మూక పంచ శతి 2 - పాదారవింద శతకం

మరాలీనాం యానాభ్యసనకలనామూలగురవే దరిద్రాణాం త్రాణవ్యతికరసురోద్యానతరవే । తమస్కాండప్రౌఢిప్రకటనతిరస్కారపటవే జనోఽయం కామాక్ష్యాశ్చరణనలినాయ స్పృహయతే ॥3॥

వహంతీ సైందూరీం సరణిమవనమ్రామరపుఱీ- పురంధ్రీసీమంతే కవికమలబాలార్కసుషమా । త్రయీసీమంతిన్యాః స్తనతటనిచోలారుణపటీ విభాంతీ కామాక్ష్యాః పదనలినకాంతిర్విజయతే ॥4॥

ప్రణమ్రీభూతస్య ప్రణయకలహత్రస్తమనసః స్మరారాతేశ్చూడావియతి గృహమేధీ హిమకరః । యయోః సాంధ్యాం కాంతిం వహతి సుషమాభిశ్చరణయోః తయోర్మే కామాక్ష్యా హృదయమపతంద్రం విహరతామ్ ॥5॥

యయోః పీఠాయంతే విబుధముకుటీనాం పటలికా యయోః సౌధాయంతే స్వయముదయభాజో భణితయః । యయోః దాసాయంతే సరసిజభవాద్యాశ్చరణయోః తయోర్మే కామాక్ష్యా దినమను వరీవర్తు హృదయమ్ ॥6॥

నయంతీ సంకోచం సరసిజరుచం దిక్పరిసరే సృజంతీ లౌహిత్యం నఖకిరణచంద్రార్ధఖచితా । కవీంద్రాణాం హృత్కైరవవికసనోద్యోగజననీ స్ఫురంతీ కామాక్ష్యాః చరణరుచిసంధ్యా విజయతే ॥7॥

విరావైర్మాంజీరైః కిమపి కథయంతీవ మధురం పురస్తాదానమ్రే పురవిజయిని స్మేరవదనే । వయస్యేవ ప్రౌఢా శిథిలయతి యా ప్రేమకలహ- ప్రరోహం కామాక్ష్యాః చరణయుగలీ సా విజయతే ॥8॥

సుపర్వస్త్రీలోలాలకపరిచితం షట్పదకులైః స్ఫురల్లాక్షారాగం తరుణతరణిజ్యోతిరరుణైః । భృతం కాంత్యంభోభిః విసృమరమరందైః సరసిజైః విధత్తే కామాక్ష్యాః చరణయుగలం బంధుపదవీమ్ ॥9॥

రజఃసంసర్గేఽపి స్థితమరజసామేవ హృదయే పరం రక్తత్వేన స్థితమపి విరక్తైకశరణమ్ । అలభ్యం మందానాం దధదపి సదా మందగతితాం విధత్తే కామాక్ష్యాః చరణయుగమాశ్చర్యలహరీమ్ ॥10॥

జటాలా మంజీరస్ఫురదరుణరత్నాంశునికరైః నిషిదంతీ మధ్యే నఖరుచిఝరీగాంగపయసామ్ । జగత్త్రాణం కర్తుం జనని మమ కామాక్షి నియతం తపశ్చర్యాం ధత్తే తవ చరణపాథోజయుగలీ ॥11॥

తులాకోటిద్వంద్వక్కణితభణితాభీతివచసోః వినమ్రం కామాక్షీ విసృమరమహఃపాటలితయోః । క్షణం విన్యాసేన క్షపితతమసోర్మే లలితయోః పునీయాన్మూర్ధానం పురహరపురంధ్రీ చరణయోః ॥12॥

భవాని ద్రుహ్యేతాం భవనిబిడితేభ్యో మమ ముహు- స్తమోవ్యామోహేభ్యస్తవ జనని కామాక్షి చరణౌ । యయోర్లాక్షాబిందుస్ఫురణధరణాద్ధ్వర్జటిజటా- కుటీరా శోణాంకం వహతి వపురేణాంకకలికా ॥13॥

పవిత్రీకుర్యుర్నుః పదతలభువః పాటలరుచః పరాగాస్తే పాపప్రశమనధురీణాః పరశివే । కణం లబ్ధుం యేషాం నిజశిరసి కామాక్షి వివశా వలంతో వ్యాతన్వంత్యహమహమికాం మాధవముఖాః ॥14॥

బలాకామాలాభిర్నఖరుచిమయీభిః పరివృతే వినమ్రస్వర్నారీవికచకచకాలాంబుదకులే । స్ఫురంతః కామాక్షి స్ఫుటదలితబంధూకసుహృద- స్తటిల్లేఖాయంతే తవ చరణపాథోజకిరణాః ॥15॥

సరాగః సద్వేషః ప్రసృమరసరోజే ప్రతిదినం నిసర్గాదాక్రామన్విబుధజనమూర్ధానమధికమ్ । కథంకారం మాతః కథయ పదపద్మస్తవ సతాం నతానాం కామాక్షి ప్రకటయతి కైవల్యసరణిమ్ ॥16॥

జపాలక్ష్మీశోణో జనితపరమజ్ఞాననలినీ- వికాసవ్యాసంగో విఫలితజగజ్జాడ్యగరిమా । మనఃపూర్వాద్రిం మే తిలకయతు కామాక్షి తరసా తమస్కాండద్రోహీ తవ చరణపాథోజరమణః ॥17॥

నమస్కుర్మః ప్రేంఖన్మణికటకనీలోత్పలమహః- పయోధౌ రింఖద్భిర్నఖకిరణఫేనైర్ధవలితే । స్ఫుటం కుర్వాణాయ ప్రబలచలదౌర్వానలశిఖా- వితర్కం కామాక్ష్యాః సతతమరుణిమ్నే చరణయోః ॥18॥

శివే పాశాయేతామలఘుని తమఃకూపకుహరే దినాధీశాయేతాం మమ హృదయపాథోజవిపినే । నభోమాసాయేతాం సరసకవితారీతిసరితి త్వదీయౌ కామాక్షి ప్రసృతకిరణౌ దేవి చరణౌ ॥19॥

నిషక్తం శ్రుత్యంతే నయనమివ సద్వృత్తరుచిరైః సమైర్జుష్టం శుద్ధైరధరమివ రమ్యైర్ద్విజగణైః । శివే వక్షోజన్మద్వితయమివ ముక్తాశ్రితముమే త్వదీయం కామాక్షి ప్రణతశరణం నౌమి చరణమ్ ॥20॥

నమస్యాసంసజ్జన్నముచిపరిపంథిప్రణయినీ- నిసర్గప్రేంఖోలత్కురలకులకాలాహిశబలే । నఖచ్ఛాయాదుగ్ధోదధిపయసి తే వైద్రుమరుచాం ప్రచారం కామాక్షి ప్రచురయతి పాదాబ్జసుషమా ॥21॥

కదా దూరీకర్తుం కటుదురితకాకోలజనితం మహాంతం సంతాపం మదనపరిపంథిప్రియతమే । క్షణాత్తే కామాక్షి త్రిభువనపరీతాపహరణే పటీయాంసం లప్స్యే పదకమలసేవామృతరసమ్ ॥22॥

యయోః సాంధ్యం రోచిః సతతమరుణిమ్నే స్పృహయతే యయోశ్చాంద్రీ కాంతిః పరిపతతి దృష్ట్వా నఖరుచిమ్ । యయోః పాకోద్రేకం పిపఠిషతి భక్త్యా కిసలయం మ్రదిమ్నః కామాక్ష్యా మనసి చరణౌ తౌ తనుమహే ॥23॥

జగన్నేదం నేదం పరమితి పరిత్యజ్య యతిభిః కుశాగ్రీయస్వాంతైః కుశలధిషణైః శాస్త్రసరణౌ । గవేష్యం కామాక్షి ధ్రువమకృతకానాం గిరిసుతే గిరామైదంపర్యం తవ చరణపద్మం విజయతే ॥24॥

కృతస్నానం శాస్త్రామృతసరసి కామాక్షి నితరాం దధానం వైశద్యం కలితరసమానందసుధయా । అలంకారం భూమేర్మునిజనమనశ్చిన్మయమహా- పయోధేరంతస్స్థం తవ చరణరత్నం మృగయతే ॥25॥

మనోగేహే మోహోద్భవతిమిరపూర్ణే మమ ముహుః దరిద్రాణీకుర్వందినకరసహస్రాణి కిరణైః । విధత్తాం కామాక్షి ప్రసృమరతమోవంచనచణః క్షణార్ధం సాన్నిధ్యం చరణమణిదీపో జనని తే ॥26॥

కవీనాం చేతోవన్నఖరరుచిసంపర్కి విబుధ- స్రవంతీస్రోతోవత్పటుముఖరితం హంసకరవైః । దినారంభశ్రీవన్నియతమరుణచ్ఛాయసుభగం మదంతః కామాక్ష్యాః స్ఫురతు పదపంకేరుహయుగమ్ ॥27॥

సదా కిం సంపర్కాత్ప్రకృతికఠినైర్నాకిముకుటైః తటైర్నీహారాద్రేరధికమణునా యోగిమనసా । విభింతే సంమోహం శిశిరయతి భక్తానపి దృశాం అదృశ్యం కామాక్షి ప్రకటయతి తే పాదయుగలమ్ ॥28॥

పవిత్రాభ్యామంబ ప్రకృతిమృదులాభ్యాం తవ శివే పదాభ్యాం కామాక్షి ప్రసభమభిభూతైః సచకితైః । ప్రవాలైరంభోజైరపి చ వనవాసవ్రతదశాః సదైవారభ్యంతే పరిచరితనానాద్విజగణైః ॥29॥

చిరాద్దృశ్యా హంసైః కథమపి సదా హంససులభం నిరస్యంతీ జాడ్యం నియతజడమధ్యైకశరణమ్ । అదోషవ్యాసంగా సతతమపి దోషాప్తిమలినం పయోజం కామాక్ష్యాః పరిహసతి పాదాబ్జయుగలీ ॥30॥

సురాణామానందప్రబలనతయా మండనతయా నఖేందుజ్యోత్స్నాభిర్విసృమరతమఃఖండనతయా । పయోజశ్రీద్వేషవ్రతరతతయా త్వచ్చరణయోః విలాసః కామాక్షి ప్రకటయతి నైశాకరదశామ్ ॥31॥

సితిమ్నా కాంతీనాం నఖరజనుషాం పాదనలిన- చ్ఛవీనాం శోణిమ్నా తవ జనని కామాక్షి నమనే । లభంతే మందారగ్రథితనవబంధూకకుసుమ- స్రజాం సామీచీన్యం సురపురపురంధ్రీకచభరాః ॥32॥

స్ఫురన్మధ్యే శుద్ధే నఖకిరణదుగ్ధాబ్ధిపయసాం వహన్నబ్జం చక్రం దరమపి చ లేఖాత్మకతయా । శ్రితో మాత్స్యం రూపం శ్రియమపి దధానో నిరుపమాం త్రిధామా కామాక్ష్యాః పదనలిననామా విజయతే ॥33॥

నఖశ్రీసన్నద్ధస్తబకనిచితః స్వైశ్చ కిరణైః పిశంగైః కామాక్షి ప్రకటితలసత్పల్లవరుచిః । సతాం గమ్యః శంకే సకలఫలదాతా సురతరుః త్వదీయః పాదోఽయం తుహినగిరిరాజన్యతనయే ॥34॥

వషట్కుర్వన్మాంజీరకలకలైః కర్మలహరీ- హవీంషి ప్రౌద్దండం జ్వలతి పరమజ్ఞానదహనే । మహీయాన్కామాక్షి స్ఫుటమహసి జోహోతి సుధియాం మనోవేద్యాం మాతస్తవ చరణయజ్వా గిరిసుతే ॥35॥

మహామంత్రం కించిన్మణికటకనాదైర్మృదు జపన్ క్షిపందిక్షు స్వచ్ఛం నఖరుచిమయం భాస్మనరజః । నతానాం కామాక్షి ప్రకృతిపటురచ్చాట్య మమతా- పిశాచీం పాదోఽయం ప్రకటయతి తే మాంత్రికదశామ్ ॥36॥

ఉదీతే బోధేందౌ తమసి నితరాం జగ్ముషి దశాం దరిద్రాం కామాక్షి ప్రకటమనురాగం విదధతీ । సితేనాచ్ఛాద్యాంగం నఖరుచిపటేనాంఘ్రియుగలీ- పురంధ్రీ తే మాతః స్వయమభిసరత్యేవ హృదయమ్ ॥37॥

దినారంభః సంపన్నలినవిపినానామభినవో వికాసో వాసంతః సుకవిపికలోకస్య నియతః । ప్రదోషః కామాక్షి ప్రకటపరమజ్ఞానశశిన- శ్చకాస్తి త్వత్పాదస్మరణమహిమా శైలతనయే ॥38॥

ధృతచ్ఛాయం నిత్యం సరసిరుహమైత్రీపరిచితం నిధానం దీప్తీనాం నిఖిలజగతాం బోధజనకమ్ । ముముక్షూణాం మార్గప్రథనపటు కామాక్షి పదవీం పదం తే పాతంగీం పరికలయతే పర్వతసుతే ॥39॥

శనైస్తీర్త్వా మోహాంబుధిమథ సమారోఢుమనసః క్రమాత్కైవల్యాఖ్యాం సుకృతిసులభాం సౌధవలభీమ్ । లభంతే నిఃశ్రేణీమివ ఝటితి కామాక్షి చరణం పురశ్చర్యాభిస్తే పురమథనసీమంతిని జనాః ॥40॥

ప్రచండార్తిక్షోభప్రమథనకృతే ప్రాతిభసరి- త్ప్రవాహప్రోద్దండీకరణజలదాయ ప్రణమతామ్ । ప్రదీపాయ ప్రౌఢే భవతమసి కామాక్షి చరణ- ప్రసాదౌన్ముఖ్యాయ స్పృహయతి జనోఽయం జనని తే ॥41॥

మరుద్భిః సంసేవ్యా సతతమపి చాంచల్యరహితా సదారుణ్యం యాంతీ పరిణతిదరిద్రాణసుషమా । గుణోత్కర్షాన్మాంజీరకకలకలైస్తర్జనపటుః ప్రవాలం కామాక్ష్యాః పరిహసతి పాదాబ్జయుగలీ ॥42॥

జగద్రక్షాదక్షా జలజరుచిశిక్షాపటుతరా సమైర్నమ్యా రమ్యా సతతమభిగమ్యా బుధజనైః । ద్వయీ లీలాలోలా శ్రుతిషు సురపాలాదిముకుటీ- తటీసీమాధామా తవ జనని కామాక్షి పదయోః ॥43॥

గిరాం దూరౌ చోరౌ జడిమతిమిరాణాం కృతజగ- త్పరిత్రాణౌ శోణౌ మునిహృదయలీలైకనిపుణౌ । నఖైః స్మేరౌ సారౌ నిగమవచసాం ఖండితభవ- గ్రహోన్మాదౌ పాదౌ తవ జనని కామాక్షి కలయే ॥44॥

అవిశ్రాంతం పంకం యదపి కలయన్యావకమయం నిరస్యన్కామాక్షి ప్రణమనజుషాం పంకమఖిలమ్ । తులాకోటిద్వందం దధదపి చ గచ్ఛన్నతులతాం గిరాం మార్గం పాదో గిరివరసుతే లంఘయతి తే ॥45॥

ప్రవాలం సవ్రీలం విపినవివరే వేపయతి యా స్ఫురల్లీలం బాలాతపమధికబాలం వదతి యా । రుచిం సాంధ్యాం వంధ్యాం విరచయతి యా వర్ధయతు సా శివం మే కామాక్ష్యాః పదనలినపాటల్యలహరీ ॥46॥

కిరంజ్యోత్స్నారీతిం నఖముఖరుచా హంసమనసాం వితన్వానః ప్రీతిం వికచతరుణాంభోరుహరుచిః । ప్రకాశః శ్రీపాదస్తవ జనని కామాక్షి తనుతే శరత్కాలప్రౌఢిం శశిశకలచూడప్రియతమే ॥47॥

నఖాంకూరస్మేరద్యుతివిమలగంగాంభసి సుఖం కృతస్నానం జ్ఞానామృతమమలమాస్వాద్య నియతమ్ । ఉదంచన్మంజీరస్ఫురణమణిదీపే మమ మనో మనోజ్ఞే కామాక్ష్యాశ్చరణమణిహర్మ్యే విహరతామ్ ॥48॥

భవాంభోధౌ నౌకాం జడిమవిపినే పావకశిఖా- మమర్త్యేంద్రాదీనామధిముకుటముత్తంసకలికామ్ । జగత్తాపే జ్యోత్స్నామకృతకవచఃపంజరపుటే శుకస్త్రీం కామాక్ష్యా మనసి కలయే పాదయుగలీమ్ ॥49॥

పరత్మప్రాకాశ్యప్రతిఫలనచుంచుః ప్రణమతాం మనోజ్ఞస్త్వత్పాదో మణిముకురముద్రాం కలయతే । యదీయాం కామాక్షి ప్రకృతిమసృణాః శోధకదశాం విధాతుం చేష్ఠంతే బలరిపువధూటీకచభరాః ॥50॥

అవిశ్రాంతం తిష్ఠన్నకృతకవచఃకందరపుటీ- కుటీరాంతః ప్రౌఢం నఖరుచిసటాలీం ప్రకటయన్ । ప్రచండం ఖండత్వం నయతు మమ కామాక్షి తరసా తమోవేతండేంద్రం తవ చరణకంఠీరవపతిః ॥51॥

పురస్తాత్కామాక్షి ప్రచురరసమాఖండలపురీ- పురంధ్రీణాం లాస్యం తవ లలితమాలోక్య శనకైః । నఖశ్రీభిః స్మేరా బహు వితనుతే నూపురరవై- శ్చమత్కృత్యా శంకే చరణయుగలీ చాటురచనాః ॥52॥

సరోజం నిందంతీ నఖకిరణకర్పూరశిశిరా నిషిక్తా మారారేర్ముకుటశశిరేఖాహిమజలైః । స్ఫురంతీ కామాక్షి స్ఫుటరుచిమయే పల్లవచయే తవాధత్తే మైత్రీం పథికసుదృశా పాదయుగలీ ॥53॥

నతానాం సంపత్తేరనవరతమాకర్షణజపః ప్రరోహత్సంసారప్రసరగరిమస్తంభనజపః । త్వదీయః కామాక్షి స్మరహరమనోమోహనజపః పటీయాన్నః పాయాత్పదనలినమంజీరనినదః ॥54॥

వితన్వీథా నాథే మమ శిరసి కామాక్షి కృపయా పదాంభోజన్యాసం పశుపరిబృఢప్రాణదయితే । పిబంతో యన్ముద్రాం ప్రకటముపకంపాపరిసరం దృశా నానంద్యంతే నలినభవనారాయణముఖాః ॥55॥

ప్రణామోద్యద్బృందారముకుటమందారకలికా- విలోలల్లోలంబప్రకరమయధూమప్రచురిమా । ప్రదీప్తః పాదాబ్జద్యుతివితతిపాటల్యలహరీ- కృశానుః కామాక్ష్యా మమ దహతు సంసారవిపినమ్ ॥56॥

వలక్షశ్రీరృక్షాధిపశిశుసదృక్షైస్తవ నఖైః జిఘృక్షుర్దక్షత్వం సరసిరుహభిక్షుత్వకరణే । క్షణాన్మే కామాక్షి క్షపితభవసంక్షోభగరిమా వచోవైచక్షన్యం చరణయుగలీ పక్ష్మలయతాత్ ॥57॥

సమంతాత్కామాక్షి క్షతతిమిరసంతానసుభగాన్ అనంతాభిర్భాభిర్దినమను దిగంతాన్విరచయన్ । అహంతాయా హంతా మమ జడిమదంతావలహరిః విభింతాం సంతాపం తవ చరణచింతామణిరసౌ ॥58॥

దధానో భాస్వత్తామమృతనిలయో లోహితవపుః వినమ్రాణాం సౌమ్యో గురురపి కవిత్వం చ కలయన్ । గతౌ మందో గంగాధరమహిషి కామాక్షి భజతాం తమఃకేతుర్మాతస్తవ చరణపద్మో విజయతే ॥59॥

నయంతీం దాసత్వం నలినభవముఖ్యానసులభ- ప్రదానాద్దీనానామమరతరుదౌర్భాగ్యజననీమ్ । జగజ్జన్మక్షేమక్షయవిధిషు కామాక్షి పదయో- ర్ధురీణామీష్టే కరస్తవ భణితుమాహోపురుషికామ్ ॥60॥

జనోఽయం సంతప్తో జనని భవచండాంశుకిరణైః అలబ్ధవైకం శీతం కణమపి పరజ్ఞానపయసః । తమోమార్గే పాంథస్తవ ఝటితి కామాక్షి శిశిరాం పదాంభోజచ్ఛాయాం పరమశివజాయే మృగయతే ॥61॥

జయత్యంబ శ్రీమన్నఖకిరణచీనాంశుకమయం వితానం బిభ్రాణే సురముకుటసంఘట్టమసృణే । నిజారుణ్యక్షౌమాస్తరణవతి కామాక్షి సులభా బుధైః సంవిన్నారీ తవ చరణమాణిక్యభవనే ॥62॥

ప్రతీమః కామాక్షి స్ఫురితతరుణాదిత్యకిరణ- శ్రియో మూలద్రవ్యం తవ చరణమద్రీంద్రతనయే । సురేంద్రాశామాపూరయతి యదసౌ ధ్వాంతమఖిలం ధునీతే దిగ్భాగానపి చ మహసా పాటలయతే ॥63॥

మహాభాష్యవ్యాఖ్యాపటుశయనమారోపయతి వా స్మరవ్యాపారేర్ష్యాపిశుననిటిలం కారయతి వా । ద్విరేఫాణామధ్యాసయతి సతతం వాధివసతిం ప్రణమ్రాన్కామాక్ష్యాః పదనలినమాహాత్మ్యగరిమా ॥64॥

వివేకాంభస్స్రోతస్స్నపనపరిపాటీశిశిరితే సమీభూతే శాస్త్రస్మరణహలసంకర్షణవశాత్ । సతాం చేతఃక్షేత్రే వపతి తవ కామాక్షి చరణో మహాసంవిత్సస్యప్రకరవరబీజం గిరిసుతే ॥65॥

దధానో మందారస్తబకపరిపాటీం నఖరుచా వహందీప్తాం శోణాంగులిపటలచాంపేయకలికామ్ । అశోకోల్లాసం నః ప్రచురయతు కామాక్షి చరణో వికాసీ వాసంతః సమయ ఇవ తే శర్వదయితే ॥66॥

నఖాంశుప్రాచుర్యప్రసృమరమరాలాలిధవలః స్ఫురన్మంజీరోద్యన్మరకతమహశ్శైవలయుతః । భవత్యాః కామాక్షి స్ఫుటచరణపాటల్యకపటో నదః శోణాభిఖ్యో నగపతితనూజే విజయతే ॥67॥

ధునానం పంకౌఘం పరమసులభం కంటకకులైః వికాసవ్యాసంగం విదధదపరాధీనమనిశమ్ । నఖేందుజ్యోత్స్నాభిర్విశదరుచి కామాక్షి నితరాం అసామాన్యం మన్యే సరసిజమిదం తే పదయుగమ్ ॥68॥

కరీంద్రాయ ద్రుహ్యత్యలసగతిలీలాసు విమలైః పయోజైర్మాత్సర్యం ప్రకటయతి కామం కలయతే । పదాంభోజద్వంద్వం తవ తదపి కామాక్షి హృదయం మునీనాం శాంతానాం కథమనిశమస్మై స్పృహయతే ॥69॥

నిరస్తా శోణిమ్నా చరణకిరణానాం తవ శివే సమింధానా సంధ్యారుచిరచలరాజన్యతనయే । అసామర్థ్యాదేనం పరిభవితుమేతత్సమరుచాం సరోజానాం జానే ముకులయతి శోభాం ప్రతిదినమ్ ॥70॥

ఉపాదిక్షద్దాక్ష్యం తవ చరణనామా గురురసౌ మరాలానాం శంకే మసృణగతిలాలిత్యసరణౌ । అతస్తే నిస్తంద్రం నియతమమునా సఖ్యపదవీం ప్రపన్నం పాథోజం ప్రతి దధతి కామాక్షి కుతుకమ్ ॥71॥

దధానైః సంసర్గం ప్రకృతిమలినైః షట్పదకులైః ద్విజాధీశశ్లాఘావిధిషు విదధద్భిర్ముకులతామ్ । రజోమిశ్రైః పద్మైర్నియతమపి కామాక్షి పదయోః విరోధస్తే యుక్తో విషమశరవైరిప్రియతమే ॥72॥

కవిత్వశ్రీమిశ్రీకరణనిపుణౌ రక్షణచణౌ విపన్నానాం శ్రీమన్నలినమసృణౌ శోణకిరణౌ । మునీంద్రాణామంతఃకరణశరణౌ మందసరణౌ మనోజ్ఞౌ కామాక్ష్యా దురితహరణౌ నౌమి చరణౌ ॥73॥

పరస్మాత్సర్వస్మాదపి చ పరయోర్ముక్తికరయోః నఖశ్రీభిర్జ్యోత్స్నాకలితతులయోస్తామ్రతలయోః । నిలీయే కామాక్ష్యా నిగమనుతయోర్నాకినతయోః నిరస్తప్రోన్మీలన్నలినమదయోరేవ పదయోః ॥74॥

స్వభావాదన్యోన్యం కిసలయమపీదం తవ పదం మ్రదిమ్నా శోణిమ్నా భగవతి దధాతే సదృశతామ్ । వనే పూర్వస్యేచ్ఛా సతతమవనే కిం తు జగతాం పరస్యేత్థం భేదః స్ఫురతి హృది కామాక్షి సుధియామ్ ॥75॥

కథం వాచాలోఽపి ప్రకటమణిమంజీరనినదైః సదైవానందార్ద్రాన్విరచయతి వాచంయమజనాన్ । ప్రకృత్యా తే శోణచ్ఛవిరపి చ కామాక్షి చరణో మనీషానైర్మల్యం కథమివ నృణాం మాంసలయతే ॥76॥

చలత్తృష్ణావీచీపరిచలనపర్యాకులతయా ముహుర్భ్రాంతస్తాంతః పరమశివవామాక్షి పరవాన్ । తితీర్షుః కామాక్షి ప్రచురతరకర్మాంబుధిమముం కదాహం లప్స్యే తే చరణమణిసేతుం గిరిసుతే ॥77॥

విశుష్యంత్యాం ప్రజ్ఞాసరితి దురితగ్రీష్మసమయ- ప్రభావేణ క్షీణే సతి మమ మనఃకేకిని శుచా । త్వదీయః కామాక్షి స్ఫురితచరణాంభోదమహిమా నభోమాసాటోపం నగపతిసుతే కిం న కురుతే ॥78॥

వినమ్రాణాం చేతోభవనవలభీసీమ్ని చరణ- ప్రదీపే ప్రాకాశ్యం దధతి తవ నిర్ధూతతమసి । అసీమా కామాక్షి స్వయమలఘుదుష్కర్మలహరీ విఘూర్ణంతీ శాంతిం శలభపరిపాటీవ భజతే ॥79॥

విరాజంతీ శుక్తిర్నఖకిరణముక్తామణితతేః విపత్పాథోరాశౌ తరిరపి నరాణాం ప్రణమతామ్ । త్వదీయః కామాక్షి ధ్రువమలఘువహ్నిర్భవవనే మునీనాం జ్ఞానాగ్నేరరణిరయమంఘిర్విజయతే ॥80॥

సమస్తైః సంసేవ్యః సతతమపి కామాక్షి విబుధైః స్తుతో గంధర్వస్త్రీసులలితవిపంచీకలరవైః । భవత్యా భిందానో భవగిరికులం జృంభితతమో- బలద్రోహీ మాతశ్చరణపురుహూతో విజయతే ॥81॥

వసంతం భక్తానామపి మనసి నిత్యం పరిలసద్- ఘనచ్ఛాయాపూర్ణం శుచిమపి నృణాం తాపశమనమ్ । నఖేందుజ్యోత్స్నాభిః శిశిరమపి పద్మోదయకరం నమామః కామాక్ష్యాశ్చరణమధికాశ్చర్యకరణమ్ ॥82॥

కవీంద్రాణాం నానాభణితిగుణచిత్రీకృతవచః- ప్రపంచవ్యాపారప్రకటనకలాకౌశలనిధిః । అధఃకుర్వన్నబ్జం సనకభృగుముఖ్యైర్మునిజనైః నమస్యః కామాక్ష్యాశ్చరణపరమేష్ఠీ విజయతే ॥83॥

భవత్యాః కామాక్షి స్ఫురితపదపంకేరుహభువాం పరాగాణాం పూరైః పరిహృతకలంకవ్యతికరైః । నతానామామృష్టే హృదయముకురే నిర్మలరుచి ప్రసన్నే నిశ్శేషం ప్రతిఫలతి విశ్వం గిరిసుతే ॥84॥

తవ త్రస్తం పాదాత్కిసలయమరణ్యాంతరమగాత్ పరం రేఖారూపం కమలమముమేవాశ్రితమభూత్ । జితానాం కామాక్షి ద్వితయమపి యుక్తం పరిభవే విదేశే వాసో వా శరణగమనం వా నిజరిపోః ॥85॥

గృహీత్వా యాథార్థ్యం నిగమవచసాం దేశికకృపా- కటాక్షర్కజ్యోతిశ్శమితమమతాబంధతమసః । యతంతే కామాక్షి ప్రతిదివసమంతర్ద్రఢయితుం త్వదీయం పాదాబ్జం సుకృతపరిపాకేన సుజనాః ॥86॥

జడానామప్యంబ స్మరణసమయే తవచ్చరణయోః భ్రమన్మంథక్ష్మాభృద్ధుముఘుమితసింధుప్రతిభటాః । ప్రసన్నాః కామాక్షి ప్రసభమధరస్పందనకరా భవంతి స్వచ్ఛందం ప్రకృతిపరిపక్కా భణితయః ॥87॥

వహన్నప్యశ్రాంతం మధురనినదం హంసకమసౌ తమేవాధః కర్తుం కిమివ యతతే కేలిగమనే । భవస్యైవానందం విదధదపి కామాక్షి చరణో భవత్యాస్తద్ద్రోహం భగవతి కిమేవం వితనుతే ॥88॥

యదత్యంతం తామ్యత్యలసగతివార్తాస్వపి శివే తదేతత్కామాక్షి ప్రకృతిమృదులం తే పదయుగమ్ । కిరీటైః సంఘట్టం కథమివ సురౌఘస్య సహతే మునీంద్రాణామాస్తే మనసి చ కథం సూచినిశితే ॥89॥

మనోరంగే మత్కే విబుధజనసంమోదజననీ సరాగవ్యాసంగం సరసమృదుసంచారసుభగా । మనోజ్ఞా కామాక్షి ప్రకటయతు లాస్యప్రకరణం రణన్మంజీరా తే చరణయుగలీనర్తకవధూః ॥90॥

పరిష్కుర్వన్మాతః పశుపతికపర్దం చరణరాట్ పరాచాం హృత్పద్మం పరమభణితీనాం చ మకుటమ్ । భవాఖ్యే పాథోధౌ పరిహరతు కామాక్షి మమతా- పరాధీనత్వం మే పరిముషితపాథోజమహిమా ॥91॥

ప్రసూనైః సంపర్కాదమరతరుణీకుంతలభవైః అభీష్టానాం దానాదనిశమపి కామాక్షి నమతామ్ । స్వసంగాత్కంకేలిప్రసవజనకత్వేన చ శివే త్రిధా ధత్తే వార్తాం సురభిరితి పాదో గిరిసుతే ॥92॥

మహామోహస్తేనవ్యతికరభయాత్పాలయతి యో వినిక్షిప్తం స్వస్మిన్నిజజనమనోరత్నమనిశమ్ । స రాగస్యోద్రేకాత్సతతమపి కామాక్షి తరసా కిమేవం పాదోఽసౌ కిసలయరుచిం చోరయతి తే ॥93॥

సదా స్వాదుంకారం విషయలహరీశాలికణికాం సమాస్వాద్య శ్రాంతం హృదయశుకపోతం జనని మే । కృపాజాలే ఫాలేక్షణమహిషి కామాక్షి రభసాత్ గృహీత్వా రుంధీథారస్తవ పదయుగీపంజరపుటే ॥94॥

ధునానం కామాక్షి స్మరణలవమాత్రేణ జడిమ- జ్వరప్రౌఢిం గూఢస్థితి నిగమనైకుంజకుహరే । అలభ్యం సర్వేషాం కతిచన లభంతే సుకృతినః చిరాదన్విష్యంతస్తవ చరణసిద్ధౌషధమిదమ్ ॥95॥

రణన్మంజీరాభ్యాం లలితగమనాభ్యాం సుకృతినాం మనోవాస్తవ్యాభ్యాం మథితతిమిరాభ్యాం నఖరుచా । నిధేయాభ్యాం పత్యా నిజశిరసి కామాక్షి సతతం నమస్తే పాదాభ్యాం నలినమృదులాభ్యాం గిరిసుతే ॥96॥

సురాగే రాకేందుప్రతినిధిముఖే పర్వతసుతే చిరాల్లభ్యే భక్త్యా శమధనజనానాం పరిషదా । మనోభృంగో మత్కః పదకమలయుగ్మే జనని తే ప్రకామం కామాక్షి త్రిపురహరవామాక్షి రమతామ్ ॥97॥

శివే సంవిద్రూపే శశిశకలచూడప్రియతమే శనైర్గత్యాగత్యా జితసురవరేభే గిరిసుతే । యతంతే సంతస్తే చరణనలినాలానయుగలే సదా బద్ధం చిత్తప్రమదకరియూథం దృఢతరమ్ ॥98॥

యశః సూతే మాతర్మధురకవితాం పక్ష్మలయతే శ్రియం దత్తే చిత్తే కమపి పరిపాకం ప్రథయతే । సతాం పాశగ్రంథిం శిథిలయతి కిం కిం న కురుతే ప్రపన్నే కామాక్ష్యాః ప్రణతిపరిపాటీ చరణయోః ॥99॥

మనీషాం మాహేంద్రీం కకుభమివ తే కామపి దశాం ప్రధత్తే కామాక్ష్యాశ్చరణతరుణాదిత్యకిరణః । యదీయే సంపర్కే ధృతరసమరందా కవయతాం పరీపాకం ధత్తే పరిమలవతీ సూక్తినలినీ ॥100॥

పురా మారారాతిః పురమజయదంబ స్తవశతైః ప్రసన్నాయాం సత్యాం త్వయి తుహినశైలేంద్రతనయే । అతస్తే కామాక్షి స్ఫురతు తరసా కాలసమయే సమాయాతే మాతర్మమ మనసి పాదాబ్జయుగలమ్ ॥101॥

పదద్వంద్వం మందం గతిషు నివసంతం హృది సతాం గిరామంతే భ్రాంతం కృతకరహితానాం పరిబృఢే । జనానామానందం జనని జనయంతం ప్రణమతాం త్వదీయం కామాక్షి ప్రతిదినమహం నౌమి విమలమ్ ॥102॥

ఇదం యః కామాక్ష్యాశ్చరణనలినస్తోత్రశతకం జపేన్నిత్యం భక్త్యా నిఖిలజగదాహ్లాదజనకమ్ । స విశ్వేషాం వంద్యః సకలకవిలోకైకతిలకః చిరం భుక్త్వా భోగాన్పరిణమతి చిద్రూపకలయా ॥103॥

॥ ఇతి పాదారవిందశతకం సంపూర్ణమ్ ॥

Browse Related Categories: