Sri Krishna · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
atha tṛtīyō'dhyāyaḥ ।
parasya viṣṇōḥ īśasya māyināma api mōhinīm । māyāṃ vēdituṃ ichChāmaḥ bhagavantaḥ bruvantu naḥ ॥ 1॥
na anutṛpyē juṣan yuṣmat vachaḥ harikathā amṛtam । saṃsāratāpaniḥtaptaḥ martyaḥ tat tāpa bhēṣajam ॥ 2॥
antarikṣaḥ uvācha
ēbhiḥ bhūtāni bhūtātmā mahābhūtaiḥ mahābhuja । sasarjōt cha avachāni ādyaḥ svamātraprasiddhayē ॥ 3
ēvaṃ sṛṣṭāni bhūtāni praviṣṭaḥ pañchadhātubhiḥ । ēkadhā daśadhā ātmānaṃ vibhajan juṣatē guṇān ॥ 4॥
guṇaiḥ guṇān saḥ bhuñjānaḥ ātmapradyōditaiḥ prabhuḥ । manyamānaḥ idaṃ sṛṣṭaṃ ātmānaṃ iha sajjatē ॥ 5॥
karmāṇi karmabhiḥ kurvan sanimittāni dēhabhṛt । tat tat karmaphalaṃ gṛhṇan bhramati iha sukhaitaram ॥ 6॥
itthaṃ karmagatīḥ gachChan bahvabhadravahāḥ pumān । ābhūtasamplavāt sargapralayau aśnutē avaśaḥ ॥ 7॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
dhātu upaplavaḥ āsannē vyaktaṃ dravyaguṇātmakam । anādinidhanaḥ kālaḥ hi avyaktāya apakarṣati ॥ 8॥
śatavarṣāḥ hi anāvṛṣṭiḥ bhaviṣyati ulbaṇā bhuvi । tat kāla upachita uṣṇa arkaḥ lōkān trīn pratapiṣyati ॥9॥
pātālatalaṃ ārabhya saṅkarṣaṇamukha analaḥ । dahan ūrdhvaśikhaḥ viṣvak vardhatē vāyunā īritaḥ ॥ 10॥
sāṃvartakaḥ mēghagaṇaḥ varṣati sma śataṃ samāḥ । dhārābhiḥ hastihastābhiḥ līyatē salilē virāṭ ॥ 11॥
tataḥ virājaṃ utsṛjya vairājaḥ puruṣaḥ nṛpa । avyaktaṃ viśatē sūkṣmaṃ nirindhanaḥ iva analaḥ ॥ 12॥
vāyunā hṛtagandhā bhūḥ salilatvāya kalpatē । salilaṃ tat dhṛtarasaṃ jyōtiṣṭvāya upakalpatē ॥ 13॥
hṛtarūpaṃ tu tamasā vāyau jyōtiḥ pralīyatē । hṛtasparśaḥ avakāśēna vāyuḥ nabhasi līyatē । kālātmanā hṛtaguṇaṃ navaḥ ātmani līyatē ॥ 14॥
indriyāṇi manaḥ buddhiḥ saha vaikārikaiḥ nṛpa । praviśanti hi ahaṅkāraṃ svaguṇaiḥ ahaṃ ātmani ॥ 15॥
ēṣā māyā bhagavataḥ sargasthiti antakāriṇī । trivarṇā varṇitā asmābhiḥ kiṃ bhūyaḥ śrōtuṃ ichChasi ॥ 16॥
rājā uvācha
yathā ētāṃ aiśvarīṃ māyāṃ dustarāṃ akṛtātmabhiḥ । taranti añjaḥ sthūladhiyaḥ maharṣaḥ idaṃ uchyatām ॥ 17
prabuddhaḥ uvācha
karmāṇi ārabhamāṇānāṃ duḥkhahatyai sukhāya cha । paśyēt pākaviparyāsaṃ mithunīchāriṇāṃ nṛṇām ॥ 18
nityārtidēna vittēna durlabhēna ātmamṛtyunā । gṛha apatyāptapaśubhiḥ kā prītiḥ sādhitaiḥ chalaiḥ ॥
19॥
ēvaṃ lōkaṃ paraṃ vidyāt naśvaraṃ karmanirmitam । satulya atiśaya dhvaṃsaṃ yathā maṇḍalavartinām ॥ 20॥
tasmāt guruṃ prapadyēta jijñāsuḥ śrēyaḥ uttamam । śābdē parē cha niṣṇātaṃ brahmaṇi upaśamāśrayam ॥ 21॥
tatra bhāgavatān dharmān śikṣēt guruātmadaivataḥ । amāyayā anuvṛtyā yaiḥ tuṣyēt ātmā ātmadaḥ hariḥ ॥ 22॥
sarvataḥ manasaḥ asaṅgaṃ ādau saṅgaṃ cha sādhuṣu । dayāṃ maitrīṃ praśrayaṃ cha bhūtēṣu addhā yathā uchitam ॥ 23॥
śauchaṃ tapaḥ titikṣāṃ cha maunaṃ svādhyāyaṃ ārjavam । brahmacharyaṃ ahiṃsāṃ cha samatvaṃ dvandvasañjñayōḥ ॥ 24॥
sarvatra ātmēśvara anvīkṣāṃ kaivalyaṃ anikētatām । viviktachīravasanaṃ santōṣaṃ yēna kēnachit ॥ 25॥
śraddhāṃ bhāgavatē śāstrē anindāṃ anyatra cha api hi । manōvāk karmadaṇḍaṃ cha satyaṃ śamadamau api ॥ 26॥
śravaṇaṃ kīrtanaṃ dhyānaṃ harēḥ adbhutakarmaṇaḥ । janmakarmaguṇānāṃ cha tadarthē akhilachēṣṭitam ॥ 27॥
iṣṭaṃ dattaṃ tapaḥ japtaṃ vṛttaṃ yat cha ātmanaḥ priyam । dārān sutān gṛhān prāṇān yat parasmai nivēdanam ॥ 28॥
ēvaṃ kṛṣṇātmanāthēṣu manuṣyēṣu cha sauhṛdam । paricharyāṃ cha ubhayatra mahatsu nṛṣu sādhuṣu ॥ 29॥
paraspara anukathanaṃ pāvanaṃ bhagavat yaśaḥ । mithaḥ ratiḥ mithaḥ tuṣṭiḥ nivṛttiḥ mithaḥ ātmanaḥ ॥ 30॥
smarantaḥ smārayantaḥ cha mithaḥ aghaughaharaṃ harim । bhaktyā sañjātayā bhaktyā bibhrati utpulakāṃ tanum ॥ 31॥
kvachit rudanti achyutachintayā kvachit hasanti nandanti vadanti alaukikāḥ । nṛtyanti gāyanti anuśīlayanti ajaṃ bhavanti tūṣṇīṃ paraṃ ētya nirvṛtāḥ ॥ 32॥
iti bhāgavatān dharmān śikṣan bhaktyā tadutthayā । nārāyaṇaparaḥ māyaṃ añjaḥ tarati dustarām ॥ 33॥
rājā uvācha
nārāyaṇa abhidhānasya brahmaṇaḥ paramātmanaḥ । niṣṭhāṃ arhatha naḥ vaktuṃ yūyaṃ hi brahmavittamāḥ ॥ 34
pippalāyanaḥ uvācha
sthiti udbhavapralayahētuḥ ahētuḥ asya yat svapnajāgarasuṣuptiṣu sat bahiḥ cha । dēha indriyāsuhṛdayāni charanti yēna sañjīvitāni tat avēhi paraṃ narēndra ॥ 35
na ētat manaḥ viśati vāguta chakṣuḥ ātmā prāṇēndriyāṇi cha yathā analaṃ archiṣaḥ svāḥ । śabdaḥ api bōdhakaniṣēdhatayā ātmamūlam artha uktaṃ āha yadṛtē na niṣēdhasiddhiḥ ॥ 36॥
satvaṃ rajaḥ tamaḥ iti trivṛdēkaṃ ādau sūtraṃ mahān ahaṃ iti pravadanti jīvam । jñānakriyā arthaphalarūpatayōḥ uśakti brahma ēva bhāti sat asat cha tayōḥ paraṃ yat ॥ 37॥
na ātmā jajāna na mariṣyati na ēdhatē asau na kṣīyatē savanavit vyabhichāriṇāṃ hi । sarvatra śasvadanapāyi upalabdhimātraṃ prāṇaḥ yathā indriyavalēna vikalpitaṃ sat ॥ 38॥
aṇḍēṣu pēśiṣu taruṣu aviniśchitēṣu prāṇaḥ hi jīvaṃ upadhāvati tatra tatra । sannē yat indriyagaṇē ahami cha prasuptē kūṭasthaḥ āśayamṛtē tat anusmṛtiḥ naḥ ॥ 39॥
yaḥ hi abja nābha charaṇa ēṣaṇayōḥ ubhaktyā chētōmalāni vidhamēt guṇakarmajāni । tasmin viśuddhaḥ upalabhyataḥ ātmatattvam sākṣāt yathā amaladṛśaḥ savitṛprakāśaḥ ॥ 40॥
karmayōgaṃ vadata naḥ puruṣaḥ yēna saṃskṛtaḥ । vidhūya iha āśu karmāṇi naiṣkarmyaṃ vindatē param ॥ 41॥
ēvaṃ praśnaṃ ṛṣin pūrvaṃ apṛchChaṃ pituḥ antikē । na abruvan brahmaṇaḥ putrāḥ tatra kāraṇaṃ uchyatām ॥ 42॥
āvirhōtraḥ uvācha
karma akarmavikarma iti vēdavādaḥ na laukikaḥ । vēdasya cha īśvarātmatvāt tatra muhyanti sūrayaḥ ॥ 43
parōkṣavādaḥ vēdaḥ ayaṃ bālānāṃ anuśāsanam । karmamōkṣāya karmāṇi vidhattē hi agadaṃ yathā ॥ 44॥
na ācharēt yaḥ tu vēda uktaṃ svayaṃ ajñaḥ ajitēndriyaḥ । vikarmaṇā hi adharmēṇa mṛtyōḥ mṛtyuṃ upaiti saḥ ॥ 45॥
vēda uktaṃ ēva kurvāṇaḥ niḥsaṅgaḥ arpitaṃ īśvarē । naiṣkarmyāṃ labhatē siddhiṃ rōchanārthā phalaśrutiḥ ॥ 46॥
yaḥ āśu hṛdayagranthiṃ nirjihīṣuḥ parātmanaḥ । vidhinā upacharēt dēvaṃ tantra uktēna cha kēśavam ॥ 47॥
labdha anugrahaḥ āchāryāt tēna sandarśitāgamaḥ । mahāpuruṣaṃ abhyarchēt mūrtyā abhimatayā ātmanaḥ ॥ 48॥
śuchiḥ sammukhaṃ āsīnaḥ prāṇasaṃyamanādibhiḥ । piṇḍaṃ viśōdhya sannyāsakṛtarakṣaḥ archayēt harim ॥ 49॥
archādau hṛdayē cha api yathālabdha upachārakaiḥ । dravyakṣitiātmaliṅgāni niṣpādya prōkṣya cha āsanam ॥ 50॥
pādyādīn upakalpyā atha sannidhāpya samāhitaḥ । hṛt ādibhiḥ kṛtanyāsaḥ mūlamantrēṇa cha archayēt ॥ 51॥
sāṅgōpāṅgāṃ sapārṣadāṃ tāṃ tāṃ mūrtiṃ svamantrataḥ । pādya arghyāchamanīyādyaiḥ snānavāsaḥvibhūṣaṇaiḥ ॥ 52॥
gandhamālyākṣatasragbhiḥ dhūpadīpahārakaiḥ । sāṅgaṃ sampūjya vidhivat stavaiḥ stutvā namēt harim ॥ 53॥
ātmāṃ tanmayaṃ dhyāyan mūrtiṃ sampūjayēt harēḥ । śēṣāṃ ādhāya śirasi svadhāmni udvāsya satkṛtam ॥ 54॥
ēvaṃ agni arkatōyādau atithau hṛdayē cha yaḥ । yajati īśvaraṃ ātmānaṃ achirāt muchyatē hi saḥ ॥ 55॥
iti śrīmadbhāgavatē mahāpurāṇē pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāmēkādaśaskandhē nimijāyantasaṃvādē māyākarmabrahmanirūpaṇaṃ tṛtīyō'dhyāyaḥ ॥
Browse Related Categories: