Sri Krishna · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
ōṃ śrī paramātmanē namaḥ atha aṣṭādaśō'dhyāyaḥ । mōkṣasannyāsayōgaḥ
arjuna uvācha
sannyāsasya mahābāhō tattvamichChāmi vēditum । tyāgasya cha hṛṣīkēśa pṛthakkēśiniṣūdana ॥ 1
śrībhagavānuvācha
kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ sannyāsaṃ kavayō viduḥ । sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vichakṣaṇāḥ ॥ 2
tyājyaṃ dōṣavadityēkē karma prāhurmanīṣiṇaḥ । yajñadānatapaḥkarma na tyājyamiti chāparē ॥ 3 ॥
niśchayaṃ śṛṇu mē tatra tyāgē bharatasattama । tyāgō hi puruṣavyāghra trividhaḥ samprakīrtitaḥ ॥ 4 ॥
yajñadānatapaḥkarma na tyājyaṃ kāryamēva tat । yajñō dānaṃ tapaśchaiva pāvanāni manīṣiṇām ॥ 5 ॥
ētānyapi tu karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā phalāni cha । kartavyānīti mē pārtha niśchitaṃ matamuttamam ॥ 6 ॥
niyatasya tu sannyāsaḥ karmaṇō nōpapadyatē । mōhāttasya parityāgastāmasaḥ parikīrtitaḥ ॥ 7 ॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
duḥkhamityēva yatkarma kāyaklēśabhayāttyajēt । sa kṛtvā rājasaṃ tyāgaṃ naiva tyāgaphalaṃ labhēt ॥ 8 ॥
kāryamityēva yatkarma niyataṃ kriyatē'rjuna । saṅgaṃ tyaktvā phalaṃ chaiva sa tyāgaḥ sāttvikō mataḥ ॥ 9 ॥
na dvēṣṭyakuśalaṃ karma kuśalē nānuṣajjatē । tyāgī sattvasamāviṣṭō mēdhāvī Chinnasaṃśayaḥ ॥ 10 ॥
na hi dēhabhṛtā śakyaṃ tyaktuṃ karmāṇyaśēṣataḥ । yastu karmaphalatyāgī sa tyāgītyabhidhīyatē ॥ 11 ॥
aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ cha trividhaṃ karmaṇaḥ phalam । bhavatyatyāgināṃ prētya na tu sannyāsināṃ kvachit ॥ 12 ॥
pañchaitāni mahābāhō kāraṇāni nibōdha mē । sāṅkhyē kṛtāntē prōktāni siddhayē sarvakarmaṇām ॥ 13 ॥
adhiṣṭhānaṃ tathā kartā karaṇaṃ cha pṛthagvidham । vividhāścha pṛthakchēṣṭā daivaṃ chaivātra pañchamam ॥ 14 ॥
śarīravāṅmanōbhiryatkarma prārabhatē naraḥ । nyāyyaṃ vā viparītaṃ vā pañchaitē tasya hētavaḥ ॥ 15 ॥
tatraivaṃ sati kartāramātmānaṃ kēvalaṃ tu yaḥ । paśyatyakṛtabuddhitvānna sa paśyati durmatiḥ ॥ 16 ॥
yasya nāhaṅkṛtō bhāvō buddhiryasya na lipyatē । hatvā'pi sa imāँllōkānna hanti na nibadhyatē ॥ 17 ॥
jñānaṃ jñēyaṃ parijñātā trividhā karmachōdanā । karaṇaṃ karma kartēti trividhaḥ karmasaṅgrahaḥ ॥ 18 ॥
jñānaṃ karma cha kartā cha tridhaiva guṇabhēdataḥ । prōchyatē guṇasaṅkhyānē yathāvachChṛṇu tānyapi ॥ 19 ॥
sarvabhūtēṣu yēnaikaṃ bhāvamavyayamīkṣatē । avibhaktaṃ vibhaktēṣu tajjñānaṃ viddhi sāttvikam ॥ 20 ॥
pṛthaktvēna tu yajjñānaṃ nānābhāvānpṛthagvidhān । vētti sarvēṣu bhūtēṣu tajjñānaṃ viddhi rājasam ॥ 21 ॥
yattu kṛtsnavadēkasminkāryē saktamahaitukam । atattvārthavadalpaṃ cha tattāmasamudāhṛtam ॥ 22 ॥
niyataṃ saṅgarahitamarāgadvēṣataḥ kṛtam । aphalaprēpsunā karma yattatsāttvikamuchyatē ॥ 23 ॥
yattu kāmēpsunā karma sāhaṅkārēṇa vā punaḥ । kriyatē bahulāyāsaṃ tadrājasamudāhṛtam ॥ 24 ॥
anubandhaṃ kṣayaṃ hiṃsāmanapēkṣya cha pauruṣam । mōhādārabhyatē karma yattattāmasamuchyatē ॥ 25 ॥
muktasaṅgō'nahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ । siddhyasiddhyōrnirvikāraḥ kartā sāttvika uchyatē ॥ 26 ॥
rāgī karmaphalaprēpsurlubdhō hiṃsātmakō'śuchiḥ । harṣaśōkānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ ॥ 27 ॥
ayuktaḥ prākṛtaḥ stabdhaḥ śaṭhō naiṣkṛtikō'lasaḥ । viṣādī dīrghasūtrī cha kartā tāmasa uchyatē ॥ 28 ॥
buddhērbhēdaṃ dhṛtēśchaiva guṇatastrividhaṃ śṛṇu । prōchyamānamaśēṣēṇa pṛthaktvēna dhanañjaya ॥ 29 ॥
pravṛttiṃ cha nivṛttiṃ cha kāryākāryē bhayābhayē । bandhaṃ mōkṣaṃ cha yā vētti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī ॥ 30 ॥
yayā dharmamadharmaṃ cha kāryaṃ chākāryamēva cha । ayathāvatprajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī ॥ 31 ॥
adharmaṃ dharmamiti yā manyatē tamasāvṛtā । sarvārthānviparītāṃścha buddhiḥ sā pārtha tāmasī ॥ 32 ॥
dhṛtyā yayā dhārayatē manaḥprāṇēndriyakriyāḥ । yōgēnāvyabhichāriṇyā dhṛtiḥ sā pārtha sāttvikī ॥ 33 ॥
yayā tu dharmakāmārthāndhṛtyā dhārayatē'rjuna । prasaṅgēna phalākāṅkṣī dhṛtiḥ sā pārtha rājasī ॥ 34 ॥
yayā svapnaṃ bhayaṃ śōkaṃ viṣādaṃ madamēva cha । na vimuñchati durmēdhā dhṛtiḥ sā pārtha tāmasī ॥ 35 ॥
sukhaṃ tvidānīṃ trividhaṃ śṛṇu mē bharatarṣabha । abhyāsādramatē yatra duḥkhāntaṃ cha nigachChati ॥ 36 ॥
yattadagrē viṣamiva pariṇāmē'mṛtōpamam । tatsukhaṃ sāttvikaṃ prōktamātmabuddhiprasādajam ॥ 37 ॥
viṣayēndriyasaṃyōgādyattadagrē'mṛtōpamam । pariṇāmē viṣamiva tatsukhaṃ rājasaṃ smṛtam ॥ 38 ॥
yadagrē chānubandhē cha sukhaṃ mōhanamātmanaḥ । nidrālasyapramādōtthaṃ tattāmasamudāhṛtam ॥ 39 ॥
na tadasti pṛthivyāṃ vā divi dēvēṣu vā punaḥ । sattvaṃ prakṛtijairmuktaṃ yadēbhiḥ syāttribhirguṇaiḥ ॥ 40 ॥
brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ śūdrāṇāṃ cha parantapa । karmāṇi pravibhaktāni svabhāvaprabhavairguṇaiḥ ॥ 41 ॥
śamō damastapaḥ śauchaṃ kṣāntirārjavamēva cha । jñānaṃ vijñānamāstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam ॥ 42 ॥
śauryaṃ tējō dhṛtirdākṣyaṃ yuddhē chāpyapalāyanam । dānamīśvarabhāvaścha kṣātraṃ karma svabhāvajam ॥ 43 ॥
kṛṣigaurakṣyavāṇijyaṃ vaiśyakarma svabhāvajam । paricharyātmakaṃ karma śūdrasyāpi svabhāvajam ॥ 44 ॥
svē svē karmaṇyabhirataḥ saṃsiddhiṃ labhatē naraḥ । svakarmanirataḥ siddhiṃ yathā vindati tachChṛṇu ॥ 45 ॥
yataḥ pravṛttirbhūtānāṃ yēna sarvamidaṃ tatam । svakarmaṇā tamabhyarchya siddhiṃ vindati mānavaḥ ॥ 46 ॥
śrēyānsvadharmō viguṇaḥ paradharmōtsvanuṣṭhitāt । svabhāvaniyataṃ karma kurvannāpnōti kilbiṣam ॥ 47 ॥
sahajaṃ karma kauntēya sadōṣamapi na tyajēt । sarvārambhā hi dōṣēṇa dhūmēnāgnirivāvṛtāḥ ॥ 48 ॥
asaktabuddhiḥ sarvatra jitātmā vigataspṛhaḥ । naiṣkarmyasiddhiṃ paramāṃ sannyāsēnādhigachChati ॥ 49 ॥
siddhiṃ prāptō yathā brahma tathāpnōti nibōdha mē । samāsēnaiva kauntēya niṣṭhā jñānasya yā parā ॥ 50 ॥
buddhyā viśuddhayā yuktō dhṛtyātmānaṃ niyamya cha । śabdādīnviṣayāṃstyaktvā rāgadvēṣau vyudasya cha ॥ 51 ॥
viviktasēvī laghvāśī yatavākkāyamānasaḥ । dhyānayōgaparō nityaṃ vairāgyaṃ samupāśritaḥ ॥ 52 ॥
ahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krōdhaṃ parigraham । vimuchya nirmamaḥ śāntō brahmabhūyāya kalpatē ॥ 53 ॥
brahmabhūtaḥ prasannātmā na śōchati na kāṅkṣati । samaḥ sarvēṣu bhūtēṣu madbhaktiṃ labhatē parām ॥ 54 ॥
bhaktyā māmabhijānāti yāvānyaśchāsmi tattvataḥ । tatō māṃ tattvatō jñātvā viśatē tadanantaram ॥ 55 ॥
sarvakarmāṇyapi sadā kurvāṇō madvyapāśrayaḥ । matprasādādavāpnōti śāśvataṃ padamavyayam ॥ 56 ॥
chētasā sarvakarmāṇi mayi sannyasya matparaḥ । buddhiyōgamupāśritya machchittaḥ satataṃ bhava ॥ 57 ॥
machchittaḥ sarvadurgāṇi matprasādāttariṣyasi । atha chēttvamahaṅkārānna śrōṣyasi vinaṅkṣyasi ॥ 58 ॥
yadahaṅkāramāśritya na yōtsya iti manyasē । mithyaiṣa vyavasāyastē prakṛtistvāṃ niyōkṣyati ॥ 59 ॥
svabhāvajēna kauntēya nibaddhaḥ svēna karmaṇā । kartuṃ nēchChasi yanmōhātkariṣyasyavaśō'pi tat ॥ 60 ॥
īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddēśē'rjuna tiṣṭhati । bhrāmayansarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā ॥ 61 ॥
tamēva śaraṇaṃ gachCha sarvabhāvēna bhārata । tatprasādātparāṃ śāntiṃ sthānaṃ prāpsyasi śāśvatam ॥ 62 ॥
iti tē jñānamākhyātaṃ guhyādguhyataraṃ mayā । vimṛśyaitadaśēṣēṇa yathēchChasi tathā kuru ॥ 63 ॥
sarvaguhyatamaṃ bhūyaḥ śṛṇu mē paramaṃ vachaḥ । iṣṭō'si mē dṛḍhamiti tatō vakṣyāmi tē hitam ॥ 64 ॥
manmanā bhava madbhaktō madyājī māṃ namaskuru । māmēvaiṣyasi satyaṃ tē pratijānē priyō'si mē ॥ 65 ॥
sarvadharmānparityajya māmēkaṃ śaraṇaṃ vraja । ahaṃ tvā sarvapāpēbhyō mōkṣayiṣyāmi mā śuchaḥ ॥ 66 ॥
idaṃ tē nātapaskāya nābhaktāya kadāchana । na chāśuśrūṣavē vāchyaṃ na cha māṃ yō'bhyasūyati ॥ 67 ॥
ya imaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhaktēṣvabhidhāsyati । bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmēvaiṣyatyasaṃśayaḥ ॥ 68 ॥
na cha tasmānmanuṣyēṣu kaśchinmē priyakṛttamaḥ । bhavitā na cha mē tasmādanyaḥ priyatarō bhuvi ॥ 69 ॥
adhyēṣyatē cha ya imaṃ dharmyaṃ saṃvādamāvayōḥ । jñānayajñēna tēnāhamiṣṭaḥ syāmiti mē matiḥ ॥ 70 ॥
śraddhāvānanasūyaścha śṛṇuyādapi yō naraḥ । sō'pi muktaḥ śubhāఁllōkānprāpnuyātpuṇyakarmaṇām ॥ 71 ॥
kachchidētachChrutaṃ pārtha tvayaikāgrēṇa chētasā । kachchidajñānasammōhaḥ pranaṣṭastē dhanañjaya ॥ 72 ॥
arjuna uvācha
naṣṭō mōhaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayāchyuta । sthitō'smi gatasandēhaḥ kariṣyē vachanaṃ tava ॥ 73
sañjaya uvācha
ityahaṃ vāsudēvasya pārthasya cha mahātmanaḥ । saṃvādamimamaśrauṣamadbhutaṃ rōmaharṣaṇam ॥ 74
vyāsaprasādāchChrutavānētadguhyamahaṃ param । yōgaṃ yōgēśvarātkṛṣṇātsākṣātkathayataḥ svayam ॥ 75 ॥
rājansaṃsmṛtya saṃsmṛtya saṃvādamimamadbhutam । kēśavārjunayōḥ puṇyaṃ hṛṣyāmi cha muhurmuhuḥ ॥ 76 ॥
tachcha saṃsmṛtya saṃsmṛtya rūpamatyadbhutaṃ harēḥ । vismayō mē mahānrājanhṛṣyāmi cha punaḥ punaḥ ॥ 77 ॥
yatra yōgēśvaraḥ kṛṣṇō yatra pārthō dhanurdharaḥ । tatra śrīrvijayō bhūtirdhruvā nītirmatirmama ॥ 78 ॥
ōṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yōgaśāstrē śrīkṛṣṇārjunasaṃvādē mōkṣasannyāsayōgō nāmāṣṭādaśō'dhyāyaḥ ॥ 18 ॥
Browse Related Categories: