Sri Rama · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam । atha prathamassargaḥ ।
tapassvādhyāyanirataṃ tapasvī vāgvidāṃ varam । nāradaṃ paripaprachCha vālmīkirmunipuṅgavam ॥ 1 ॥
kō'nvasminsāmprataṃ lōkē guṇavān kaścha vīryavān । dharmajñaścha kṛtajñaścha satyavākyō dṛḍhavrataḥ ॥ 2 ॥
chāritrēṇa cha kō yuktaḥ sarvabhūtēṣu kō hitaḥ । vidvān kaḥ kaḥ samarthaścha kaśchaikapriyadarśanaḥ ॥ 3 ॥
ātmavān kō jitakrōdhō dyutimān kō'nasūyakaḥ । kasya bibhyati dēvāścha jātarōṣasya saṃyugē ॥ 4 ॥
ētadichChāmyahaṃ śrōtuṃ paraṃ kautūhalaṃ hi mē । maharṣē tvaṃ samarthō'si jñātumēvaṃvidhaṃ naram ॥ 5 ॥
śrutvā chaitattrilōkajñō vālmīkērnāradō vachaḥ । śrūyatāmiti chāmantrya prahṛṣṭō vākyamabravīt ॥ 6 ॥
bahavō durlabhāśchaiva yē tvayā kīrtitā guṇāḥ । munē vakṣyāmyahaṃ buddhvā tairyuktaḥ śrūyatāṃ naraḥ ॥ 7 ॥
ikṣvākuvaṃśaprabhavō rāmō nāma janaiḥ śrutaḥ । niyatātmā mahāvīryō dyutimān dhṛtimān vaśī ॥ 8 ॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
buddhimān nītimān vāgmī śrīmān śatrunibarhaṇaḥ । vipulāṃsō mahābāhuḥ kambugrīvō mahāhanuḥ ॥ 9 ॥
mahōraskō mahēṣvāsō gūḍhajatrurarindamaḥ । ājānubāhuḥ suśirāḥ sulalāṭaḥ suvikramaḥ ॥ 10 ॥
samaḥ samavibhaktāṅgaḥ snigdhavarṇaḥ pratāpavān । pīnavakṣā viśālākṣō lakṣmīvān śubhalakṣaṇaḥ ॥ 11 ॥
dharmajñaḥ satyasandhaścha prajānāṃ cha hitē rataḥ । yaśasvī jñānasampannaḥ śuchirvaśyaḥ samādhimān ॥ 12 ॥
prajāpatisamaḥ śrīmān dhātā ripuniṣūdanaḥ । rakṣitā jīvalōkasya dharmasya parirakṣitā ॥ 13 ॥
rakṣitā svasya dharmasya svajanasya cha rakṣitā । vēdavēdāṅgatattvajñō dhanurvēdē cha niṣṭhitaḥ ॥ 14 ॥
sarvaśāstrārthatattvajñō smṛtimānpratibhānavān । sarvalōkapriyaḥ sādhuradīnātmā vichakṣaṇaḥ ॥ 15 ॥
sarvadābhigataḥ sadbhiḥ samudra iva sindhubhiḥ । āryaḥ sarvasamaśchaiva sadaikapriyadarśanaḥ ॥ 16 ॥
sa cha sarvaguṇōpētaḥ kausalyānandavardhanaḥ । samudra iva gāmbhīryē dhairyēṇa himavāniva ॥ 17 ॥
viṣṇunā sadṛśō vīryē sōmavatpriyadarśanaḥ । kālāgnisadṛśaḥ krōdhē kṣamayā pṛthivīsamaḥ ॥ 18 ॥
dhanadēna samastyāgē satyē dharma ivāparaḥ । tamēvaṃ guṇasampannaṃ rāmaṃ satyaparākramam ॥ 19 ॥
jyēṣṭhaṃ śrēṣṭhaguṇairyuktaṃ priyaṃ daśarathaḥ sutam । prakṛtīnāṃ hitairyuktaṃ prakṛti priya kāmyayā ॥ 20 ॥
yauvarājyēna saṃyōktumaichChatprītyā mahīpatiḥ । tasyābhiṣēkasambhārān dṛṣṭvā bhāryā'tha kaikayī ॥ 21 ॥
pūrvaṃ dattavarā dēvī varamēnamayāchata । vivāsanaṃ cha rāmasya bharatasyābhiṣēchanam ॥ 22 ॥
sa satyavachanādrājā dharmapāśēna saṃyataḥ । vivāsayāmāsa sutaṃ rāmaṃ daśarathaḥ priyam ॥ 23 ॥
sa jagāma vanaṃ vīraḥ pratijñāmanupālayan । piturvachananirdēśātkaikēyyāḥ priyakāraṇāt ॥ 24 ॥
taṃ vrajantaṃ priyō bhrātā lakṣmaṇō'nujagāma ha । snēhādvinayasampannaḥ sumitrānandavardhanaḥ ॥ 25 ॥
bhrātaraṃ dayitō bhrātuḥ saubhrātramanudarśayan । rāmasya dayitā bhāryā nityaṃ prāṇasamāhitā ॥ 26 ॥
janakasya kulē jātā dēvamāyēva nirmitā । sarvalakṣaṇasampannā nārīṇāmuttamā vadhūḥ ॥ 27 ॥
sītā'pyanugatā rāmaṃ śaśinaṃ rōhiṇī yathā । paurairanugatō dūraṃ pitrā daśarathēna cha ॥ 28 ॥
śṛṅgibērapurē sūtaṃ gaṅgākūlē vyasarjayat । guhamāsādya dharmātmā niṣādādhipatiṃ priyam ॥ 29 ॥
guhēna sahitō rāmaḥ lakṣmaṇēna cha sītayā । tē vanēna vanaṃ gatvā nadīstīrtvā bahūdakāḥ ॥ 30 ॥
chitrakūṭamanuprāpya bharadvājasya śāsanāt । ramyamāvasathaṃ kṛtvā ramamāṇā vanē trayaḥ ॥ 31 ॥
dēvagandharvasaṅkāśāstatra tē nyavasansukham । chitrakūṭaṃ gatē rāmē putraśōkāturastathā ॥ 32 ॥
rājā daśarathaḥ svargaṃ jagāma vilapansutam । mṛtē tu tasminbharatō vasiṣṭhapramukhairdvijaiḥ ॥ 33 ॥
niyujyamānō rājyāya naichChadrājyaṃ mahābalaḥ । sa jagāma vanaṃ vīrō rāmapādaprasādakaḥ ॥ 34 ॥
gatvā tu sa mahātmānaṃ rāmaṃ satyaparākramam । ayāchadbhrātaraṃ rāmaṃ āryabhāvapuraskṛtaḥ ॥ 35 ॥
tvamēva rājā dharmajña iti rāmaṃ vachō'bravīt । rāmō'pi paramōdāraḥ sumukhassumahāyaśāḥ ॥ 36 ॥
na chaichChatpiturādēśādrājyaṃ rāmō mahābalaḥ । pādukē chāsya rājyāya nyāsaṃ dattvā punaḥ punaḥ ॥ 37 ॥
nivartayāmāsa tatō bharataṃ bharatāgrajaḥ । sa kāmamanavāpyaiva rāmapādāvupaspṛśan ॥ 38 ॥
nandigrāmē'karōdrājyaṃ rāmāgamanakāṅkṣayā । gatē tu bharatē śrīmān satyasandhō jitēndriyaḥ ॥ 39 ॥
rāmastu punarālakṣya nāgarasya janasya cha । tatrāgamanamēkāgrō daṇḍakānpravivēśa ha ॥ 40 ॥
praviśya tu mahāraṇyaṃ rāmō rājīvalōchanaḥ । virādhaṃ rākṣasaṃ hatvā śarabhaṅgaṃ dadarśa ha ॥ 41 ॥
sutīkṣṇaṃ chāpyagastyaṃ cha agastyabhrātaraṃ tathā । agastyavachanāchchaiva jagrāhaindraṃ śarāsanam ॥ 42 ॥
khaḍgaṃ cha paramaprītastūṇī chākṣayasāyakau । vasatastasya rāmasya vanē vanacharaiḥ saha ॥ 43 ॥
ṛṣayō'bhyāgamansarvē vadhāyāsurarakṣasām । sa tēṣāṃ pratiśuśrāva rākṣasānāṃ tathā vanē ॥ 44 ॥
pratijñātaścha rāmēṇa vadhaḥ saṃyati rakṣasām । ṛṣīṇāmagnikalpānāṃ daṇḍakāraṇyavāsinām ॥ 45 ॥
tēna tatraiva vasatā janasthānanivāsinī । virūpitā śūrpaṇakhā rākṣasī kāmarūpiṇī ॥ 46 ॥
tataḥ śūrpaṇakhāvākyādudyuktānsarvarākṣasān । kharaṃ triśirasaṃ chaiva dūṣaṇaṃ chaiva rākṣasam ॥ 47 ॥
nijaghāna raṇē rāmastēṣāṃ chaiva padānugān । vanē tasminnivasatā janasthānanivāsinām ॥ 48 ॥
rakṣasāṃ nihatānyāsansahasrāṇi chaturdaśa । tatō jñātivadhaṃ śrutvā rāvaṇaḥ krōdhamūrChitaḥ ॥ 49 ॥
sahāyaṃ varayāmāsa mārīchaṃ nāma rākṣasam । vāryamāṇaḥ subahuśō mārīchēna sa rāvaṇaḥ ॥ 50 ॥
na virōdhō balavatā kṣamō rāvaṇa tēna tē । anādṛtya tu tadvākyaṃ rāvaṇaḥ kālachōditaḥ ॥ 51 ॥
jagāma sahamārīchaḥ tasyāśramapadaṃ tadā । tēna māyāvinā dūramapavāhya nṛpātmajau ॥ 52 ॥
jahāra bhāryāṃ rāmasya gṛdhraṃ hatvā jaṭāyuṣam । gṛdhraṃ cha nihataṃ dṛṣṭvā hṛtāṃ śrutvā cha maithilīm ॥ 53 ॥
rāghavaḥ śōkasantaptō vilalāpākulēndriyaḥ । tatastēnaiva śōkēna gṛdhraṃ dagdhvā jaṭāyuṣam ॥ 54 ॥
mārgamāṇō vanē sītāṃ rākṣasaṃ sandadarśa ha । kabandhaṃ nāma rūpēṇa vikṛtaṃ ghōradarśanam ॥ 55 ॥
taṃ nihatya mahābāhuḥ dadāha svargataścha saḥ । sa chāsya kathayāmāsa śabarīṃ dharmachāriṇīm ॥ 56 ॥
śramaṇīṃ dharmanipuṇāmabhigachChēti rāghavam । sō'bhyagachChanmahātējāḥ śabarīṃ śatrusūdanaḥ ॥ 57 ॥
śabaryā pūjitaḥ samyagrāmō daśarathātmajaḥ । pampātīrē hanumatā saṅgatō vānarēṇa ha ॥ 58 ॥
hanumadvachanāchchaiva sugrīvēṇa samāgataḥ । sugrīvāya cha tatsarvaṃ śaṃsadrāmō mahābalaḥ ॥ 59 ॥
āditastadyathāvṛttaṃ sītayāścha viśēṣataḥ । sugrīvaśchāpi tatsarvaṃ śrutvā rāmasya vānaraḥ ॥ 60 ॥
chakāra sakhyaṃ rāmēṇa prītaśchaivāgnisākṣikam । tatō vānararājēna vairānukathanaṃ prati ॥ 61 ॥
rāmāyāvēditaṃ sarvaṃ praṇayādduḥkhitēna cha । pratijñātaṃ cha rāmēṇa tadā vālivadhaṃ prati ॥ 62 ॥
vālinaścha balaṃ tatra kathayāmāsa vānaraḥ । sugrīvaḥ śaṅkitaśchāsīnnityaṃ vīryēṇa rāghavē ॥ 63 ॥
rāghavaḥ pratyayārthaṃ tu dundubhēḥ kāyamuttamam । darśayāmāsa sugrīvō mahāparvata sannibham ॥ 64 ॥
utsmayitvā mahābāhuḥ prēkṣya chāsthi mahābalaḥ । pādāṅguṣṭhēna chikṣēpa sampūrṇaṃ daśayōjanam ॥ 65 ॥
bibhēda cha punaḥ sālānsaptaikēna mahēṣuṇā । giriṃ rasātalaṃ chaiva janayan pratyayaṃ tadā ॥ 66 ॥
tataḥ prītamanāstēna viśvastaḥ sa mahākapiḥ । kiṣkindhāṃ rāmasahitō jagāma cha guhāṃ tadā ॥ 67 ॥
tatō'garjaddharivaraḥ sugrīvō hēmapiṅgaḻaḥ । tēna nādēna mahatā nirjagāma harīśvaraḥ ॥ 68 ॥
anumānya tadā tārāṃ sugrīvēṇa samāgataḥ । nijaghāna cha tatrainaṃ śarēṇaikēna rāghavaḥ ॥ 69 ॥
tataḥ sugrīvavachanāddhatvā vālinamāhavē । sugrīvamēva tadrājyē rāghavaḥ pratyapādayat ॥ 70 ॥
sa cha sarvānsamānīya vānarānvānararṣabhaḥ । diśaḥ prasthāpayāmāsa didṛkṣurjanakātmajām ॥ 71 ॥
tatō gṛdhrasya vachanātsampātērhanumānbalī । śatayōjanavistīrṇaṃ pupluvē lavaṇārṇavam ॥ 72 ॥
tatra laṅkāṃ samāsādya purīṃ rāvaṇapālitām । dadarśa sītāṃ dhyāyantīṃ aśōkavanikāṃ gatām ॥ 73 ॥
nivēdayitvā'bhijñānaṃ pravṛttiṃ cha nivēdya cha । samāśvāsya cha vaidēhīṃ mardayāmāsa tōraṇam ॥ 74 ॥
pañcha sēnāgragānhatvā sapta mantrisutānapi । śūramakṣaṃ cha niṣpiṣya grahaṇaṃ samupāgamat ॥ 75 ॥
astrēṇōnmuktamātmānaṃ jñātvā paitāmahādvarāt । marṣayanrākṣasānvīrō yantriṇastānyadṛchChayā ॥ 76 ॥
tatō dagdhvā purīṃ laṅkāṃ ṛtē sītāṃ cha maithilīm । rāmāya priyamākhyātuṃ punarāyānmahākapiḥ ॥ 77 ॥
sō'bhigamya mahātmānaṃ kṛtvā rāmaṃ pradakṣiṇam । nyavēdayadamēyātmā dṛṣṭā sītēti tattvataḥ ॥ 78 ॥
tataḥ sugrīvasahitō gatvā tīraṃ mahōdadhēḥ । samudraṃ kṣōbhayāmāsa śarairādityasannibhaiḥ ॥ 79 ॥
darśayāmāsa chātmānaṃ samudraḥ saritāṃ patiḥ । samudravachanāchchaiva nalaṃ sētumakārayat ॥ 80 ॥
tēna gatvā purīṃ laṅkāṃ hatvā rāvaṇamāhavē । rāmaḥ sītāmanuprāpya parāṃ vrīḍāmupāgamat ॥ 81 ॥
tāmuvācha
tatō rāmaḥ paruṣaṃ janasaṃsadi । amṛṣyamāṇā sā sītā vivēśa jvalanaṃ satī ॥ 82
tatō'gnivachanātsītāṃ jñātvā vigatakalmaṣām । babhau rāmaḥ samprahṛṣṭaḥ pūjitaḥ sarvadaivataiḥ ॥ 83 ॥
karmaṇā tēna mahatā trailōkyaṃ sacharācharam । sadēvarṣigaṇaṃ tuṣṭaṃ rāghavasya mahātmanaḥ ॥ 84 ॥
abhiṣichya cha laṅkāyāṃ rākṣasēndraṃ vibhīṣaṇam । kṛtakṛtyastadā rāmō vijvaraḥ pramumōda ha ॥ 85 ॥
dēvatābhyō varaṃ prāpya samutthāpya cha vānarān । ayōdhyāṃ prasthitō rāmaḥ puṣpakēṇa suhṛdvṛtaḥ ॥ 86 ॥
bharadvājāśramaṃ gatvā rāmaḥ satyaparākramaḥ । bharatasyāntikaṃ rāmō hanūmantaṃ vyasarjayat ॥ 87 ॥
punarākhyāyikāṃ jalpansugrīvasahitaścha saḥ । puṣpakaṃ tatsamāruhya nandigrāmaṃ yayau tadā ॥ 88 ॥
nandigrāmē jaṭāṃ hitvā bhrātṛbhiḥ sahitō'naghaḥ । rāmaḥ sītāmanuprāpya rājyaṃ punaravāptavān ॥ 89 ॥
prahṛṣṭamuditō lōkastuṣṭaḥ puṣṭaḥ sudhārmikaḥ । nirāmayō hyarōgaścha durbhikṣa bhayavarjitaḥ ॥ 90 ॥
na putramaraṇaṃ kiñchiddrakṣyanti puruṣāḥ kvachit । nāryaśchāvidhavā nityaṃ bhaviṣyanti pativratāḥ ॥ 91 ॥
na chāgnijaṃ bhayaṃ kiñchinnāpsu majjanti jantavaḥ । na vātajaṃ bhayaṃ kiñchinnāpi jvarakṛtaṃ tathā ॥ 92 ॥
na chāpi kṣudbhayaṃ tatra na taskarabhayaṃ tathā । nagarāṇi cha rāṣṭrāṇi dhanadhānyayutāni cha ॥ 93 ॥
nityaṃ pramuditāḥ sarvē yathā kṛtayugē tathā । aśvamēdhaśatairiṣṭvā tathā bahusuvarṇakaiḥ ॥ 94 ॥
gavāṃ kōṭyayutaṃ datvā brahmalōkaṃ prayāsyati । asaṅkhyēyaṃ dhanaṃ datvā brāhmaṇēbhyō mahāyaśāḥ ॥ 95 ॥
rājavaṃśān śataguṇān sthāpayiṣyati rāghavaḥ । chāturvarṇyaṃ cha lōkē'smin svē svē dharmē niyōkṣyati ॥ 96 ॥
daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni cha । rāmō rājyamupāsitvā brahmalōkaṃ gamiṣyati ॥ 97 ॥
idaṃ pavitraṃ pāpaghnaṃ puṇyaṃ vēdaiścha sammitam । yaḥ paṭhēdrāmacharitaṃ sarvapāpaiḥ pramuchyatē ॥ 98 ॥
ētadākhyānamāyuṣyaṃ paṭhanrāmāyaṇaṃ naraḥ । saputrapautraḥ sagaṇaḥ prētya svargē mahīyatē ॥ 99 ॥
paṭhan dvijō vāgṛṣabhatvamīyāt syāt kṣatriyō bhūmipatitvamīyāt । vaṇigjanaḥ paṇyaphalatvamīyāt janaścha śūdrō'pi mahattvamīyāt ॥ 100 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē nāradavākyaṃ nāma prathamaḥ sargaḥ ॥
Browse Related Categories: