivaukasaḥ । na jānanti guṇā-nrūpa-ntavāścharyamida-mprabhō ॥ 14
mūḍhō-'ha-ntvā-ṅkatha-ñjānē mōhitastavamāyayā । (mūḍhōhaṃ) prasīda pūjayiṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ ॥ 15॥
purā vitta-ñcha ta-thsarva-ntrāhi māṃ śaraṇāgatam । śrutvā bhaktiyutaṃ vākya-mparituṣṭō janārdanaḥ ॥ 16॥
vara-ñcha vāñChita-ndattvā tatraivāntardadhē hariḥ । tatō nāvaṃ samārūhya dṛṣṭvā vittaprapūritām ॥ 17॥
kṛpayā satyadēvasya saphalaṃ vāñChita-mmama । ityuktvā svajanai-ssārdha-mpūjā-ṅkṛtvā yathāvidhi ॥ 18॥
harṣēṇa chābhava-tpūrṇassatyadēvaprasādataḥ । nāvaṃ saṃyōjya yatnēna svadēśagamana-ṅkṛtam ॥ 19॥
sādhurjāmātara-mprāha paśya ratnapurī-mmama । dūta-ñcha prēṣayāmāsa nijavittasya rakṣakam ॥ 20॥
tatō-'sau nagara-ṅgatvā sādhubhāryāṃ vilōkya cha । (dūtōsau) prōvācha vāñChitaṃ vākya-nnatvā baddhāñjalistadā ॥ 21॥
nikaṭē nagarasyaiva jāmātrā sahitō vaṇik । āgatō bandhuvargaiścha vittaiścha bahubhiryutaḥ ॥ 22॥
śrutvā dūtamukhādvākya-mmahāharṣavatī satī । satyapūjā-ntataḥ kṛtvā prōvācha tanujā-mprati ॥ 23॥
vrajāmi śīghramāgachCha sādhusandarśanāya cha । iti mātṛvacha-śśrutvā vrata-ṅkṛtvā samāpya cha ॥ 24॥
prasāda-ñcha parityajya gatā sā-'pi pati-mprati । (sāpi) tēna ruṣṭā-ssatyadēvō bhartāra-ntaraṇi-ntathā ॥ 25॥ (ruṣṭaḥ, taraṇīṃ)
saṃhṛtya cha dhanai-ssārdha-ñjalē tasyāvamajjayat । tataḥ kalāvatī kanyā na vilōkya nija-mpatim ॥ 26॥
śōkēna mahatā tatra rudantī chāpatad bhuvi । (rudatī) dṛṣṭvā tathāvidhā-nnāva-ṅkanyā-ñcha bahuduḥkhitām ॥ 27॥
bhītēna manasā sādhuḥ kimāścharyamida-mbhavēt । chintyamānāścha tē sarvē babhūvustarivāhakāḥ ॥ 28॥
tatō līlāvatī kanyā-ndṛṣṭvā sā vihvalā-'bhavat । vilalāpātiduḥkhēna bhartāra-ñchēdamabravīta ॥ 29॥
idānī-nnaukayā sārdha-ṅkathaṃ sō-'bhūdalakṣitaḥ । na jānē kasya dēvasya hēlayā chaiva sā hṛtā ॥ 30॥
satyadēvasya māhātmya-ñjñātuṃ vā kēna śakyatē । ityuktvā vilalāpaiva tataścha svajanai-ssaha ॥ 31॥
tatō līlāvatī kanyā-ṅkrauḍē kṛtvā rurōda ha । tataḥkalāvatī kanyā naṣṭē svāmini duḥkhitā ॥ 32॥
gṛhītvā pādukē tasyānugatu-ñcha manōdadhē । (pādukāṃ) kanyāyāścharita-ndṛṣṭvā sabhārya-ssajjanō vaṇik ॥ 33॥
atiśōkēna santaptaśchintayāmāsa dharmavit । hṛtaṃ vā satyadēvēna bhrāntō-'haṃ satyamāyayā ॥ 34॥
satyapūjā-ṅkariṣyāmi yathāvibhavavistaraiḥ । iti sarvān samāhūya kathayitvā manōratham ॥ 35॥
natvā cha daṇḍavad bhūmau satyadēva-mpunaḥ punaḥ । tatastuṣṭa-ssatyadēvō dīnānā-mparipālakaḥ ॥ 36॥
jagāda vachana-ñchaina-ṅkṛpayā bhaktavatsalaḥ । tyaktvā prasāda-ntē kanyā pati-ndraṣṭuṃ samāgatā ॥ 37॥
atō-'dṛṣṭō-'bhavattasyāḥ kanyakāyāḥ patirdhruvam । gṛha-ṅgatvā prasāda-ñcha bhuktvā sā-''yāti chētpunaḥ ॥ 38॥ (sāyāti)
labdhabhartrī sutā sādhō bhaviṣyati na saṃśayaḥ । kanyakā tādṛśaṃ vākyaṃ śrutvā gaganamaṇḍalāt ॥ 39॥
kṣipra-ntadā gṛha-ṅgatvā prasāda-ñcha bubhōja sā । paśchā-thsā punarāgatya dadarśa svajana-mpatim ॥ 40॥ (sāpaśchātpunarāgatya, sajanaṃ)
tataḥ kalāvatī kanyā jagāda pitara-mprati । idānī-ñcha gṛhaṃ yāhi vilamba-ṅkuruṣē katham ॥ 41॥
tachChrutvā kanyakāvākyaṃ santuṣṭō-'bhūdvaṇiksutaḥ । pūjanaṃ satyadēvasya kṛtvā vidhividhānataḥ ॥ 42॥
dhanairbandhugaṇai-ssārdha-ñjagāma nijamandiram । paurṇamāsyā-ñcha saṅkrāntau kṛtavān satyasya pūjanam ॥ 43॥ (satyapūjanam)
ihalōkē sukha-mbhuktvā chāntē satyapuraṃ yayau ॥ 44॥
॥ iti śrīskānda purāṇē rēvākhaṇḍē śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-ñchaturthō-'dhyāyaḥ ॥ 4 ॥
atha pañchamō-'dhyāyaḥ
sūta uvācha
athānyachcha pravakṣyāmi śruṇudhva-mmunisattamāḥ । āsī-ttuṅgadhvajō rājā prajāpālanatatparaḥ ॥ 1
prasādaṃ satyadēvasya tyaktvā duḥkhamavāpa saḥ । ēkadā sa vana-ṅgatvā hatvā bahuvidhā-npaśūn ॥ 2॥
āgatya vaṭamūla-ñcha dṛṣṭvā satyasya pūjanam । (chāpaśyat) gōpāḥ kurvanti santuṣṭā bhaktiyuktā-ssa bāndhavāḥ ॥ 3॥
rājā dṛṣṭvā tu darpēṇa na gatō na nanāma saḥ । tatō gōpagaṇā-ssarvē prasāda-nnṛpasannidhau ॥ 4॥
saṃsthāpya punarāgatya bhuktatvā sarvē yathēpsitam । tataḥ prasādaṃ santyajya rājā duḥkhamavāpa saḥ ॥ 5॥
tasya putraśata-nnaṣṭa-ndhanadhānyādika-ñcha yat । satyadēvēna tatsarva-nnāśita-mmama niśchitam ॥ 6॥
atastatraiva gachChāmi yatra dēvasya pūjanam । manasā tu viniśchitya yayau gōpālasannidhau ॥ 7॥
tatō-'sau satyadēvasya pūjā-ṅgōpagaṇaissaha । bhaktiśraddhānvitō bhūtvā chakāra vidhinā nṛpaḥ ॥ 8॥
satyadēvaprasādēna dhanaputrānvitō-'bhavat । ihalōkē sukha-mbhuktatvā chāntē satyapuraṃ yayau ॥ 9॥
ya ida-ṅkurutē satyavrata-mparamadurlabham । śṛṇōti cha kathā-mpuṇyā-mbhaktiyuktaḥ phalapradām ॥ 10॥
dhanadhānyādika-ntasya bhavē-thsatyaprasādataḥ । daridrō labhatē vitta-mbaddhō muchyēta bandhanāt ॥ 11॥
bhītō bhayā-tpramuchyēta satyamēva na saṃśayaḥ । īpsita-ñcha phala-mbhuktvā chāntē satyapuraṃvrajēt ॥ 12॥
iti vaḥ kathitaṃ viprā-ssatyanārāyaṇavratam । ya-tkṛtvā sarvaduḥkhēbhyō muktō bhavati mānavaḥ ॥ 13॥
viśēṣataḥ kaliyugē satyapūjā phalapradā । kēchi-tkālaṃ vadiṣyanti satyamīśa-ntamēva cha ॥ 14॥
satyanārāyaṇa-ṅkēchi-thsatyadēva-ntathāparē । nānārūpadharō bhūtvā sarvēṣāmīpsitapradam ॥ 15॥ (sarvēṣāmīpsitapradaḥ)
bhaviṣyati kalau satyavratarūpī sanātanaḥ । śrīviṣṇunā dhṛtaṃ rūpaṃ sarvēṣāmīpsitapradam ॥ 16॥
ya ida-mpaṭhatē nityaṃ śṛṇōti munisattamāḥ । tasya naśyanti pāpāni satyadēvaprasādataḥ ॥ 17॥
vrataṃ yaistu kṛta-mpūrvaṃ satyanārāyaṇasya cha । tēṣā-ntvaparajanmāni kathayāmi munīśvarāḥ ॥ 18॥
śatānandōmahāprājñassudāmābrāhmaṇō hyabhūt । tasmiñjanmani śrīkṛṣṇa-ndhyātvā mōkṣamavāpa ha ॥ 19॥
kāṣṭhabhāravahō bhillō guharājō babhūva ha । tasmiñjanmani śrīrāmaṃ sēvya mōkṣa-ñjagāma vai ॥ 20॥
ulkāmukhō mahārājō nṛpō daśarathō-'bhavat । śrīraṅganāthaṃ sampūjya śrīvaikuṇṭha-ntadāgamat ॥ 21॥ (śrīrāmachandrasamprāpya)
rdhāmika-ssatyasandhaścha sādhurmōradhvajō-'bhavat । (sādhurmōradhvajōbhavat) dēhārdha-ṅkrakachaiśChittvā datvā mōkṣamavāpa ha ॥ 22॥
tuṅgadhvajō mahārāja-ssvāyambhuvō-'bhava-tkila । (svāyambhūrabhavat) sarvā-nbhāgavatān kṛtvā śrīvaikuṇṭha-ntadā-'gamat ॥ 23॥ (kṛttvā, tadāgamat)
bhūtvā gōpāścha tē sarvē vrajamaṇḍalavāsinaḥ । nihatya rākṣasān sarvā-ngōlōka-ntu tadā yayuḥ ॥ 24॥
॥ iti śrīskāndapurāṇē rēvākhaṇḍē śrīsatyanārāyaṇa vratakathāyā-mpañchamō-'dhyāyaḥ ॥ 5 ॥
Browse Related Categories: