ధన్యాష్టకం

(പ്രഹര്ഷണീവൃത്തമ് -) തജ്ജ്ഞാനം പ്രശമകരം യദിംദ്രിയാണാം തജ്ജ്ഞേയം യദുപനിഷത്സു നിശ്ചിതാര്ഥമ് । തേ ധന്യാ ഭുവി പരമാര്ഥനിശ്ചിതേഹാഃ ശേഷാസ്തു ഭ്രമനിലയേ പരിഭ്രമംതഃ ॥ 1॥

(വസംതതിലകാവൃത്തമ് -) ആദൌ വിജിത്യ വിഷയാന്മദമോഹരാഗ- ദ്വേഷാദിശത്രുഗണമാഹൃതയോഗരാജ്യാഃ । ജ്ഞാത്വാ മതം സമനുഭൂയപരാത്മവിദ്യാ- കാംതാസുഖം വനഗൃഹേ വിചരംതി ധന്യാഃ ॥ 2॥

ത്യക്ത്വാ ഗൃഹേ രതിമധോഗതിഹേതുഭൂതാമ് ആത്മേച്ഛയോപനിഷദര്ഥരസം പിബംതഃ । വീതസ്പൃഹാ വിഷയഭോഗപദേ വിരക്താ ധന്യാശ്ചരംതി വിജനേഷു വിരക്തസംഗാഃ ॥ 3॥

ത്യക്ത്വാ മമാഹമിതി ബംധകരേ പദേ ദ്വേ മാനാവമാനസദൃശാഃ സമദര്ശിനശ്ച । കര്താരമന്യമവഗമ്യ തദര്പിതാനി കുർവംതി കര്മപരിപാകഫലാനി ധന്യാഃ ॥ 4॥

ത്യക്ത്വീഷണാത്രയമവേക്ഷിതമോക്ഷമര്ഗാ ഭൈക്ഷാമൃതേന പരികല്പിതദേഹയാത്രാഃ । ജ്യോതിഃ പരാത്പരതരം പരമാത്മസംജ്ഞം ധന്യാ ദ്വിജാരഹസി ഹൃദ്യവലോകയംതി ॥ 5॥

നാസന്ന സന്ന സദസന്ന മഹസന്നചാണു ന സ്ത്രീ പുമാന്ന ച നപുംസകമേകബീജമ് । യൈര്ബ്രഹ്മ തത്സമമുപാസിതമേകചിത്തൈഃ ധന്യാ വിരേജുരിത്തരേഭവപാശബദ്ധാഃ ॥ 6॥

അജ്ഞാനപംകപരിമഗ്നമപേതസാരം ദുഃഖാലയം മരണജന്മജരാവസക്തമ് । സംസാരബംധനമനിത്യമവേക്ഷ്യ ധന്യാ ജ്ഞാനാസിനാ തദവശീര്യ വിനിശ്ചയംതി ॥ 7॥

ശാംതൈരനന്യമതിഭിര്മധുരസ്വഭാവൈഃ ഏകത്വനിശ്ചിതമനോഭിരപേതമോഹൈഃ । സാകം വനേഷു വിജിതാത്മപദസ്വരുപം തദ്വസ്തു സമ്യഗനിശം വിമൃശംതി ധന്യാഃ ॥ 8॥