Sri Krishna · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
atha saptamō'dhyāyaḥ ।
śrī bhagavān uvācha
yat āttha māṃ mahābhāga tat chikīrṣitaṃ ēva mē । brahmā bhavaḥ lōkapālāḥ svarvāsaṃ mē abhikāṅkṣiṇaḥ ॥ 1
mayā niṣpāditaṃ hi atra dēvakāryaṃ aśēṣataḥ । yadarthaṃ avatīrṇaḥ ahaṃ aṃśēna brahmaṇārthitaḥ ॥ 2॥
kulaṃ vai śāpanirdagdhaṃ naṅkṣyati anyōnyavigrahāt । samudraḥ saptamē ahnhyētāṃ purīṃ cha plāvayiṣyati ॥ 3॥
yaḥ hi ēva ayaṃ mayā tyaktaḥ lōkaḥ ayaṃ naṣṭamaṅgalaḥ । bhaviṣyati achirāt sādhō kalinā'pi nirākṛtaḥ ॥ 4॥
na vastavyaṃ tvayā ēva iha mayā tyaktē mahītalē । janaḥ adharmaruchiḥ bhadraḥ bhaviṣyati kalau yugē ॥ 5॥
tvaṃ tu sarvaṃ parityajya snēhaṃ svajanabandhuṣu । mayi āvēśya manaḥ samyak samadṛk vicharasva gām ॥ 6॥
yat idaṃ manasā vāchā chakṣurbhyāṃ śravaṇādibhiḥ । naśvaraṃ gṛhyamāṇaṃ cha viddhi māyāmanōmayam ॥ 7॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
puṃsaḥ ayuktasya nānārthaḥ bhramaḥ saḥ guṇadōṣabhāk । karmākarmavikarma iti guṇadōṣadhiyaḥ bhidā ॥ 8॥
tasmāt yuktaindriyagrāmaḥ yuktachittaḥ idaṃ jagat । ātmani īkṣasva vitataṃ ātmānaṃ mayi adhīśvarē ॥ 9॥
jñānavijñānasaṃyuktaḥ ātmabhūtaḥ śarīriṇām । ātmānubhavatuṣṭātmā na antarāyaiḥ vihanyasē ॥ 10॥
dōṣabuddhyā ubhayātītaḥ niṣēdhāt na nivartatē । guṇabuddhyā cha vihitaṃ na karōti yathā arbhakaḥ ॥ 11॥
sarvabhūtasuhṛt śāntaḥ jñānavijñānaniśchayaḥ । paśyan madātmakaṃ viśvaṃ na vipadyēta vai punaḥ ॥ 12॥
śrī śukaḥ uvācha
iti ādiṣṭaḥ bhagavatā mahābhāgavataḥ nṛpa । uddhavaḥ praṇipatya āha tattvajijñāsuḥ achyutam ॥ 13
uddhavaḥ uvācha
yōgēśa yōgavinnyāsa yōgātma yōgasambhava । niḥśrēyasāya mē prōktaḥ tyāgaḥ sannyāsalakṣaṇaḥ ॥ 14
tyāgaḥ ayaṃ duṣkaraḥ bhūman kāmānāṃ viṣayātmabhiḥ । sutarāṃ tvayi sarvātman na abhaktaiḥ iti mē matiḥ ॥ 15॥
saḥ ahaṃ mama ahaṃ iti mūḍhamatiḥ vigāḍhaḥ tvat māyayā virachita ātmani sānubandhē । tat tu añjasā nigaditaṃ bhavatā yathā aham saṃsādhayāmi bhagavan anuśādhi bhṛtyam ॥ 16॥
satyasya tē svadṛśaḥ ātmanaḥ ātmanaḥ anyam vaktāraṃ īśa vibudhēṣu api na anuchakṣē । sarvē vimōhitadhiyaḥ tava māyayā imē brahmādayaḥ tanubhṛtaḥ bahiḥ arthabhāvaḥ ॥ 17॥
tasmāt bhavantaṃ anavadyaṃ anantapāram sarvajñaṃ īśvaraṃ akuṇṭhavikuṇṭhadhiṣṇi ayam । nirviṇṇadhīḥ ahaṃ u ha vṛjanābhitaptaḥ nārāyaṇaṃ narasakhaṃ śaraṇaṃ prapadyē ॥ 18॥
śrī bhagavān uvācha
prāyēṇa manujā lōkē lōkatattvavichakṣaṇāḥ । samuddharanti hi ātmānaṃ ātmanā ēva aśubhāśayāt ॥ 19
ātmanaḥ guruḥ ātmā ēva puruṣasya viśēṣataḥ । yat pratyakṣa anumānābhyāṃ śrēyaḥ asau anuvindatē ॥ 20॥
puruṣatvē cha māṃ dhīrāḥ sāṅkhyayōgaviśāradāḥ । āvistarāṃ prapaśyanti sarvaśakti upabṛṃhitam ॥ 21॥
ēkadvitrichatuṣpādaḥ bahupādaḥ tathā apadaḥ । bahvyaḥ santi puraḥ sṛṣṭāḥ tāsāṃ mē pauruṣī priyā ॥ 22॥
atra māṃ mārgayantyaddhāḥ yuktāḥ hētubhiḥ īśvaram । gṛhyamāṇaiḥ guṇaiḥ liṅgaiḥ agrāhyaṃ anumānataḥ ॥ 23॥
atra api udāharanti imaṃ itihāsaṃ purātanam । avadhūtasya saṃvādaṃ yadōḥ amitatējasaḥ ॥ 24॥
(atha avadhūtagītam ।) avadhūtaṃ dvijaṃ kañchit charantaṃ akutōbhayam । kaviṃ nirīkṣya taruṇaṃ yaduḥ paprachCha dharmavit ॥ 25॥
yaduḥ uvācha
kutaḥ buddhiḥ iyaṃ brahman akartuḥ suviśāradā । yāṃ āsādya bhavān lōkaṃ vidvān charati bālavat ॥ 26
prāyaḥ dharmārthakāmēṣu vivitsāyāṃ cha mānavāḥ । hētunā ēva samīhantē āyuṣaḥ yaśasaḥ śriyaḥ ॥ 27॥
tvaṃ tu kalpaḥ kaviḥ dakṣaḥ subhagaḥ amṛtabhāṣaṇaḥ । na kartā nēhasē kiñchit jaḍaunmattapiśāchavat ॥ 28॥
janēṣu dahyamānēṣu kāmalōbhadavāgninā । na tapyasē agninā muktaḥ gaṅgāmbhasthaḥ iva dvipaḥ ॥ 29॥
tvaṃ hi naḥ pṛchChatāṃ brahman ātmani ānandakāraṇam । brūhi sparśavihīnasya bhavataḥ kēvala ātmanaḥ ॥ 30॥
śrī bhagavān uvācha
yadunā ēvaṃ mahābhāgaḥ brahmaṇyēna sumēdhasā । pṛṣṭaḥ sabhājitaḥ prāha praśraya avanataṃ dvijaḥ ॥ 31
brāhmaṇaḥ uvācha
santi mē guravaḥ rājan bahavaḥ buddhyā upāśritāḥ । yataḥ buddhiṃ upādāya muktaḥ aṭāmi iha tān śruṇu ॥ 32
pṛthivī vāyuḥ ākāśaṃ āpaḥ agniḥ chandramā raviḥ । kapōtaḥ ajagaraḥ sindhuḥ pataṅgaḥ madhukṛd gajaḥ ॥ 33॥
madhuhā hariṇaḥ mīnaḥ piṅgalā kuraraḥ arbhakaḥ । kumārī śarakṛt sarpaḥ ūrṇanābhiḥ supēśakṛt ॥ 34॥
ētē mē guravaḥ rājan chaturviṃśatiḥ āśritāḥ । śikṣā vṛttibhiḥ ētēṣāṃ anvaśikṣaṃ iha ātmanaḥ ॥ 35॥
yataḥ yat anuśikṣāmi yathā vā nāhuṣātmaja । tat tathā puruṣavyāghra nibōdha kathayāmi tē ॥ 36॥
bhūtaiḥ ākramāṇaḥ api dhīraḥ daivavaśānugaiḥ । tat vidvān na chalēt mārgāt anvaśikṣaṃ kṣitēḥ vratam ॥ 37॥
śaśvat parārthasarvēhaḥ parārtha ēkāntasambhavaḥ । sādhuḥ śikṣēta bhūbhṛttaḥ nagaśiṣyaḥ parātmatām ॥
38॥
prāṇavṛttyā ēva santuṣyēt muniḥ na ēva indriyapriyaiḥ । jñānaṃ yathā na naśyēta na avakīryēta vāṅmanaḥ ॥ 39॥
viṣayēṣu āviśan yōgī nānādharmēṣu sarvataḥ । guṇadōṣavyapēta ātmā na viṣajjēta vāyuvat ॥ 40॥
pārthivēṣu iha dēhēṣu praviṣṭaḥ tat guṇāśrayaḥ । guṇaiḥ na yujyatē yōgī gandhaiḥ vāyuḥ iva ātmadṛk ॥ 41॥
antaḥ hitaḥ cha sthirajaṅgamēṣu brahma ātmabhāvēna samanvayēna । vyāptya avachChēdaṃ asaṅgaṃ ātmanaḥ muniḥ nabhaḥ tvaṃ vitatasya bhāvayēt ॥ 42॥
tējaḥ abannamayaiḥ bhāvaiḥ mēgha ādyaiḥ vāyunā īritaiḥ । na spṛśyatē nabhaḥ tadvat kālasṛṣṭaiḥ guṇaiḥ pumān ॥
43॥
svachChaḥ prakṛtitaḥ snigdhaḥ mādhuryaḥ tīrthabhūḥ nṛṇām । muniḥ punāti apāṃ mitraṃ īkṣa upasparśakīrtanaiḥ ॥ 44॥
tējasvī tapasā dīptaḥ durdharṣaudarabhājanaḥ । sarvabhakṣaḥ api yukta ātmā na ādattē malaṃ agnivat ॥ 45॥
kvachit śannaḥ kvachit spaṣṭaḥ upāsyaḥ śrēyaḥ ichChatām । bhuṅktē sarvatra dātṝṇāṃ dahan prāk uttara aśubham ॥
46॥
svamāyayā sṛṣṭaṃ idaṃ sat asat lakṣaṇaṃ vibhuḥ । praviṣṭaḥ īyatē tat tat svarūpaḥ agniḥ iva ēdhasi ॥ 47॥
visargādyāḥ śmaśānāntāḥ bhāvāḥ dēhasya na ātmanaḥ । kalānāṃ iva chandrasya kālēna avyaktavartmanā ॥ 48॥
kālēna hi ōghavēgēna bhūtānāṃ prabhava api ayau । nityau api na dṛśyētē ātmanaḥ agnēḥ yathā archiṣām ॥ 49॥
guṇaiḥ guṇān upādattē yathākālaṃ vimuñchati । na tēṣu yujyatē yōgī gōbhiḥ gāḥ iva gōpatiḥ ॥ 50॥
budhyatē svēna bhēdēna vyaktisthaḥ iva tat gataḥ । lakṣyatē sthūlamatibhiḥ ātmā cha avasthitaḥ arkavat ॥ 51॥
na atisnēhaḥ prasaṅgaḥ vā kartavyaḥ kva api kēnachit । kurvan vindēta santāpaṃ kapōtaḥ iva dīnadhīḥ ॥ 52॥
kapōtaḥ kaśchana araṇyē kṛtanīḍaḥ vanaspatau । kapōtyā bhāryayā sārdhaṃ uvāsa katichit samāḥ ॥ 53॥
kapōtau snēhaguṇitahṛdayau gṛhadharmiṇau । dṛṣṭiṃ dṛṣṭyāṅgaṃ aṅgēna buddhiṃ buddhyā babandhatuḥ ॥
54॥
śayyāsanāṭanasthānavārtākrīḍāśanādikam । mithunībhūya visrabdhau chēratuḥ vanarājiṣu ॥ 55॥
yaṃ yaṃ vāñChati sā rājan tarpayanti anukampitā । taṃ taṃ samanayat kāmaṃ kṛchChrēṇa api ajitaindriyaḥ ॥ 56॥
kapōtī prathamaṃ garbhaṃ gṛhṇati kālaḥ āgatē । aṇḍāni suṣuvē nīḍē svapatyuḥ sannidhau satī ॥ 57॥
tēṣū kālē vyajāyanta rachitāvayavā harēḥ । śaktibhiḥ durvibhāvyābhiḥ kōmalāṅgatanūruhāḥ ॥ 58॥
prajāḥ pupuṣatuḥ prītau dampatī putravatsalau । śaṛṇvantau kūjitaṃ tāsāṃ nirvṛtau kalabhāṣitaiḥ ॥ 59॥
tāsāṃ patatraiḥ susparśaiḥ kūjitaiḥ mugdhachēṣṭitaiḥ । pratyudgamaiḥ adīnānāṃ pitarau mudaṃ āpatuḥ ॥ 60॥
snēhānubaddhahṛdayau anyōnyaṃ viṣṇumāyayā । vimōhitau dīnadhiyau śiśūn pupuṣatuḥ prajāḥ ॥ 61॥
ēkadā jagmatuḥ tāsāṃ annārthaṃ tau kuṭumbinau । paritaḥ kānanē tasmin arthinau chēratuḥ chiram ॥ 62॥
dṛṣṭvā tān lubdhakaḥ kaśchit yadṛchCha ataḥ vanēcharaḥ । jagṛhē jālaṃ ātatya charataḥ svālayāntikē ॥ 63॥
kapōtaḥ cha kapōtī cha prajāpōṣē sadā utsukau । gatau pōṣaṇaṃ ādāya svanīḍaṃ upajagmatuḥ ॥ 64॥
kapōtī svātmajān vīkṣya bālakān jālasaṃvṛtān । tān abhyadhāvat krōśantī krōśataḥ bhṛśaduḥkhitā ॥ 65॥
sā asakṛt snēhaguṇitā dīnachittā ajamāyayā । svayaṃ cha abadhyata śichā baddhān paśyanti apasmṛtiḥ ॥ 66॥
kapōtaḥ cha ātmajān baddhān ātmanaḥ api adhikān priyān । bhāryāṃ cha ātmasamāṃ dīnaḥ vilalāpa atiduḥkhitaḥ ॥ 67॥
ahō mē paśyata apāyaṃ alpapuṇyasya durmatēḥ । atṛptasya akṛtārthasya gṛhaḥ traivargikaḥ hataḥ ॥ 68॥
anurūpā anukūlā cha yasya mē patidēvatā । śūnyē gṛhē māṃ santyajya putraiḥ svaryāti sādhubhiḥ ॥ 69॥
saḥ ahaṃ śūnyē gṛhē dīnaḥ mṛtadāraḥ mṛtaprajaḥ । jijīviṣē kimarthaṃ vā vidhuraḥ duḥkhajīvitaḥ ॥ 70॥
tān tathā ēva āvṛtān śigbhiḥ mṛtyugrastān vichēṣṭataḥ । svayaṃ cha kṛpaṇaḥ śikṣu paśyan api abudhaḥ apatat ॥ 71॥
taṃ labdhvā lubdhakaḥ krūraḥ kapōtaṃ gṛhamēdhinam । kapōtakān kapōtīṃ cha siddhārthaḥ prayayau gṛham ॥ 72॥
ēvaṃ kuṭumbī aśānta ātmā dvandva ārāmaḥ patat trivat । puṣṇan kuṭumbaṃ kṛpaṇaḥ sānubandhaḥ avasīdati ॥ 73॥
yaḥ prāpya mānuṣaṃ lōkaṃ muktidvāraṃ apāvṛtam । gṛhēṣu khagavat saktaḥ taṃ ārūḍhachyutaṃ viduḥ ॥ 74॥
iti śrīmadbhāgavatē mahāpurāṇē pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāmēkādaśaskandhē śrīkṛṣṇōddhavasaṃvādē yadvadhūtētihāsē saptamō'dhyāyaḥ ॥
Browse Related Categories: