Vishnu · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
శ్రీజానకీవల్లభో విజయతే శ్రీరామచరితమానస పంచమ సోపాన (సుందరకాండ)
శాంతం శాశ్వతమప్రమేయమనఘం నిర్వాణశాంతిప్రదం బ్రహ్మాశంభుఫణీంద్రసేవ్యమనిశం వేదాంతవేద్యం విభుమ్ । రామాఖ్యం జగదీశ్వరం సురగురుం మాయామనుష్యం హరిం వందేఽహం కరుణాకరం రఘువరం భూపాలచూడ఼ఆమణిమ్ ॥ 1 ॥
నాన్యా స్పృహా రఘుపతే హృదయేఽస్మదీయే సత్యం వదామి చ భవానఖిలాంతరాత్మా। భక్తిం ప్రయచ్ఛ రఘుపుంగవ నిర్భరాం మే కామాదిదోషరహితం కురు మానసం చ ॥ 2 ॥
అతులితబలధామం హేమశైలాభదేహం దనుజవనకృశానుం జ్ఞానినామగ్రగణ్యం। సకలగుణనిధానం వానరాణామధీశం రఘుపతిప్రియభక్తం వాతజాతం నమామి ॥ 3 ॥
జామవంత కే బచన సుహాఏ। సుని హనుమంత హృదయ అతి భాఏ ॥ తబ లగి మోహి పరిఖేహు తుమ్హ భాఈ। సహి దుఖ కంద మూల ఫల ఖాఈ ॥ జబ లగి ఆవౌం సీతహి దేఖీ। హోఇహి కాజు మోహి హరష బిసేషీ ॥ యహ కహి నాఇ సబన్హి కహుఁ మాథా। చలేఉ హరషి హియఁ ధరి రఘునాథా ॥ సింధు తీర ఏక భూధర సుందర। కౌతుక కూది చఢ఼ఏఉ తా ఊపర ॥ బార బార రఘుబీర సఁభారీ। తరకేఉ పవనతనయ బల భారీ ॥ జేహిం గిరి చరన దేఇ హనుమంతా। చలేఉ సో గా పాతాల తురంతా ॥ జిమి అమోఘ రఘుపతి కర బానా। ఏహీ భాఁతి చలేఉ హనుమానా ॥ జలనిధి రఘుపతి దూత బిచారీ। తైం మైనాక హోహి శ్రమహారీ ॥
దో. హనూమాన తేహి పరసా కర పుని కీన్హ ప్రనామ। రామ కాజు కీన్హేం బిను మోహి కహాఁ బిశ్రామ ॥ 1 ॥
జాత పవనసుత దేవన్హ దేఖా। జానైం కహుఁ బల బుద్ధి బిసేషా ॥ సురసా నామ అహిన్హ కై మాతా। పఠిన్హి ఆఇ కహీ తేహిం బాతా ॥ ఆజు సురన్హ మోహి దీన్హ అహారా। సునత బచన కహ పవనకుమారా ॥ రామ కాజు కరి ఫిరి మైం ఆవౌం। సీతా కి సుధి ప్రభుహి సునావౌమ్ ॥ తబ తవ బదన పైఠిహుఁ ఆఈ। సత్య కహుఁ మోహి జాన దే మాఈ ॥ కబనేహుఁ జతన దేఇ నహిం జానా। గ్రససి న మోహి కహేఉ హనుమానా ॥ జోజన భరి తేహిం బదను పసారా। కపి తను కీన్హ దుగున బిస్తారా ॥ సోరహ జోజన ముఖ తేహిం ఠయూ। తురత పవనసుత బత్తిస భయూ ॥ జస జస సురసా బదను బఢ఼ఆవా। తాసు దూన కపి రూప దేఖావా ॥ సత జోజన తేహిం ఆనన కీన్హా। అతి లఘు రూప పవనసుత లీన్హా ॥ బదన పిఠి పుని బాహేర ఆవా। మాగా బిదా తాహి సిరు నావా ॥ మోహి సురన్హ జేహి లాగి పఠావా। బుధి బల మరము తోర మై పావా ॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
దో. రామ కాజు సబు కరిహహు తుమ్హ బల బుద్ధి నిధాన। ఆసిష దేహ గీ సో హరషి చలేఉ హనుమాన ॥ 2 ॥
నిసిచరి ఏక సింధు మహుఁ రహీ। కరి మాయా నభు కే ఖగ గహీ ॥ జీవ జంతు జే గగన ఉడ఼ఆహీం। జల బిలోకి తిన్హ కై పరిఛాహీమ్ ॥ గహి ఛాహఁ సక సో న ఉడ఼ఆఈ। ఏహి బిధి సదా గగనచర ఖాఈ ॥ సోఇ ఛల హనూమాన కహఁ కీన్హా। తాసు కపటు కపి తురతహిం చీన్హా ॥ తాహి మారి మారుతసుత బీరా। బారిధి పార గయు మతిధీరా ॥ తహాఁ జాఇ దేఖీ బన సోభా। గుంజత చంచరీక మధు లోభా ॥ నానా తరు ఫల ఫూల సుహాఏ। ఖగ మృగ బృంద దేఖి మన భాఏ ॥ సైల బిసాల దేఖి ఏక ఆగేం। తా పర ధాఇ చఢేఉ భయ త్యాగేమ్ ॥ ఉమా న కఛు కపి కై అధికాఈ। ప్రభు ప్రతాప జో కాలహి ఖాఈ ॥ గిరి పర చఢి లంకా తేహిం దేఖీ। కహి న జాఇ అతి దుర్గ బిసేషీ ॥ అతి ఉతంగ జలనిధి చహు పాసా। కనక కోట కర పరమ ప్రకాసా ॥ ఛం=కనక కోట బిచిత్ర మని కృత సుందరాయతనా ఘనా। చుహట్ట హట్ట సుబట్ట బీథీం చారు పుర బహు బిధి బనా ॥ గజ బాజి ఖచ్చర నికర పదచర రథ బరూథిన్హ కో గనై ॥ బహురూప నిసిచర జూథ అతిబల సేన బరనత నహిం బనై ॥ 1 ॥
బన బాగ ఉపబన బాటికా సర కూప బాపీం సోహహీం। నర నాగ సుర గంధర్బ కన్యా రూప ముని మన మోహహీమ్ ॥ కహుఁ మాల దేహ బిసాల సైల సమాన అతిబల గర్జహీం। నానా అఖారేన్హ భిరహిం బహు బిధి ఏక ఏకన్హ తర్జహీమ్ ॥ 2 ॥
కరి జతన భట కోటిన్హ బికట తన నగర చహుఁ దిసి రచ్ఛహీం। కహుఁ మహిష మానషు ధేను ఖర అజ ఖల నిసాచర భచ్ఛహీమ్ ॥ ఏహి లాగి తులసీదాస ఇన్హ కీ కథా కఛు ఏక హై కహీ। రఘుబీర సర తీరథ సరీరన్హి త్యాగి గతి పైహహిం సహీ ॥ 3 ॥
దో. పుర రఖవారే దేఖి బహు కపి మన కీన్హ బిచార। అతి లఘు రూప ధరౌం నిసి నగర కరౌం పిసార ॥ 3 ॥
మసక సమాన రూప కపి ధరీ। లంకహి చలేఉ సుమిరి నరహరీ ॥ నామ లంకినీ ఏక నిసిచరీ। సో కహ చలేసి మోహి నిందరీ ॥ జానేహి నహీం మరము సఠ మోరా। మోర అహార జహాఁ లగి చోరా ॥ ముఠికా ఏక మహా కపి హనీ। రుధిర బమత ధరనీం ఢనమనీ ॥ పుని సంభారి ఉఠి సో లంకా। జోరి పాని కర బినయ సంసకా ॥ జబ రావనహి బ్రహ్మ బర దీన్హా। చలత బిరంచి కహా మోహి చీన్హా ॥ బికల హోసి తైం కపి కేం మారే। తబ జానేసు నిసిచర సంఘారే ॥ తాత మోర అతి పున్య బహూతా। దేఖేఉఁ నయన రామ కర దూతా ॥
దో. తాత స్వర్గ అపబర్గ సుఖ ధరిఅ తులా ఏక అంగ। తూల న తాహి సకల మిలి జో సుఖ లవ సతసంగ ॥ 4 ॥
ప్రబిసి నగర కీజే సబ కాజా। హృదయఁ రాఖి కౌసలపుర రాజా ॥ గరల సుధా రిపు కరహిం మితాఈ। గోపద సింధు అనల సితలాఈ ॥ గరుడ఼ సుమేరు రేనూ సమ తాహీ। రామ కృపా కరి చితవా జాహీ ॥ అతి లఘు రూప ధరేఉ హనుమానా। పైఠా నగర సుమిరి భగవానా ॥ మందిర మందిర ప్రతి కరి సోధా। దేఖే జహఁ తహఁ అగనిత జోధా ॥ గయు దసానన మందిర మాహీం। అతి బిచిత్ర కహి జాత సో నాహీమ్ ॥ సయన కిఏ దేఖా కపి తేహీ। మందిర మహుఁ న దీఖి బైదేహీ ॥ భవన ఏక పుని దీఖ సుహావా। హరి మందిర తహఁ భిన్న బనావా ॥
దో. రామాయుధ అంకిత గృహ సోభా బరని న జాఇ। నవ తులసికా బృంద తహఁ దేఖి హరషి కపిరాఇ ॥ 5 ॥
లంకా నిసిచర నికర నివాసా। ఇహాఁ కహాఁ సజ్జన కర బాసా ॥ మన మహుఁ తరక కరై కపి లాగా। తేహీం సమయ బిభీషను జాగా ॥ రామ రామ తేహిం సుమిరన కీన్హా। హృదయఁ హరష కపి సజ్జన చీన్హా ॥ ఏహి సన హఠి కరిహుఁ పహిచానీ। సాధు తే హోఇ న కారజ హానీ ॥ బిప్ర రుప ధరి బచన సునాఏ। సునత బిభీషణ ఉఠి తహఁ ఆఏ ॥ కరి ప్రనామ పూఁఛీ కుసలాఈ। బిప్ర కహహు నిజ కథా బుఝాఈ ॥ కీ తుమ్హ హరి దాసన్హ మహఁ కోఈ। మోరేం హృదయ ప్రీతి అతి హోఈ ॥ కీ తుమ్హ రాము దీన అనురాగీ। ఆయహు మోహి కరన బడ఼భాగీ ॥
దో. తబ హనుమంత కహీ సబ రామ కథా నిజ నామ। సునత జుగల తన పులక మన మగన సుమిరి గున గ్రామ ॥ 6 ॥
సునహు పవనసుత రహని హమారీ। జిమి దసనన్హి మహుఁ జీభ బిచారీ ॥ తాత కబహుఁ మోహి జాని అనాథా। కరిహహిం కృపా భానుకుల నాథా ॥ తామస తను కఛు సాధన నాహీం। ప్రీతి న పద సరోజ మన మాహీమ్ ॥ అబ మోహి భా భరోస హనుమంతా। బిను హరికృపా మిలహిం నహిం సంతా ॥ జౌ రఘుబీర అనుగ్రహ కీన్హా। తౌ తుమ్హ మోహి దరసు హఠి దీన్హా ॥ సునహు బిభీషన ప్రభు కై రీతీ। కరహిం సదా సేవక పర ప్రీతీ ॥ కహహు కవన మైం పరమ కులీనా। కపి చంచల సబహీం బిధి హీనా ॥ ప్రాత లేఇ జో నామ హమారా। తేహి దిన తాహి న మిలై అహారా ॥
దో. అస మైం అధమ సఖా సును మోహూ పర రఘుబీర। కీన్హీ కృపా సుమిరి గున భరే బిలోచన నీర ॥ 7 ॥
జానతహూఁ అస స్వామి బిసారీ। ఫిరహిం తే కాహే న హోహిం దుఖారీ ॥ ఏహి బిధి కహత రామ గున గ్రామా। పావా అనిర్బాచ్య బిశ్రామా ॥ పుని సబ కథా బిభీషన కహీ। జేహి బిధి జనకసుతా తహఁ రహీ ॥ తబ హనుమంత కహా సును భ్రాతా। దేఖీ చహుఁ జానకీ మాతా ॥ జుగుతి బిభీషన సకల సునాఈ। చలేఉ పవనసుత బిదా కరాఈ ॥ కరి సోఇ రూప గయు పుని తహవాఁ। బన అసోక సీతా రహ జహవాఁ ॥ దేఖి మనహి మహుఁ కీన్హ ప్రనామా। బైఠేహిం బీతి జాత నిసి జామా ॥ కృస తన సీస జటా ఏక బేనీ। జపతి హృదయఁ రఘుపతి గున శ్రేనీ ॥
దో. నిజ పద నయన దిఏఁ మన రామ పద కమల లీన। పరమ దుఖీ భా పవనసుత దేఖి జానకీ దీన ॥ 8 ॥
తరు పల్లవ మహుఁ రహా లుకాఈ। కరి బిచార కరౌం కా భాఈ ॥ తేహి అవసర రావను తహఁ ఆవా। సంగ నారి బహు కిఏఁ బనావా ॥ బహు బిధి ఖల సీతహి సముఝావా। సామ దాన భయ భేద దేఖావా ॥ కహ రావను సును సుముఖి సయానీ। మందోదరీ ఆది సబ రానీ ॥ తవ అనుచరీం కరుఁ పన మోరా। ఏక బార బిలోకు మమ ఓరా ॥ తృన ధరి ఓట కహతి బైదేహీ। సుమిరి అవధపతి పరమ సనేహీ ॥ సును దసముఖ ఖద్యోత ప్రకాసా। కబహుఁ కి నలినీ కరి బికాసా ॥ అస మన సముఝు కహతి జానకీ। ఖల సుధి నహిం రఘుబీర బాన కీ ॥ సఠ సూనే హరి ఆనేహి మోహి। అధమ నిలజ్జ లాజ నహిం తోహీ ॥
దో. ఆపుహి సుని ఖద్యోత సమ రామహి భాను సమాన। పరుష బచన సుని కాఢ఼ఇ అసి బోలా అతి ఖిసిఆన ॥ 9 ॥
సీతా తైం మమ కృత అపమానా। కటిహుఁ తవ సిర కఠిన కృపానా ॥ నాహిం త సపది మాను మమ బానీ। సుముఖి హోతి న త జీవన హానీ ॥ స్యామ సరోజ దామ సమ సుందర। ప్రభు భుజ కరి కర సమ దసకంధర ॥ సో భుజ కంఠ కి తవ అసి ఘోరా। సును సఠ అస ప్రవాన పన మోరా ॥ చంద్రహాస హరు మమ పరితాపం। రఘుపతి బిరహ అనల సంజాతమ్ ॥ సీతల నిసిత బహసి బర ధారా। కహ సీతా హరు మమ దుఖ భారా ॥ సునత బచన పుని మారన ధావా। మయతనయాఁ కహి నీతి బుఝావా ॥ కహేసి సకల నిసిచరిన్హ బోలాఈ। సీతహి బహు బిధి త్రాసహు జాఈ ॥ మాస దివస మహుఁ కహా న మానా। తౌ మైం మారబి కాఢ఼ఇ కృపానా ॥
దో. భవన గయు దసకంధర ఇహాఁ పిసాచిని బృంద। సీతహి త్రాస దేఖావహి ధరహిం రూప బహు మంద ॥ 10 ॥
త్రిజటా నామ రాచ్ఛసీ ఏకా। రామ చరన రతి నిపున బిబేకా ॥ సబన్హౌ బోలి సునాఏసి సపనా। సీతహి సేఇ కరహు హిత అపనా ॥ సపనేం బానర లంకా జారీ। జాతుధాన సేనా సబ మారీ ॥ ఖర ఆరూఢ఼ నగన దససీసా। ముండిత సిర ఖండిత భుజ బీసా ॥ ఏహి బిధి సో దచ్ఛిన దిసి జాఈ। లంకా మనహుఁ బిభీషన పాఈ ॥ నగర ఫిరీ రఘుబీర దోహాఈ। తబ ప్రభు సీతా బోలి పఠాఈ ॥ యహ సపనా మేం కహుఁ పుకారీ। హోఇహి సత్య గేఁ దిన చారీ ॥ తాసు బచన సుని తే సబ డరీం। జనకసుతా కే చరనన్హి పరీమ్ ॥
దో. జహఁ తహఁ గీం సకల తబ సీతా కర మన సోచ। మాస దివస బీతేం మోహి మారిహి నిసిచర పోచ ॥ 11 ॥
త్రిజటా సన బోలీ కర జోరీ। మాతు బిపతి సంగిని తైం మోరీ ॥ తజౌం దేహ కరు బేగి ఉపాఈ। దుసహు బిరహు అబ నహిం సహి జాఈ ॥ ఆని కాఠ రచు చితా బనాఈ। మాతు అనల పుని దేహి లగాఈ ॥ సత్య కరహి మమ ప్రీతి సయానీ। సునై కో శ్రవన సూల సమ బానీ ॥ సునత బచన పద గహి సముఝాఏసి। ప్రభు ప్రతాప బల సుజసు సునాఏసి ॥ నిసి న అనల మిల సును సుకుమారీ। అస కహి సో నిజ భవన సిధారీ ॥ కహ సీతా బిధి భా ప్రతికూలా। మిలహి న పావక మిటిహి న సూలా ॥ దేఖిఅత ప్రగట గగన అంగారా। అవని న ఆవత ఏకు తారా ॥ పావకమయ ససి స్త్రవత న ఆగీ। మానహుఁ మోహి జాని హతభాగీ ॥ సునహి బినయ మమ బిటప అసోకా। సత్య నామ కరు హరు మమ సోకా ॥ నూతన కిసలయ అనల సమానా। దేహి అగిని జని కరహి నిదానా ॥ దేఖి పరమ బిరహాకుల సీతా। సో ఛన కపిహి కలప సమ బీతా ॥
సో. కపి కరి హృదయఁ బిచార దీన్హి ముద్రికా డారీ తబ। జను అసోక అంగార దీన్హి హరషి ఉఠి కర గహేఉ ॥ 12 ॥
తబ దేఖీ ముద్రికా మనోహర। రామ నామ అంకిత అతి సుందర ॥ చకిత చితవ ముదరీ పహిచానీ। హరష బిషాద హృదయఁ అకులానీ ॥ జీతి కో సకి అజయ రఘురాఈ। మాయా తేం అసి రచి నహిం జాఈ ॥ సీతా మన బిచార కర నానా। మధుర బచన బోలేఉ హనుమానా ॥ రామచంద్ర గున బరనైం లాగా। సునతహిం సీతా కర దుఖ భాగా ॥ లాగీం సునైం శ్రవన మన లాఈ। ఆదిహు తేం సబ కథా సునాఈ ॥ శ్రవనామృత జేహిం కథా సుహాఈ। కహి సో ప్రగట హోతి కిన భాఈ ॥ తబ హనుమంత నికట చలి గయూ। ఫిరి బైంఠీం మన బిసమయ భయూ ॥ రామ దూత మైం మాతు జానకీ। సత్య సపథ కరునానిధాన కీ ॥ యహ ముద్రికా మాతు మైం ఆనీ। దీన్హి రామ తుమ్హ కహఁ సహిదానీ ॥ నర బానరహి సంగ కహు కైసేం। కహి కథా భి సంగతి జైసేమ్ ॥
దో. కపి కే బచన సప్రేమ సుని ఉపజా మన బిస్వాస ॥ జానా మన క్రమ బచన యహ కృపాసింధు కర దాస ॥ 13 ॥
హరిజన జాని ప్రీతి అతి గాఢ఼ఈ। సజల నయన పులకావలి బాఢ఼ఈ ॥ బూడ఼త బిరహ జలధి హనుమానా। భయు తాత మోం కహుఁ జలజానా ॥ అబ కహు కుసల జాఉఁ బలిహారీ। అనుజ సహిత సుఖ భవన ఖరారీ ॥ కోమలచిత కృపాల రఘురాఈ। కపి కేహి హేతు ధరీ నిఠురాఈ ॥ సహజ బాని సేవక సుఖ దాయక। కబహుఁక సురతి కరత రఘునాయక ॥ కబహుఁ నయన మమ సీతల తాతా। హోఇహహి నిరఖి స్యామ మృదు గాతా ॥ బచను న ఆవ నయన భరే బారీ। అహహ నాథ హౌం నిపట బిసారీ ॥ దేఖి పరమ బిరహాకుల సీతా। బోలా కపి మృదు బచన బినీతా ॥ మాతు కుసల ప్రభు అనుజ సమేతా। తవ దుఖ దుఖీ సుకృపా నికేతా ॥ జని జననీ మానహు జియఁ ఊనా। తుమ్హ తే ప్రేము రామ కేం దూనా ॥
దో. రఘుపతి కర సందేసు అబ సును జననీ ధరి ధీర। అస కహి కపి గద గద భయు భరే బిలోచన నీర ॥ 14 ॥
కహేఉ రామ బియోగ తవ సీతా। మో కహుఁ సకల భే బిపరీతా ॥ నవ తరు కిసలయ మనహుఁ కృసానూ। కాలనిసా సమ నిసి ససి భానూ ॥ కుబలయ బిపిన కుంత బన సరిసా। బారిద తపత తేల జను బరిసా ॥ జే హిత రహే కరత తేఇ పీరా। ఉరగ స్వాస సమ త్రిబిధ సమీరా ॥ కహేహూ తేం కఛు దుఖ ఘటి హోఈ। కాహి కహౌం యహ జాన న కోఈ ॥ తత్త్వ ప్రేమ కర మమ అరు తోరా। జానత ప్రియా ఏకు మను మోరా ॥ సో మను సదా రహత తోహి పాహీం। జాను ప్రీతి రసు ఏతేనహి మాహీమ్ ॥ ప్రభు సందేసు సునత బైదేహీ। మగన ప్రేమ తన సుధి నహిం తేహీ ॥ కహ కపి హృదయఁ ధీర ధరు మాతా। సుమిరు రామ సేవక సుఖదాతా ॥ ఉర ఆనహు రఘుపతి ప్రభుతాఈ। సుని మమ బచన తజహు కదరాఈ ॥
దో. నిసిచర నికర పతంగ సమ రఘుపతి బాన కృసాను। జననీ హృదయఁ ధీర ధరు జరే నిసాచర జాను ॥ 15 ॥
జౌం రఘుబీర హోతి సుధి పాఈ। కరతే నహిం బిలంబు రఘురాఈ ॥ రామబాన రబి ఉఏఁ జానకీ। తమ బరూథ కహఁ జాతుధాన కీ ॥ అబహిం మాతు మైం జాఉఁ లవాఈ। ప్రభు ఆయసు నహిం రామ దోహాఈ ॥ కఛుక దివస జననీ ధరు ధీరా। కపిన్హ సహిత ఐహహిం రఘుబీరా ॥ నిసిచర మారి తోహి లై జైహహిం। తిహుఁ పుర నారదాది జసు గైహహిమ్ ॥ హైం సుత కపి సబ తుమ్హహి సమానా। జాతుధాన అతి భట బలవానా ॥ మోరేం హృదయ పరమ సందేహా। సుని కపి ప్రగట కీన్హ నిజ దేహా ॥ కనక భూధరాకార సరీరా। సమర భయంకర అతిబల బీరా ॥ సీతా మన భరోస తబ భయూ। పుని లఘు రూప పవనసుత లయూ ॥
దో. సును మాతా సాఖామృగ నహిం బల బుద్ధి బిసాల। ప్రభు ప్రతాప తేం గరుడ఼హి ఖాఇ పరమ లఘు బ్యాల ॥ 16 ॥
మన సంతోష సునత కపి బానీ। భగతి ప్రతాప తేజ బల సానీ ॥ ఆసిష దీన్హి రామప్రియ జానా। హోహు తాత బల సీల నిధానా ॥ అజర అమర గుననిధి సుత హోహూ। కరహుఁ బహుత రఘునాయక ఛోహూ ॥ కరహుఁ కృపా ప్రభు అస సుని కానా। నిర్భర ప్రేమ మగన హనుమానా ॥ బార బార నాఏసి పద సీసా। బోలా బచన జోరి కర కీసా ॥ అబ కృతకృత్య భయుఁ మైం మాతా। ఆసిష తవ అమోఘ బిఖ్యాతా ॥ సునహు మాతు మోహి అతిసయ భూఖా। లాగి దేఖి సుందర ఫల రూఖా ॥ సును సుత కరహిం బిపిన రఖవారీ। పరమ సుభట రజనీచర భారీ ॥ తిన్హ కర భయ మాతా మోహి నాహీం। జౌం తుమ్హ సుఖ మానహు మన మాహీమ్ ॥
దో. దేఖి బుద్ధి బల నిపున కపి కహేఉ జానకీం జాహు। రఘుపతి చరన హృదయఁ ధరి తాత మధుర ఫల ఖాహు ॥ 17 ॥
చలేఉ నాఇ సిరు పైఠేఉ బాగా। ఫల ఖాఏసి తరు తోరైం లాగా ॥ రహే తహాఁ బహు భట రఖవారే। కఛు మారేసి కఛు జాఇ పుకారే ॥ నాథ ఏక ఆవా కపి భారీ। తేహిం అసోక బాటికా ఉజారీ ॥ ఖాఏసి ఫల అరు బిటప ఉపారే। రచ్ఛక మర్ది మర్ది మహి డారే ॥ సుని రావన పఠే భట నానా। తిన్హహి దేఖి గర్జేఉ హనుమానా ॥ సబ రజనీచర కపి సంఘారే। గే పుకారత కఛు అధమారే ॥ పుని పఠయు తేహిం అచ్ఛకుమారా। చలా సంగ లై సుభట అపారా ॥ ఆవత దేఖి బిటప గహి తర్జా। తాహి నిపాతి మహాధుని గర్జా ॥
దో. కఛు మారేసి కఛు మర్దేసి కఛు మిలేసి ధరి ధూరి। కఛు పుని జాఇ పుకారే ప్రభు మర్కట బల భూరి ॥ 18 ॥
సుని సుత బధ లంకేస రిసానా। పఠేసి మేఘనాద బలవానా ॥ మారసి జని సుత బాంధేసు తాహీ। దేఖిఅ కపిహి కహాఁ కర ఆహీ ॥ చలా ఇంద్రజిత అతులిత జోధా। బంధు నిధన సుని ఉపజా క్రోధా ॥ కపి దేఖా దారున భట ఆవా। కటకటాఇ గర్జా అరు ధావా ॥ అతి బిసాల తరు ఏక ఉపారా। బిరథ కీన్హ లంకేస కుమారా ॥ రహే మహాభట తాకే సంగా। గహి గహి కపి మర్ది నిజ అంగా ॥ తిన్హహి నిపాతి తాహి సన బాజా। భిరే జుగల మానహుఁ గజరాజా। ముఠికా మారి చఢ఼ఆ తరు జాఈ। తాహి ఏక ఛన మురుఛా ఆఈ ॥ ఉఠి బహోరి కీన్హిసి బహు మాయా। జీతి న జాఇ ప్రభంజన జాయా ॥
దో. బ్రహ్మ అస్త్ర తేహిం సాఁధా కపి మన కీన్హ బిచార। జౌం న బ్రహ్మసర మానుఁ మహిమా మిటి అపార ॥ 19 ॥
బ్రహ్మబాన కపి కహుఁ తేహి మారా। పరతిహుఁ బార కటకు సంఘారా ॥ తేహి దేఖా కపి మురుఛిత భయూ। నాగపాస బాఁధేసి లై గయూ ॥ జాసు నామ జపి సునహు భవానీ। భవ బంధన కాటహిం నర గ్యానీ ॥ తాసు దూత కి బంధ తరు ఆవా। ప్రభు కారజ లగి కపిహిం బఁధావా ॥ కపి బంధన సుని నిసిచర ధాఏ। కౌతుక లాగి సభాఁ సబ ఆఏ ॥ దసముఖ సభా దీఖి కపి జాఈ। కహి న జాఇ కఛు అతి ప్రభుతాఈ ॥ కర జోరేం సుర దిసిప బినీతా। భృకుటి బిలోకత సకల సభీతా ॥ దేఖి ప్రతాప న కపి మన సంకా। జిమి అహిగన మహుఁ గరుడ఼ అసంకా ॥
దో. కపిహి బిలోకి దసానన బిహసా కహి దుర్బాద। సుత బధ సురతి కీన్హి పుని ఉపజా హృదయఁ బిషాద ॥ 20 ॥
కహ లంకేస కవన తైం కీసా। కేహిం కే బల ఘాలేహి బన ఖీసా ॥ కీ ధౌం శ్రవన సునేహి నహిం మోహీ। దేఖుఁ అతి అసంక సఠ తోహీ ॥ మారే నిసిచర కేహిం అపరాధా। కహు సఠ తోహి న ప్రాన కి బాధా ॥ సున రావన బ్రహ్మాండ నికాయా। పాఇ జాసు బల బిరచిత మాయా ॥ జాకేం బల బిరంచి హరి ఈసా। పాలత సృజత హరత దససీసా। జా బల సీస ధరత సహసానన। అండకోస సమేత గిరి కానన ॥ ధరి జో బిబిధ దేహ సురత్రాతా। తుమ్హ తే సఠన్హ సిఖావను దాతా। హర కోదండ కఠిన జేహి భంజా। తేహి సమేత నృప దల మద గంజా ॥ ఖర దూషన త్రిసిరా అరు బాలీ। బధే సకల అతులిత బలసాలీ ॥
దో. జాకే బల లవలేస తేం జితేహు చరాచర ఝారి। తాసు దూత మైం జా కరి హరి ఆనేహు ప్రియ నారి ॥ 21 ॥
జానుఁ మైం తుమ్హారి ప్రభుతాఈ। సహసబాహు సన పరీ లరాఈ ॥ సమర బాలి సన కరి జసు పావా। సుని కపి బచన బిహసి బిహరావా ॥ ఖాయుఁ ఫల ప్రభు లాగీ భూఁఖా। కపి సుభావ తేం తోరేఉఁ రూఖా ॥ సబ కేం దేహ పరమ ప్రియ స్వామీ। మారహిం మోహి కుమారగ గామీ ॥ జిన్హ మోహి మారా తే మైం మారే। తేహి పర బాఁధేఉ తనయఁ తుమ్హారే ॥ మోహి న కఛు బాఁధే కి లాజా। కీన్హ చహుఁ నిజ ప్రభు కర కాజా ॥ బినతీ కరుఁ జోరి కర రావన। సునహు మాన తజి మోర సిఖావన ॥ దేఖహు తుమ్హ నిజ కులహి బిచారీ। భ్రమ తజి భజహు భగత భయ హారీ ॥ జాకేం డర అతి కాల డేరాఈ। జో సుర అసుర చరాచర ఖాఈ ॥ తాసోం బయరు కబహుఁ నహిం కీజై। మోరే కహేం జానకీ దీజై ॥
దో. ప్రనతపాల రఘునాయక కరునా సింధు ఖరారి। గేఁ సరన ప్రభు రాఖిహైం తవ అపరాధ బిసారి ॥ 22 ॥
రామ చరన పంకజ ఉర ధరహూ। లంకా అచల రాజ తుమ్హ కరహూ ॥ రిషి పులిస్త జసు బిమల మంయకా। తేహి ససి మహుఁ జని హోహు కలంకా ॥ రామ నామ బిను గిరా న సోహా। దేఖు బిచారి త్యాగి మద మోహా ॥ బసన హీన నహిం సోహ సురారీ। సబ భూషణ భూషిత బర నారీ ॥ రామ బిముఖ సంపతి ప్రభుతాఈ। జాఇ రహీ పాఈ బిను పాఈ ॥ సజల మూల జిన్హ సరితన్హ నాహీం। బరషి గే పుని తబహిం సుఖాహీమ్ ॥ సును దసకంఠ కహుఁ పన రోపీ। బిముఖ రామ త్రాతా నహిం కోపీ ॥ సంకర సహస బిష్ను అజ తోహీ। సకహిం న రాఖి రామ కర ద్రోహీ ॥
దో. మోహమూల బహు సూల ప్రద త్యాగహు తమ అభిమాన। భజహు రామ రఘునాయక కృపా సింధు భగవాన ॥ 23 ॥
జదపి కహి కపి అతి హిత బానీ। భగతి బిబేక బిరతి నయ సానీ ॥ బోలా బిహసి మహా అభిమానీ। మిలా హమహి కపి గుర బడ఼ గ్యానీ ॥ మృత్యు నికట ఆఈ ఖల తోహీ। లాగేసి అధమ సిఖావన మోహీ ॥ ఉలటా హోఇహి కహ హనుమానా। మతిభ్రమ తోర ప్రగట మైం జానా ॥ సుని కపి బచన బహుత ఖిసిఆనా। బేగి న హరహుఁ మూఢ఼ కర ప్రానా ॥ సునత నిసాచర మారన ధాఏ। సచివన్హ సహిత బిభీషను ఆఏ। నాఇ సీస కరి బినయ బహూతా। నీతి బిరోధ న మారిఅ దూతా ॥ ఆన దండ కఛు కరిఅ గోసాఁఈ। సబహీం కహా మంత్ర భల భాఈ ॥ సునత బిహసి బోలా దసకంధర। అంగ భంగ కరి పఠిఅ బందర ॥ దో. కపి కేం మమతా పూఁఛ పర సబహి కహుఁ సముఝాఇ। తేల బోరి పట బాఁధి పుని పావక దేహు లగాఇ ॥ 24 ॥
పూఁఛహీన బానర తహఁ జాఇహి। తబ సఠ నిజ నాథహి లి ఆఇహి ॥ జిన్హ కై కీన్హసి బహుత బడ఼ఆఈ। దేఖేఉఁûమైం తిన్హ కై ప్రభుతాఈ ॥ బచన సునత కపి మన ముసుకానా। భి సహాయ సారద మైం జానా ॥ జాతుధాన సుని రావన బచనా। లాగే రచైం మూఢ఼ సోఇ రచనా ॥ రహా న నగర బసన ఘృత తేలా। బాఢ఼ఈ పూఁఛ కీన్హ కపి ఖేలా ॥ కౌతుక కహఁ ఆఏ పురబాసీ। మారహిం చరన కరహిం బహు హాఁసీ ॥ బాజహిం ఢోల దేహిం సబ తారీ। నగర ఫేరి పుని పూఁఛ ప్రజారీ ॥ పావక జరత దేఖి హనుమంతా। భయు పరమ లఘు రుప తురంతా ॥ నిబుకి చఢ఼ఏఉ కపి కనక అటారీం। భీ సభీత నిసాచర నారీమ్ ॥
దో. హరి ప్రేరిత తేహి అవసర చలే మరుత ఉనచాస। అట్టహాస కరి గర్జ఼ఆ కపి బఢ఼ఇ లాగ అకాస ॥ 25 ॥
దేహ బిసాల పరమ హరుఆఈ। మందిర తేం మందిర చఢ఼ ధాఈ ॥ జరి నగర భా లోగ బిహాలా। ఝపట లపట బహు కోటి కరాలా ॥ తాత మాతు హా సునిఅ పుకారా। ఏహి అవసర కో హమహి ఉబారా ॥ హమ జో కహా యహ కపి నహిం హోఈ। బానర రూప ధరేం సుర కోఈ ॥ సాధు అవగ్యా కర ఫలు ఐసా। జరి నగర అనాథ కర జైసా ॥ జారా నగరు నిమిష ఏక మాహీం। ఏక బిభీషన కర గృహ నాహీమ్ ॥ తా కర దూత అనల జేహిం సిరిజా। జరా న సో తేహి కారన గిరిజా ॥ ఉలటి పలటి లంకా సబ జారీ। కూది పరా పుని సింధు మఝారీ ॥
దో. పూఁఛ బుఝాఇ ఖోఇ శ్రమ ధరి లఘు రూప బహోరి। జనకసుతా కే ఆగేం ఠాఢ఼ భయు కర జోరి ॥ 26 ॥
మాతు మోహి దీజే కఛు చీన్హా। జైసేం రఘునాయక మోహి దీన్హా ॥ చూడ఼ఆమని ఉతారి తబ దయూ। హరష సమేత పవనసుత లయూ ॥ కహేహు తాత అస మోర ప్రనామా। సబ ప్రకార ప్రభు పూరనకామా ॥ దీన దయాల బిరిదు సంభారీ। హరహు నాథ మమ సంకట భారీ ॥ తాత సక్రసుత కథా సునాఏహు। బాన ప్రతాప ప్రభుహి సముఝాఏహు ॥ మాస దివస మహుఁ నాథు న ఆవా। తౌ పుని మోహి జిఅత నహిం పావా ॥ కహు కపి కేహి బిధి రాఖౌం ప్రానా। తుమ్హహూ తాత కహత అబ జానా ॥ తోహి దేఖి సీతలి భి ఛాతీ। పుని మో కహుఁ సోఇ దిను సో రాతీ ॥
దో. జనకసుతహి సముఝాఇ కరి బహు బిధి ధీరజు దీన్హ। చరన కమల సిరు నాఇ కపి గవను రామ పహిం కీన్హ ॥ 27 ॥
చలత మహాధుని గర్జేసి భారీ। గర్భ స్త్రవహిం సుని నిసిచర నారీ ॥ నాఘి సింధు ఏహి పారహి ఆవా। సబద కిలకిలా కపిన్హ సునావా ॥ హరషే సబ బిలోకి హనుమానా। నూతన జన్మ కపిన్హ తబ జానా ॥ ముఖ ప్రసన్న తన తేజ బిరాజా। కీన్హేసి రామచంద్ర కర కాజా ॥ మిలే సకల అతి భే సుఖారీ। తలఫత మీన పావ జిమి బారీ ॥ చలే హరషి రఘునాయక పాసా। పూఁఛత కహత నవల ఇతిహాసా ॥ తబ మధుబన భీతర సబ ఆఏ। అంగద సంమత మధు ఫల ఖాఏ ॥ రఖవారే జబ బరజన లాగే। ముష్టి ప్రహార హనత సబ భాగే ॥
దో. జాఇ పుకారే తే సబ బన ఉజార జుబరాజ। సుని సుగ్రీవ హరష కపి కరి ఆఏ ప్రభు కాజ ॥ 28 ॥
జౌం న హోతి సీతా సుధి పాఈ। మధుబన కే ఫల సకహిం కి ఖాఈ ॥ ఏహి బిధి మన బిచార కర రాజా। ఆఇ గే కపి సహిత సమాజా ॥ ఆఇ సబన్హి నావా పద సీసా। మిలేఉ సబన్హి అతి ప్రేమ కపీసా ॥ పూఁఛీ కుసల కుసల పద దేఖీ। రామ కృపాఁ భా కాజు బిసేషీ ॥ నాథ కాజు కీన్హేఉ హనుమానా। రాఖే సకల కపిన్హ కే ప్రానా ॥ సుని సుగ్రీవ బహురి తేహి మిలేఊ। కపిన్హ సహిత రఘుపతి పహిం చలేఊ। రామ కపిన్హ జబ ఆవత దేఖా। కిఏఁ కాజు మన హరష బిసేషా ॥ ఫటిక సిలా బైఠే ద్వౌ భాఈ। పరే సకల కపి చరనన్హి జాఈ ॥
దో. ప్రీతి సహిత సబ భేటే రఘుపతి కరునా పుంజ। పూఁఛీ కుసల నాథ అబ కుసల దేఖి పద కంజ ॥ 29 ॥
జామవంత కహ సును రఘురాయా। జా పర నాథ కరహు తుమ్హ దాయా ॥ తాహి సదా సుభ కుసల నిరంతర। సుర నర ముని ప్రసన్న తా ఊపర ॥ సోఇ బిజీ బినీ గున సాగర। తాసు సుజసు త్రేలోక ఉజాగర ॥ ప్రభు కీం కృపా భయు సబు కాజూ। జన్మ హమార సుఫల భా ఆజూ ॥ నాథ పవనసుత కీన్హి జో కరనీ। సహసహుఁ ముఖ న జాఇ సో బరనీ ॥ పవనతనయ కే చరిత సుహాఏ। జామవంత రఘుపతిహి సునాఏ ॥ సునత కృపానిధి మన అతి భాఏ। పుని హనుమాన హరషి హియఁ లాఏ ॥ కహహు తాత కేహి భాఁతి జానకీ। రహతి కరతి రచ్ఛా స్వప్రాన కీ ॥
దో. నామ పాహరు దివస నిసి ధ్యాన తుమ్హార కపాట। లోచన నిజ పద జంత్రిత జాహిం ప్రాన కేహిం బాట ॥ 30 ॥
చలత మోహి చూడ఼ఆమని దీన్హీ। రఘుపతి హృదయఁ లాఇ సోఇ లీన్హీ ॥ నాథ జుగల లోచన భరి బారీ। బచన కహే కఛు జనకకుమారీ ॥ అనుజ సమేత గహేహు ప్రభు చరనా। దీన బంధు ప్రనతారతి హరనా ॥ మన క్రమ బచన చరన అనురాగీ। కేహి అపరాధ నాథ హౌం త్యాగీ ॥ అవగున ఏక మోర మైం మానా। బిఛురత ప్రాన న కీన్హ పయానా ॥ నాథ సో నయనన్హి కో అపరాధా। నిసరత ప్రాన కరిహిం హఠి బాధా ॥ బిరహ అగిని తను తూల సమీరా। స్వాస జరి ఛన మాహిం సరీరా ॥ నయన స్త్రవహి జలు నిజ హిత లాగీ। జరైం న పావ దేహ బిరహాగీ। సీతా కే అతి బిపతి బిసాలా। బినహిం కహేం భలి దీనదయాలా ॥
దో. నిమిష నిమిష కరునానిధి జాహిం కలప సమ బీతి। బేగి చలియ ప్రభు ఆనిఅ భుజ బల ఖల దల జీతి ॥ 31 ॥
సుని సీతా దుఖ ప్రభు సుఖ అయనా। భరి ఆఏ జల రాజివ నయనా ॥ బచన కాఁయ మన మమ గతి జాహీ। సపనేహుఁ బూఝిఅ బిపతి కి తాహీ ॥ కహ హనుమంత బిపతి ప్రభు సోఈ। జబ తవ సుమిరన భజన న హోఈ ॥ కేతిక బాత ప్రభు జాతుధాన కీ। రిపుహి జీతి ఆనిబీ జానకీ ॥ సును కపి తోహి సమాన ఉపకారీ। నహిం కౌ సుర నర ముని తనుధారీ ॥ ప్రతి ఉపకార కరౌం కా తోరా। సనముఖ హోఇ న సకత మన మోరా ॥ సును సుత ఉరిన మైం నాహీం। దేఖేఉఁ కరి బిచార మన మాహీమ్ ॥ పుని పుని కపిహి చితవ సురత్రాతా। లోచన నీర పులక అతి గాతా ॥
దో. సుని ప్రభు బచన బిలోకి ముఖ గాత హరషి హనుమంత। చరన పరేఉ ప్రేమాకుల త్రాహి త్రాహి భగవంత ॥ 32 ॥
బార బార ప్రభు చహి ఉఠావా। ప్రేమ మగన తేహి ఉఠబ న భావా ॥ ప్రభు కర పంకజ కపి కేం సీసా। సుమిరి సో దసా మగన గౌరీసా ॥ సావధాన మన కరి పుని సంకర। లాగే కహన కథా అతి సుందర ॥ కపి ఉఠాఇ ప్రభు హృదయఁ లగావా। కర గహి పరమ నికట బైఠావా ॥ కహు కపి రావన పాలిత లంకా। కేహి బిధి దహేఉ దుర్గ అతి బంకా ॥ ప్రభు ప్రసన్న జానా హనుమానా। బోలా బచన బిగత అభిమానా ॥ సాఖామృగ కే బడ఼ఇ మనుసాఈ। సాఖా తేం సాఖా పర జాఈ ॥ నాఘి సింధు హాటకపుర జారా। నిసిచర గన బిధి బిపిన ఉజారా। సో సబ తవ ప్రతాప రఘురాఈ। నాథ న కఛూ మోరి ప్రభుతాఈ ॥
దో. తా కహుఁ ప్రభు కఛు అగమ నహిం జా పర తుమ్హ అనుకుల। తబ ప్రభావఁ బడ఼వానలహిం జారి సకి ఖలు తూల ॥ 33 ॥
నాథ భగతి అతి సుఖదాయనీ। దేహు కృపా కరి అనపాయనీ ॥ సుని ప్రభు పరమ సరల కపి బానీ। ఏవమస్తు తబ కహేఉ భవానీ ॥ ఉమా రామ సుభాఉ జేహిం జానా। తాహి భజను తజి భావ న ఆనా ॥ యహ సంవాద జాసు ఉర ఆవా। రఘుపతి చరన భగతి సోఇ పావా ॥ సుని ప్రభు బచన కహహిం కపిబృందా। జయ జయ జయ కృపాల సుఖకందా ॥ తబ రఘుపతి కపిపతిహి బోలావా। కహా చలైం కర కరహు బనావా ॥ అబ బిలంబు కేహి కారన కీజే। తురత కపిన్హ కహుఁ ఆయసు దీజే ॥ కౌతుక దేఖి సుమన బహు బరషీ। నభ తేం భవన చలే సుర హరషీ ॥
దో. కపిపతి బేగి బోలాఏ ఆఏ జూథప జూథ। నానా బరన అతుల బల బానర భాలు బరూథ ॥ 34 ॥
ప్రభు పద పంకజ నావహిం సీసా। గరజహిం భాలు మహాబల కీసా ॥ దేఖీ రామ సకల కపి సేనా। చితి కృపా కరి రాజివ నైనా ॥ రామ కృపా బల పాఇ కపిందా। భే పచ్ఛజుత మనహుఁ గిరిందా ॥ హరషి రామ తబ కీన్హ పయానా। సగున భే సుందర సుభ నానా ॥ జాసు సకల మంగలమయ కీతీ। తాసు పయాన సగున యహ నీతీ ॥ ప్రభు పయాన జానా బైదేహీం। ఫరకి బామ అఁగ జను కహి దేహీమ్ ॥ జోఇ జోఇ సగున జానకిహి హోఈ। అసగున భయు రావనహి సోఈ ॥ చలా కటకు కో బరనైం పారా। గర్జహి బానర భాలు అపారా ॥ నఖ ఆయుధ గిరి పాదపధారీ। చలే గగన మహి ఇచ్ఛాచారీ ॥ కేహరినాద భాలు కపి కరహీం। డగమగాహిం దిగ్గజ చిక్కరహీమ్ ॥
ఛం. చిక్కరహిం దిగ్గజ డోల మహి గిరి లోల సాగర ఖరభరే। మన హరష సభ గంధర్బ సుర ముని నాగ కిన్నర దుఖ టరే ॥ కటకటహిం మర్కట బికట భట బహు కోటి కోటిన్హ ధావహీం। జయ రామ ప్రబల ప్రతాప కోసలనాథ గున గన గావహీమ్ ॥ 1 ॥
సహి సక న భార ఉదార అహిపతి బార బారహిం మోహీ। గహ దసన పుని పుని కమఠ పృష్ట కఠోర సో కిమి సోహీ ॥ రఘుబీర రుచిర ప్రయాన ప్రస్థితి జాని పరమ సుహావనీ। జను కమఠ ఖర్పర సర్పరాజ సో లిఖత అబిచల పావనీ ॥ 2 ॥
దో. ఏహి బిధి జాఇ కృపానిధి ఉతరే సాగర తీర। జహఁ తహఁ లాగే ఖాన ఫల భాలు బిపుల కపి బీర ॥ 35 ॥
ఉహాఁ నిసాచర రహహిం ససంకా। జబ తే జారి గయు కపి లంకా ॥ నిజ నిజ గృహఁ సబ కరహిం బిచారా। నహిం నిసిచర కుల కేర ఉబారా ॥ జాసు దూత బల బరని న జాఈ। తేహి ఆఏఁ పుర కవన భలాఈ ॥ దూతన్హి సన సుని పురజన బానీ। మందోదరీ అధిక అకులానీ ॥ రహసి జోరి కర పతి పగ లాగీ। బోలీ బచన నీతి రస పాగీ ॥ కంత కరష హరి సన పరిహరహూ। మోర కహా అతి హిత హియఁ ధరహు ॥ సముఝత జాసు దూత కి కరనీ। స్త్రవహీం గర్భ రజనీచర ధరనీ ॥ తాసు నారి నిజ సచివ బోలాఈ। పఠవహు కంత జో చహహు భలాఈ ॥ తబ కుల కమల బిపిన దుఖదాఈ। సీతా సీత నిసా సమ ఆఈ ॥ సునహు నాథ సీతా బిను దీన్హేం। హిత న తుమ్హార సంభు అజ కీన్హేమ్ ॥
దో. -రామ బాన అహి గన సరిస నికర నిసాచర భేక। జబ లగి గ్రసత న తబ లగి జతను కరహు తజి టేక ॥ 36 ॥
శ్రవన సునీ సఠ తా కరి బానీ। బిహసా జగత బిదిత అభిమానీ ॥ సభయ సుభాఉ నారి కర సాచా। మంగల మహుఁ భయ మన అతి కాచా ॥ జౌం ఆవి మర్కట కటకాఈ। జిఅహిం బిచారే నిసిచర ఖాఈ ॥ కంపహిం లోకప జాకీ త్రాసా। తాసు నారి సభీత బడ఼ఇ హాసా ॥ అస కహి బిహసి తాహి ఉర లాఈ। చలేఉ సభాఁ మమతా అధికాఈ ॥ మందోదరీ హృదయఁ కర చింతా। భయు కంత పర బిధి బిపరీతా ॥ బైఠేఉ సభాఁ ఖబరి అసి పాఈ। సింధు పార సేనా సబ ఆఈ ॥ బూఝేసి సచివ ఉచిత మత కహహూ। తే సబ హఁసే మష్ట కరి రహహూ ॥ జితేహు సురాసుర తబ శ్రమ నాహీం। నర బానర కేహి లేఖే మాహీ ॥
దో. సచివ బైద గుర తీని జౌం ప్రియ బోలహిం భయ ఆస। రాజ ధర్మ తన తీని కర హోఇ బేగిహీం నాస ॥ 37 ॥
సోఇ రావన కహుఁ బని సహాఈ। అస్తుతి కరహిం సునాఇ సునాఈ ॥ అవసర జాని బిభీషను ఆవా। భ్రాతా చరన సీసు తేహిం నావా ॥ పుని సిరు నాఇ బైఠ నిజ ఆసన। బోలా బచన పాఇ అనుసాసన ॥ జౌ కృపాల పూఁఛిహు మోహి బాతా। మతి అనురుప కహుఁ హిత తాతా ॥ జో ఆపన చాహై కల్యానా। సుజసు సుమతి సుభ గతి సుఖ నానా ॥ సో పరనారి లిలార గోసాఈం। తజు చుథి కే చంద కి నాఈ ॥ చౌదహ భువన ఏక పతి హోఈ। భూతద్రోహ తిష్టి నహిం సోఈ ॥ గున సాగర నాగర నర జోఊ। అలప లోభ భల కహి న కోఊ ॥
దో. కామ క్రోధ మద లోభ సబ నాథ నరక కే పంథ। సబ పరిహరి రఘుబీరహి భజహు భజహిం జేహి సంత ॥ 38 ॥
తాత రామ నహిం నర భూపాలా। భువనేస్వర కాలహు కర కాలా ॥ బ్రహ్మ అనామయ అజ భగవంతా। బ్యాపక అజిత అనాది అనంతా ॥ గో ద్విజ ధేను దేవ హితకారీ। కృపాసింధు మానుష తనుధారీ ॥ జన రంజన భంజన ఖల బ్రాతా। బేద ధర్మ రచ్ఛక సును భ్రాతా ॥ తాహి బయరు తజి నాఇఅ మాథా। ప్రనతారతి భంజన రఘునాథా ॥ దేహు నాథ ప్రభు కహుఁ బైదేహీ। భజహు రామ బిను హేతు సనేహీ ॥ సరన గేఁ ప్రభు తాహు న త్యాగా। బిస్వ ద్రోహ కృత అఘ జేహి లాగా ॥ జాసు నామ త్రయ తాప నసావన। సోఇ ప్రభు ప్రగట సముఝు జియఁ రావన ॥
దో. బార బార పద లాగుఁ బినయ కరుఁ దససీస। పరిహరి మాన మోహ మద భజహు కోసలాధీస ॥ 39(క) ॥
ముని పులస్తి నిజ సిష్య సన కహి పఠీ యహ బాత। తురత సో మైం ప్రభు సన కహీ పాఇ సుఅవసరు తాత ॥ 39(ఖ) ॥
మాల్యవంత అతి సచివ సయానా। తాసు బచన సుని అతి సుఖ మానా ॥ తాత అనుజ తవ నీతి బిభూషన। సో ఉర ధరహు జో కహత బిభీషన ॥ రిపు ఉతకరష కహత సఠ దోఊ। దూరి న కరహు ఇహాఁ హి కోఊ ॥ మాల్యవంత గృహ గయు బహోరీ। కహి బిభీషను పుని కర జోరీ ॥ సుమతి కుమతి సబ కేం ఉర రహహీం। నాథ పురాన నిగమ అస కహహీమ్ ॥ జహాఁ సుమతి తహఁ సంపతి నానా। జహాఁ కుమతి తహఁ బిపతి నిదానా ॥ తవ ఉర కుమతి బసీ బిపరీతా। హిత అనహిత మానహు రిపు ప్రీతా ॥ కాలరాతి నిసిచర కుల కేరీ। తేహి సీతా పర ప్రీతి ఘనేరీ ॥
దో. తాత చరన గహి మాగుఁ రాఖహు మోర దులార। సీత దేహు రామ కహుఁ అహిత న హోఇ తుమ్హార ॥ 40 ॥
బుధ పురాన శ్రుతి సంమత బానీ। కహీ బిభీషన నీతి బఖానీ ॥ సునత దసానన ఉఠా రిసాఈ। ఖల తోహి నికట ముత్యు అబ ఆఈ ॥ జిఅసి సదా సఠ మోర జిఆవా। రిపు కర పచ్ఛ మూఢ఼ తోహి భావా ॥ కహసి న ఖల అస కో జగ మాహీం। భుజ బల జాహి జితా మైం నాహీ ॥ మమ పుర బసి తపసిన్హ పర ప్రీతీ। సఠ మిలు జాఇ తిన్హహి కహు నీతీ ॥ అస కహి కీన్హేసి చరన ప్రహారా। అనుజ గహే పద బారహిం బారా ॥ ఉమా సంత కి ఇహి బడ఼ఆఈ। మంద కరత జో కరి భలాఈ ॥ తుమ్హ పితు సరిస భలేహిం మోహి మారా। రాము భజేం హిత నాథ తుమ్హారా ॥ సచివ సంగ లై నభ పథ గయూ। సబహి సునాఇ కహత అస భయూ ॥ దో0=రాము సత్యసంకల్ప ప్రభు సభా కాలబస తోరి।
మై రఘుబీర సరన అబ జాఉఁ దేహు జని ఖోరి ॥ 41 ॥
అస కహి చలా బిభీషను జబహీం। ఆయూహీన భే సబ తబహీమ్ ॥ సాధు అవగ్యా తురత భవానీ। కర కల్యాన అఖిల కై హానీ ॥ రావన జబహిం బిభీషన త్యాగా। భయు బిభవ బిను తబహిం అభాగా ॥ చలేఉ హరషి రఘునాయక పాహీం। కరత మనోరథ బహు మన మాహీమ్ ॥ దేఖిహుఁ జాఇ చరన జలజాతా। అరున మృదుల సేవక సుఖదాతా ॥ జే పద పరసి తరీ రిషినారీ। దండక కానన పావనకారీ ॥ జే పద జనకసుతాఁ ఉర లాఏ। కపట కురంగ సంగ ధర ధాఏ ॥ హర ఉర సర సరోజ పద జేఈ। అహోభాగ్య మై దేఖిహుఁ తేఈ ॥ దో0= జిన్హ పాయన్హ కే పాదుకన్హి భరతు రహే మన లాఇ।
తే పద ఆజు బిలోకిహుఁ ఇన్హ నయనన్హి అబ జాఇ ॥ 42 ॥
ఏహి బిధి కరత సప్రేమ బిచారా। ఆయు సపది సింధు ఏహిం పారా ॥ కపిన్హ బిభీషను ఆవత దేఖా। జానా కౌ రిపు దూత బిసేషా ॥ తాహి రాఖి కపీస పహిం ఆఏ। సమాచార సబ తాహి సునాఏ ॥ కహ సుగ్రీవ సునహు రఘురాఈ। ఆవా మిలన దసానన భాఈ ॥ కహ ప్రభు సఖా బూఝిఐ కాహా। కహి కపీస సునహు నరనాహా ॥ జాని న జాఇ నిసాచర మాయా। కామరూప కేహి కారన ఆయా ॥ భేద హమార లేన సఠ ఆవా। రాఖిఅ బాఁధి మోహి అస భావా ॥ సఖా నీతి తుమ్హ నీకి బిచారీ। మమ పన సరనాగత భయహారీ ॥ సుని ప్రభు బచన హరష హనుమానా। సరనాగత బచ్ఛల భగవానా ॥ దో0=సరనాగత కహుఁ జే తజహిం నిజ అనహిత అనుమాని।
తే నర పావఁర పాపమయ తిన్హహి బిలోకత హాని ॥ 43 ॥
కోటి బిప్ర బధ లాగహిం జాహూ। ఆఏఁ సరన తజుఁ నహిం తాహూ ॥ సనముఖ హోఇ జీవ మోహి జబహీం। జన్మ కోటి అఘ నాసహిం తబహీమ్ ॥ పాపవంత కర సహజ సుభ్AU। భజను మోర తేహి భావ న క్AU ॥ జౌం పై దుష్టహృదయ సోఇ హోఈ। మోరేం సనముఖ ఆవ కి సోఈ ॥ నిర్మల మన జన సో మోహి పావా। మోహి కపట ఛల ఛిద్ర న భావా ॥ భేద లేన పఠవా దససీసా। తబహుఁ న కఛు భయ హాని కపీసా ॥ జగ మహుఁ సఖా నిసాచర జేతే। లఛిమను హని నిమిష మహుఁ తేతే ॥ జౌం సభీత ఆవా సరనాఈ। రఖిహుఁ తాహి ప్రాన కీ నాఈ ॥ దో0=ఉభయ భాఁతి తేహి ఆనహు హఁసి కహ కృపానికేత।
జయ కృపాల కహి చలే అంగద హనూ సమేత ॥ 44 ॥
సాదర తేహి ఆగేం కరి బానర। చలే జహాఁ రఘుపతి కరునాకర ॥ దూరిహి తే దేఖే ద్వౌ భ్రాతా। నయనానంద దాన కే దాతా ॥ బహురి రామ ఛబిధామ బిలోకీ। రహేఉ ఠటుకి ఏకటక పల రోకీ ॥ భుజ ప్రలంబ కంజారున లోచన। స్యామల గాత ప్రనత భయ మోచన ॥ సింఘ కంధ ఆయత ఉర సోహా। ఆనన అమిత మదన మన మోహా ॥ నయన నీర పులకిత అతి గాతా। మన ధరి ధీర కహీ మృదు బాతా ॥ నాథ దసానన కర మైం భ్రాతా। నిసిచర బంస జనమ సురత్రాతా ॥ సహజ పాపప్రియ తామస దేహా। జథా ఉలూకహి తమ పర నేహా ॥
దో. శ్రవన సుజసు సుని ఆయుఁ ప్రభు భంజన భవ భీర। త్రాహి త్రాహి ఆరతి హరన సరన సుఖద రఘుబీర ॥ 45 ॥
అస కహి కరత దండవత దేఖా। తురత ఉఠే ప్రభు హరష బిసేషా ॥ దీన బచన సుని ప్రభు మన భావా। భుజ బిసాల గహి హృదయఁ లగావా ॥ అనుజ సహిత మిలి ఢిగ బైఠారీ। బోలే బచన భగత భయహారీ ॥ కహు లంకేస సహిత పరివారా। కుసల కుఠాహర బాస తుమ్హారా ॥ ఖల మండలీం బసహు దిను రాతీ। సఖా ధరమ నిబహి కేహి భాఁతీ ॥ మైం జానుఁ తుమ్హారి సబ రీతీ। అతి నయ నిపున న భావ అనీతీ ॥ బరు భల బాస నరక కర తాతా। దుష్ట సంగ జని దేఇ బిధాతా ॥ అబ పద దేఖి కుసల రఘురాయా। జౌం తుమ్హ కీన్హ జాని జన దాయా ॥
దో. తబ లగి కుసల న జీవ కహుఁ సపనేహుఁ మన బిశ్రామ। జబ లగి భజత న రామ కహుఁ సోక ధామ తజి కామ ॥ 46 ॥
తబ లగి హృదయఁ బసత ఖల నానా। లోభ మోహ మచ్ఛర మద మానా ॥ జబ లగి ఉర న బసత రఘునాథా। ధరేం చాప సాయక కటి భాథా ॥ మమతా తరున తమీ అఁధిఆరీ। రాగ ద్వేష ఉలూక సుఖకారీ ॥ తబ లగి బసతి జీవ మన మాహీం। జబ లగి ప్రభు ప్రతాప రబి నాహీమ్ ॥ అబ మైం కుసల మిటే భయ భారే। దేఖి రామ పద కమల తుమ్హారే ॥ తుమ్హ కృపాల జా పర అనుకూలా। తాహి న బ్యాప త్రిబిధ భవ సూలా ॥ మైం నిసిచర అతి అధమ సుభ్AU। సుభ ఆచరను కీన్హ నహిం క్AU ॥ జాసు రూప ముని ధ్యాన న ఆవా। తేహిం ప్రభు హరషి హృదయఁ మోహి లావా ॥
దో. -అహోభాగ్య మమ అమిత అతి రామ కృపా సుఖ పుంజ। దేఖేఉఁ నయన బిరంచి సిబ సేబ్య జుగల పద కంజ ॥ 47 ॥
సునహు సఖా నిజ కహుఁ సుభ్AU। జాన భుసుండి సంభు గిరిజ్AU ॥ జౌం నర హోఇ చరాచర ద్రోహీ। ఆవే సభయ సరన తకి మోహీ ॥ తజి మద మోహ కపట ఛల నానా। కరుఁ సద్య తేహి సాధు సమానా ॥ జననీ జనక బంధు సుత దారా। తను ధను భవన సుహ్రద పరివారా ॥ సబ కై మమతా తాగ బటోరీ। మమ పద మనహి బాఁధ బరి డోరీ ॥ సమదరసీ ఇచ్ఛా కఛు నాహీం। హరష సోక భయ నహిం మన మాహీమ్ ॥ అస సజ్జన మమ ఉర బస కైసేం। లోభీ హృదయఁ బసి ధను జైసేమ్ ॥ తుమ్హ సారిఖే సంత ప్రియ మోరేం। ధరుఁ దేహ నహిం ఆన నిహోరేమ్ ॥
దో. సగున ఉపాసక పరహిత నిరత నీతి దృఢ఼ నేమ। తే నర ప్రాన సమాన మమ జిన్హ కేం ద్విజ పద ప్రేమ ॥ 48 ॥
సును లంకేస సకల గున తోరేం। తాతేం తుమ్హ అతిసయ ప్రియ మోరేమ్ ॥ రామ బచన సుని బానర జూథా। సకల కహహిం జయ కృపా బరూథా ॥ సునత బిభీషను ప్రభు కై బానీ। నహిం అఘాత శ్రవనామృత జానీ ॥ పద అంబుజ గహి బారహిం బారా। హృదయఁ సమాత న ప్రేము అపారా ॥ సునహు దేవ సచరాచర స్వామీ। ప్రనతపాల ఉర అంతరజామీ ॥ ఉర కఛు ప్రథమ బాసనా రహీ। ప్రభు పద ప్రీతి సరిత సో బహీ ॥ అబ కృపాల నిజ భగతి పావనీ। దేహు సదా సివ మన భావనీ ॥ ఏవమస్తు కహి ప్రభు రనధీరా। మాగా తురత సింధు కర నీరా ॥ జదపి సఖా తవ ఇచ్ఛా నాహీం। మోర దరసు అమోఘ జగ మాహీమ్ ॥ అస కహి రామ తిలక తేహి సారా। సుమన బృష్టి నభ భీ అపారా ॥
దో. రావన క్రోధ అనల నిజ స్వాస సమీర ప్రచండ। జరత బిభీషను రాఖేఉ దీన్హేహు రాజు అఖండ ॥ 49(క) ॥
జో సంపతి సివ రావనహి దీన్హి దిఏఁ దస మాథ। సోఇ సంపదా బిభీషనహి సకుచి దీన్హ రఘునాథ ॥ 49(ఖ) ॥
అస ప్రభు ఛాడ఼ఇ భజహిం జే ఆనా। తే నర పసు బిను పూఁఛ బిషానా ॥ నిజ జన జాని తాహి అపనావా। ప్రభు సుభావ కపి కుల మన భావా ॥ పుని సర్బగ్య సర్బ ఉర బాసీ। సర్బరూప సబ రహిత ఉదాసీ ॥ బోలే బచన నీతి ప్రతిపాలక। కారన మనుజ దనుజ కుల ఘాలక ॥ సును కపీస లంకాపతి బీరా। కేహి బిధి తరిఅ జలధి గంభీరా ॥ సంకుల మకర ఉరగ ఝష జాతీ। అతి అగాధ దుస్తర సబ భాఁతీ ॥ కహ లంకేస సునహు రఘునాయక। కోటి సింధు సోషక తవ సాయక ॥ జద్యపి తదపి నీతి అసి గాఈ। బినయ కరిఅ సాగర సన జాఈ ॥
దో. ప్రభు తుమ్హార కులగుర జలధి కహిహి ఉపాయ బిచారి। బిను ప్రయాస సాగర తరిహి సకల భాలు కపి ధారి ॥ 50 ॥
సఖా కహీ తుమ్హ నీకి ఉపాఈ। కరిఅ దైవ జౌం హోఇ సహాఈ ॥ మంత్ర న యహ లఛిమన మన భావా। రామ బచన సుని అతి దుఖ పావా ॥ నాథ దైవ కర కవన భరోసా। సోషిఅ సింధు కరిఅ మన రోసా ॥ కాదర మన కహుఁ ఏక అధారా। దైవ దైవ ఆలసీ పుకారా ॥ సునత బిహసి బోలే రఘుబీరా। ఐసేహిం కరబ ధరహు మన ధీరా ॥ అస కహి ప్రభు అనుజహి సముఝాఈ। సింధు సమీప గే రఘురాఈ ॥ ప్రథమ ప్రనామ కీన్హ సిరు నాఈ। బైఠే పుని తట దర్భ డసాఈ ॥ జబహిం బిభీషన ప్రభు పహిం ఆఏ। పాఛేం రావన దూత పఠాఏ ॥
దో. సకల చరిత తిన్హ దేఖే ధరేం కపట కపి దేహ। ప్రభు గున హృదయఁ సరాహహిం సరనాగత పర నేహ ॥ 51 ॥
ప్రగట బఖానహిం రామ సుభ్AU। అతి సప్రేమ గా బిసరి దుర్AU ॥ రిపు కే దూత కపిన్హ తబ జానే। సకల బాఁధి కపీస పహిం ఆనే ॥ కహ సుగ్రీవ సునహు సబ బానర। అంగ భంగ కరి పఠవహు నిసిచర ॥ సుని సుగ్రీవ బచన కపి ధాఏ। బాఁధి కటక చహు పాస ఫిరాఏ ॥ బహు ప్రకార మారన కపి లాగే। దీన పుకారత తదపి న త్యాగే ॥ జో హమార హర నాసా కానా। తేహి కోసలాధీస కై ఆనా ॥ సుని లఛిమన సబ నికట బోలాఏ। దయా లాగి హఁసి తురత ఛోడాఏ ॥ రావన కర దీజహు యహ పాతీ। లఛిమన బచన బాచు కులఘాతీ ॥
దో. కహేహు ముఖాగర మూఢ఼ సన మమ సందేసు ఉదార। సీతా దేఇ మిలేహు న త ఆవా కాల తుమ్హార ॥ 52 ॥
తురత నాఇ లఛిమన పద మాథా। చలే దూత బరనత గున గాథా ॥ కహత రామ జసు లంకాఁ ఆఏ। రావన చరన సీస తిన్హ నాఏ ॥ బిహసి దసానన పూఁఛీ బాతా। కహసి న సుక ఆపని కుసలాతా ॥ పుని కహు ఖబరి బిభీషన కేరీ। జాహి మృత్యు ఆఈ అతి నేరీ ॥ కరత రాజ లంకా సఠ త్యాగీ। హోఇహి జబ కర కీట అభాగీ ॥ పుని కహు భాలు కీస కటకాఈ। కఠిన కాల ప్రేరిత చలి ఆఈ ॥ జిన్హ కే జీవన కర రఖవారా। భయు మృదుల చిత సింధు బిచారా ॥ కహు తపసిన్హ కై బాత బహోరీ। జిన్హ కే హృదయఁ త్రాస అతి మోరీ ॥
దో. -కీ భి భేంట కి ఫిరి గే శ్రవన సుజసు సుని మోర। కహసి న రిపు దల తేజ బల బహుత చకిత చిత తోర ॥ 53 ॥
నాథ కృపా కరి పూఁఛేహు జైసేం। మానహు కహా క్రోధ తజి తైసేమ్ ॥ మిలా జాఇ జబ అనుజ తుమ్హారా। జాతహిం రామ తిలక తేహి సారా ॥ రావన దూత హమహి సుని కానా। కపిన్హ బాఁధి దీన్హే దుఖ నానా ॥ శ్రవన నాసికా కాటై లాగే। రామ సపథ దీన్హే హమ త్యాగే ॥ పూఁఛిహు నాథ రామ కటకాఈ। బదన కోటి సత బరని న జాఈ ॥ నానా బరన భాలు కపి ధారీ। బికటానన బిసాల భయకారీ ॥ జేహిం పుర దహేఉ హతేఉ సుత తోరా। సకల కపిన్హ మహఁ తేహి బలు థోరా ॥ అమిత నామ భట కఠిన కరాలా। అమిత నాగ బల బిపుల బిసాలా ॥
దో. ద్విబిద మయంద నీల నల అంగద గద బికటాసి। దధిముఖ కేహరి నిసఠ సఠ జామవంత బలరాసి ॥ 54 ॥
ఏ కపి సబ సుగ్రీవ సమానా। ఇన్హ సమ కోటిన్హ గని కో నానా ॥ రామ కృపాఁ అతులిత బల తిన్హహీం। తృన సమాన త్రేలోకహి గనహీమ్ ॥ అస మైం సునా శ్రవన దసకంధర। పదుమ అఠారహ జూథప బందర ॥ నాథ కటక మహఁ సో కపి నాహీం। జో న తుమ్హహి జీతై రన మాహీమ్ ॥ పరమ క్రోధ మీజహిం సబ హాథా। ఆయసు పై న దేహిం రఘునాథా ॥ సోషహిం సింధు సహిత ఝష బ్యాలా। పూరహీం న త భరి కుధర బిసాలా ॥ మర్ది గర్ద మిలవహిం దససీసా। ఐసేఇ బచన కహహిం సబ కీసా ॥ గర్జహిం తర్జహిం సహజ అసంకా। మానహు గ్రసన చహత హహిం లంకా ॥
దో. -సహజ సూర కపి భాలు సబ పుని సిర పర ప్రభు రామ। రావన కాల కోటి కహు జీతి సకహిం సంగ్రామ ॥ 55 ॥
రామ తేజ బల బుధి బిపులాఈ। తబ భ్రాతహి పూఁఛేఉ నయ నాగర ॥ తాసు బచన సుని సాగర పాహీం। మాగత పంథ కృపా మన మాహీమ్ ॥ సునత బచన బిహసా దససీసా। జౌం అసి మతి సహాయ కృత కీసా ॥ సహజ భీరు కర బచన దృఢ఼ఆఈ। సాగర సన ఠానీ మచలాఈ ॥ మూఢ఼ మృషా కా కరసి బడ఼ఆఈ। రిపు బల బుద్ధి థాహ మైం పాఈ ॥ సచివ సభీత బిభీషన జాకేం। బిజయ బిభూతి కహాఁ జగ తాకేమ్ ॥ సుని ఖల బచన దూత రిస బాఢ఼ఈ। సమయ బిచారి పత్రికా కాఢ఼ఈ ॥ రామానుజ దీన్హీ యహ పాతీ। నాథ బచాఇ జుడ఼ఆవహు ఛాతీ ॥ బిహసి బామ కర లీన్హీ రావన। సచివ బోలి సఠ లాగ బచావన ॥
దో. -బాతన్హ మనహి రిఝాఇ సఠ జని ఘాలసి కుల ఖీస। రామ బిరోధ న ఉబరసి సరన బిష్ను అజ ఈస ॥ 56(క) ॥
కీ తజి మాన అనుజ ఇవ ప్రభు పద పంకజ భృంగ। హోహి కి రామ సరానల ఖల కుల సహిత పతంగ ॥ 56(ఖ) ॥
సునత సభయ మన ముఖ ముసుకాఈ। కహత దసానన సబహి సునాఈ ॥ భూమి పరా కర గహత అకాసా। లఘు తాపస కర బాగ బిలాసా ॥ కహ సుక నాథ సత్య సబ బానీ। సముఝహు ఛాడ఼ఇ ప్రకృతి అభిమానీ ॥ సునహు బచన మమ పరిహరి క్రోధా। నాథ రామ సన తజహు బిరోధా ॥ అతి కోమల రఘుబీర సుభ్AU। జద్యపి అఖిల లోక కర ర్AU ॥ మిలత కృపా తుమ్హ పర ప్రభు కరిహీ। ఉర అపరాధ న ఏకు ధరిహీ ॥ జనకసుతా రఘునాథహి దీజే। ఏతనా కహా మోర ప్రభు కీజే। జబ తేహిం కహా దేన బైదేహీ। చరన ప్రహార కీన్హ సఠ తేహీ ॥ నాఇ చరన సిరు చలా సో తహాఁ। కృపాసింధు రఘునాయక జహాఁ ॥ కరి ప్రనాము నిజ కథా సునాఈ। రామ కృపాఁ ఆపని గతి పాఈ ॥ రిషి అగస్తి కీం సాప భవానీ। రాఛస భయు రహా ముని గ్యానీ ॥ బంది రామ పద బారహిం బారా। ముని నిజ ఆశ్రమ కహుఁ పగు ధారా ॥
దో. బినయ న మానత జలధి జడ఼ గే తీన దిన బీతి। బోలే రామ సకోప తబ భయ బిను హోఇ న ప్రీతి ॥ 57 ॥
లఛిమన బాన సరాసన ఆనూ। సోషౌం బారిధి బిసిఖ కృసానూ ॥ సఠ సన బినయ కుటిల సన ప్రీతీ। సహజ కృపన సన సుందర నీతీ ॥ మమతా రత సన గ్యాన కహానీ। అతి లోభీ సన బిరతి బఖానీ ॥ క్రోధిహి సమ కామిహి హరి కథా। ఊసర బీజ బేఁ ఫల జథా ॥ అస కహి రఘుపతి చాప చఢ఼ఆవా। యహ మత లఛిమన కే మన భావా ॥ సంఘానేఉ ప్రభు బిసిఖ కరాలా। ఉఠీ ఉదధి ఉర అంతర జ్వాలా ॥ మకర ఉరగ ఝష గన అకులానే। జరత జంతు జలనిధి జబ జానే ॥ కనక థార భరి మని గన నానా। బిప్ర రూప ఆయు తజి మానా ॥
దో. కాటేహిం పి కదరీ ఫరి కోటి జతన కౌ సీంచ। బినయ న మాన ఖగేస సును డాటేహిం పి నవ నీచ ॥ 58 ॥
సభయ సింధు గహి పద ప్రభు కేరే। ఛమహు నాథ సబ అవగున మేరే ॥ గగన సమీర అనల జల ధరనీ। ఇన్హ కి నాథ సహజ జడ఼ కరనీ ॥ తవ ప్రేరిత మాయాఁ ఉపజాఏ। సృష్టి హేతు సబ గ్రంథని గాఏ ॥ ప్రభు ఆయసు జేహి కహఁ జస అహీ। సో తేహి భాఁతి రహే సుఖ లహీ ॥ ప్రభు భల కీన్హీ మోహి సిఖ దీన్హీ। మరజాదా పుని తుమ్హరీ కీన్హీ ॥ ఢోల గవాఁర సూద్ర పసు నారీ। సకల తాడ఼నా కే అధికారీ ॥ ప్రభు ప్రతాప మైం జాబ సుఖాఈ। ఉతరిహి కటకు న మోరి బడ఼ఆఈ ॥ ప్రభు అగ్యా అపేల శ్రుతి గాఈ। కరౌం సో బేగి జౌ తుమ్హహి సోహాఈ ॥
దో. సునత బినీత బచన అతి కహ కృపాల ముసుకాఇ। జేహి బిధి ఉతరై కపి కటకు తాత సో కహహు ఉపాఇ ॥ 59 ॥
నాథ నీల నల కపి ద్వౌ భాఈ। లరికాఈ రిషి ఆసిష పాఈ ॥ తిన్హ కే పరస కిఏఁ గిరి భారే। తరిహహిం జలధి ప్రతాప తుమ్హారే ॥ మైం పుని ఉర ధరి ప్రభుతాఈ। కరిహుఁ బల అనుమాన సహాఈ ॥ ఏహి బిధి నాథ పయోధి బఁధాఇఅ। జేహిం యహ సుజసు లోక తిహుఁ గాఇఅ ॥ ఏహి సర మమ ఉత్తర తట బాసీ। హతహు నాథ ఖల నర అఘ రాసీ ॥ సుని కృపాల సాగర మన పీరా। తురతహిం హరీ రామ రనధీరా ॥ దేఖి రామ బల పౌరుష భారీ। హరషి పయోనిధి భయు సుఖారీ ॥ సకల చరిత కహి ప్రభుహి సునావా। చరన బంది పాథోధి సిధావా ॥
ఛం. నిజ భవన గవనేఉ సింధు శ్రీరఘుపతిహి యహ మత భాయూ। యహ చరిత కలి మలహర జథామతి దాస తులసీ గాయూ ॥ సుఖ భవన సంసయ సమన దవన బిషాద రఘుపతి గున గనా ॥ తజి సకల ఆస భరోస గావహి సునహి సంతత సఠ మనా ॥
దో. సకల సుమంగల దాయక రఘునాయక గున గాన। సాదర సునహిం తే తరహిం భవ సింధు బినా జలజాన ॥ 60 ॥
మాసపారాయణ, చౌబీసవాఁ విశ్రామ ఇతి శ్రీమద్రామచరితమానసే సకలకలికలుషవిధ్వంసనే పంచమః సోపానః సమాప్తః । (సుందరకాండ సమాప్త)
Browse Related Categories: