Vishnu · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
శ్రీ గణేశాయ నమః శ్రీజానకీవల్లభో విజయతే శ్రీరామచరితమానస సప్తమ సోపాన (ఉత్తరకాండ)
కేకీకంఠాభనీలం సురవరవిలసద్విప్రపాదాబ్జచిహ్నం శోభాఢ్యం పీతవస్త్రం సరసిజనయనం సర్వదా సుప్రసన్నం। పాణౌ నారాచచాపం కపినికరయుతం బంధునా సేవ్యమానం నౌమీడ్యం జానకీశం రఘువరమనిశం పుష్పకారూఢరామమ్ ॥ 1 ॥
కోసలేంద్రపదకంజమంజులౌ కోమలావజమహేశవందితౌ। జానకీకరసరోజలాలితౌ చింతకస్య మనభృంగసడ్గినౌ ॥ 2 ॥
కుందిందుదరగౌరసుందరం అంబికాపతిమభీష్టసిద్ధిదం। కారుణీకకలకంజలోచనం నౌమి శంకరమనంగమోచనమ్ ॥ 3 ॥
దో. రహా ఏక దిన అవధి కర అతి ఆరత పుర లోగ। జహఁ తహఁ సోచహిం నారి నర కృస తన రామ బియోగ ॥ సగున హోహిం సుందర సకల మన ప్రసన్న సబ కేర। ప్రభు ఆగవన జనావ జను నగర రమ్య చహుఁ ఫేర ॥ కౌసల్యాది మాతు సబ మన అనంద అస హోఇ। ఆయు ప్రభు శ్రీ అనుజ జుత కహన చహత అబ కోఇ ॥ భరత నయన భుజ దచ్ఛిన ఫరకత బారహిం బార। జాని సగున మన హరష అతి లాగే కరన బిచార ॥ రహేఉ ఏక దిన అవధి అధారా। సముఝత మన దుఖ భయు అపారా ॥ కారన కవన నాథ నహిం ఆయు। జాని కుటిల కిధౌం మోహి బిసరాయు ॥ అహహ ధన్య లఛిమన బడ఼భాగీ। రామ పదారబిందు అనురాగీ ॥ కపటీ కుటిల మోహి ప్రభు చీన్హా। తాతే నాథ సంగ నహిం లీన్హా ॥ జౌం కరనీ సముఝై ప్రభు మోరీ। నహిం నిస్తార కలప సత కోరీ ॥ జన అవగున ప్రభు మాన న క్AU। దీన బంధు అతి మృదుల సుభ్AU ॥ మోరి జియఁ భరోస దృఢ఼ సోఈ। మిలిహహిం రామ సగున సుభ హోఈ ॥ బీతేం అవధి రహహి జౌం ప్రానా। అధమ కవన జగ మోహి సమానా ॥
దో. రామ బిరహ సాగర మహఁ భరత మగన మన హోత। బిప్ర రూప ధరి పవన సుత ఆఇ గయు జను పోత ॥ 1(క) ॥
బైఠి దేఖి కుసాసన జటా ముకుట కృస గాత। రామ రామ రఘుపతి జపత స్త్రవత నయన జలజాత ॥ 1(ఖ) ॥
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
దేఖత హనూమాన అతి హరషేఉ। పులక గాత లోచన జల బరషేఉ ॥ మన మహఁ బహుత భాఁతి సుఖ మానీ। బోలేఉ శ్రవన సుధా సమ బానీ ॥ జాసు బిరహఁ సోచహు దిన రాతీ। రటహు నిరంతర గున గన పాఁతీ ॥ రఘుకుల తిలక సుజన సుఖదాతా। ఆయు కుసల దేవ ముని త్రాతా ॥ రిపు రన జీతి సుజస సుర గావత। సీతా సహిత అనుజ ప్రభు ఆవత ॥ సునత బచన బిసరే సబ దూఖా। తృషావంత జిమి పాఇ పియూషా ॥ కో తుమ్హ తాత కహాఁ తే ఆఏ। మోహి పరమ ప్రియ బచన సునాఏ ॥ మారుత సుత మైం కపి హనుమానా। నాము మోర సును కృపానిధానా ॥ దీనబంధు రఘుపతి కర కింకర। సునత భరత భేంటేఉ ఉఠి సాదర ॥ మిలత ప్రేమ నహిం హృదయఁ సమాతా। నయన స్త్రవత జల పులకిత గాతా ॥ కపి తవ దరస సకల దుఖ బీతే। మిలే ఆజు మోహి రామ పిరీతే ॥ బార బార బూఝీ కుసలాతా। తో కహుఁ దేఉఁ కాహ సును భ్రాతా ॥ ఏహి సందేస సరిస జగ మాహీం। కరి బిచార దేఖేఉఁ కఛు నాహీమ్ ॥ నాహిన తాత ఉరిన మైం తోహీ। అబ ప్రభు చరిత సునావహు మోహీ ॥ తబ హనుమంత నాఇ పద మాథా। కహే సకల రఘుపతి గున గాథా ॥ కహు కపి కబహుఁ కృపాల గోసాఈం। సుమిరహిం మోహి దాస కీ నాఈమ్ ॥
ఛం. నిజ దాస జ్యోం రఘుబంసభూషన కబహుఁ మమ సుమిరన కర్ యో। సుని భరత బచన బినీత అతి కపి పులకిత తన చరనన్హి పర్ యో ॥ రఘుబీర నిజ ముఖ జాసు గున గన కహత అగ జగ నాథ జో। కాహే న హోఇ బినీత పరమ పునీత సదగున సింధు సో ॥
దో. రామ ప్రాన ప్రియ నాథ తుమ్హ సత్య బచన మమ తాత। పుని పుని మిలత భరత సుని హరష న హృదయఁ సమాత ॥ 2(క) ॥
సో. భరత చరన సిరు నాఇ తురిత గయు కపి రామ పహిం। కహీ కుసల సబ జాఇ హరషి చలేఉ ప్రభు జాన చఢ఼ఇ ॥ 2(ఖ) ॥
హరషి భరత కోసలపుర ఆఏ। సమాచార సబ గురహి సునాఏ ॥ పుని మందిర మహఁ బాత జనాఈ। ఆవత నగర కుసల రఘురాఈ ॥ సునత సకల జననీం ఉఠి ధాఈం। కహి ప్రభు కుసల భరత సముఝాఈ ॥ సమాచార పురబాసింహ పాఏ। నర అరు నారి హరషి సబ ధాఏ ॥ దధి దుర్బా రోచన ఫల ఫూలా। నవ తులసీ దల మంగల మూలా ॥ భరి భరి హేమ థార భామినీ। గావత చలిం సింధు సింధురగామినీ ॥ జే జైసేహిం తైసేహిం ఉటి ధావహిం। బాల బృద్ధ కహఁ సంగ న లావహిమ్ ॥ ఏక ఏకన్హ కహఁ బూఝహిం భాఈ। తుమ్హ దేఖే దయాల రఘురాఈ ॥ అవధపురీ ప్రభు ఆవత జానీ। భీ సకల సోభా కై ఖానీ ॥ బహి సుహావన త్రిబిధ సమీరా। భి సరజూ అతి నిర్మల నీరా ॥
దో. హరషిత గుర పరిజన అనుజ భూసుర బృంద సమేత। చలే భరత మన ప్రేమ అతి సన్ముఖ కృపానికేత ॥ 3(క) ॥
బహుతక చఢ఼ఈ అటారిన్హ నిరఖహిం గగన బిమాన। దేఖి మధుర సుర హరషిత కరహిం సుమంగల గాన ॥ 3(ఖ) ॥
రాకా ససి రఘుపతి పుర సింధు దేఖి హరషాన। బఢ఼యో కోలాహల కరత జను నారి తరంగ సమాన ॥ 3(గ) ॥
ఇహాఁ భానుకుల కమల దివాకర। కపిన్హ దేఖావత నగర మనోహర ॥ సును కపీస అంగద లంకేసా। పావన పురీ రుచిర యహ దేసా ॥ జద్యపి సబ బైకుంఠ బఖానా। బేద పురాన బిదిత జగు జానా ॥ అవధపురీ సమ ప్రియ నహిం సోఊ। యహ ప్రసంగ జాని కౌ కోఊ ॥ జన్మభూమి మమ పురీ సుహావని। ఉత్తర దిసి బహ సరజూ పావని ॥ జా మజ్జన తే బినహిం ప్రయాసా। మమ సమీప నర పావహిం బాసా ॥ అతి ప్రియ మోహి ఇహాఁ కే బాసీ। మమ ధామదా పురీ సుఖ రాసీ ॥ హరషే సబ కపి సుని ప్రభు బానీ। ధన్య అవధ జో రామ బఖానీ ॥
దో. ఆవత దేఖి లోగ సబ కృపాసింధు భగవాన। నగర నికట ప్రభు ప్రేరేఉ ఉతరేఉ భూమి బిమాన ॥ 4(క) ॥
ఉతరి కహేఉ ప్రభు పుష్పకహి తుమ్హ కుబేర పహిం జాహు। ప్రేరిత రామ చలేఉ సో హరషు బిరహు అతి తాహు ॥ 4(ఖ) ॥
ఆఏ భరత సంగ సబ లోగా। కృస తన శ్రీరఘుబీర బియోగా ॥ బామదేవ బసిష్ఠ మునినాయక। దేఖే ప్రభు మహి ధరి ధను సాయక ॥ ధాఇ ధరే గుర చరన సరోరుహ। అనుజ సహిత అతి పులక తనోరుహ ॥ భేంటి కుసల బూఝీ మునిరాయా। హమరేం కుసల తుమ్హారిహిం దాయా ॥ సకల ద్విజన్హ మిలి నాయు మాథా। ధర్మ ధురంధర రఘుకులనాథా ॥ గహే భరత పుని ప్రభు పద పంకజ। నమత జిన్హహి సుర ముని సంకర అజ ॥ పరే భూమి నహిం ఉఠత ఉఠాఏ। బర కరి కృపాసింధు ఉర లాఏ ॥ స్యామల గాత రోమ భే ఠాఢ఼ఏ। నవ రాజీవ నయన జల బాఢ఼ఏ ॥
ఛం. రాజీవ లోచన స్త్రవత జల తన లలిత పులకావలి బనీ। అతి ప్రేమ హృదయఁ లగాఇ అనుజహి మిలే ప్రభు త్రిభుఅన ధనీ ॥ ప్రభు మిలత అనుజహి సోహ మో పహిం జాతి నహిం ఉపమా కహీ। జను ప్రేమ అరు సింగార తను ధరి మిలే బర సుషమా లహీ ॥ 1 ॥
బూఝత కృపానిధి కుసల భరతహి బచన బేగి న ఆవీ। సును సివా సో సుఖ బచన మన తే భిన్న జాన జో పావీ ॥ అబ కుసల కౌసలనాథ ఆరత జాని జన దరసన దియో। బూడ఼త బిరహ బారీస కృపానిధాన మోహి కర గహి లియో ॥ 2 ॥
దో. పుని ప్రభు హరషి సత్రుహన భేంటే హృదయఁ లగాఇ। లఛిమన భరత మిలే తబ పరమ ప్రేమ దౌ భాఇ ॥ 5 ॥
భరతానుజ లఛిమన పుని భేంటే। దుసహ బిరహ సంభవ దుఖ మేటే ॥ సీతా చరన భరత సిరు నావా। అనుజ సమేత పరమ సుఖ పావా ॥ ప్రభు బిలోకి హరషే పురబాసీ। జనిత బియోగ బిపతి సబ నాసీ ॥ ప్రేమాతుర సబ లోగ నిహారీ। కౌతుక కీన్హ కృపాల ఖరారీ ॥ అమిత రూప ప్రగటే తేహి కాలా। జథాజోగ మిలే సబహి కృపాలా ॥ కృపాదృష్టి రఘుబీర బిలోకీ। కిఏ సకల నర నారి బిసోకీ ॥ ఛన మహిం సబహి మిలే భగవానా। ఉమా మరమ యహ కాహుఁ న జానా ॥ ఏహి బిధి సబహి సుఖీ కరి రామా। ఆగేం చలే సీల గున ధామా ॥ కౌసల్యాది మాతు సబ ధాఈ। నిరఖి బచ్ఛ జను ధేను లవాఈ ॥
ఛం. జను ధేను బాలక బచ్ఛ తజి గృహఁ చరన బన పరబస గీం। దిన అంత పుర రుఖ స్త్రవత థన హుంకార కరి ధావత భీ ॥ అతి ప్రేమ సబ మాతు భేటీం బచన మృదు బహుబిధి కహే। గి బిషమ బియోగ భవ తిన్హ హరష సుఖ అగనిత లహే ॥
దో. భేటేఉ తనయ సుమిత్రాఁ రామ చరన రతి జాని। రామహి మిలత కైకేఈ హృదయఁ బహుత సకుచాని ॥ 6(క) ॥
లఛిమన సబ మాతన్హ మిలి హరషే ఆసిష పాఇ। కైకేఇ కహఁ పుని పుని మిలే మన కర ఛోభు న జాఇ ॥ 6 ॥
సాసున్హ సబని మిలీ బైదేహీ। చరనన్హి లాగి హరషు అతి తేహీ ॥ దేహిం అసీస బూఝి కుసలాతా। హోఇ అచల తుమ్హార అహివాతా ॥ సబ రఘుపతి ముఖ కమల బిలోకహిం। మంగల జాని నయన జల రోకహిమ్ ॥ కనక థార ఆరతి ఉతారహిం। బార బార ప్రభు గాత నిహారహిమ్ ॥ నానా భాఁతి నిఛావరి కరహీం। పరమానంద హరష ఉర భరహీమ్ ॥ కౌసల్యా పుని పుని రఘుబీరహి। చితవతి కృపాసింధు రనధీరహి ॥ హృదయఁ బిచారతి బారహిం బారా। కవన భాఁతి లంకాపతి మారా ॥ అతి సుకుమార జుగల మేరే బారే। నిసిచర సుభట మహాబల భారే ॥
దో. లఛిమన అరు సీతా సహిత ప్రభుహి బిలోకతి మాతు। పరమానంద మగన మన పుని పుని పులకిత గాతు ॥ 7 ॥
లంకాపతి కపీస నల నీలా। జామవంత అంగద సుభసీలా ॥ హనుమదాది సబ బానర బీరా। ధరే మనోహర మనుజ సరీరా ॥ భరత సనేహ సీల బ్రత నేమా। సాదర సబ బరనహిం అతి ప్రేమా ॥ దేఖి నగరబాసింహ కై రీతీ। సకల సరాహహి ప్రభు పద ప్రీతీ ॥ పుని రఘుపతి సబ సఖా బోలాఏ। ముని పద లాగహు సకల సిఖాఏ ॥ గుర బసిష్ట కులపూజ్య హమారే। ఇన్హ కీ కృపాఁ దనుజ రన మారే ॥ ఏ సబ సఖా సునహు ముని మేరే। భే సమర సాగర కహఁ బేరే ॥ మమ హిత లాగి జన్మ ఇన్హ హారే। భరతహు తే మోహి అధిక పిఆరే ॥ సుని ప్రభు బచన మగన సబ భే। నిమిష నిమిష ఉపజత సుఖ నే ॥
దో. కౌసల్యా కే చరనన్హి పుని తిన్హ నాయు మాథ ॥ ఆసిష దీన్హే హరషి తుమ్హ ప్రియ మమ జిమి రఘునాథ ॥ 8(క) ॥
సుమన బృష్టి నభ సంకుల భవన చలే సుఖకంద। చఢ఼ఈ అటారిన్హ దేఖహిం నగర నారి నర బృంద ॥ 8(ఖ) ॥
కంచన కలస బిచిత్ర సఁవారే। సబహిం ధరే సజి నిజ నిజ ద్వారే ॥ బందనవార పతాకా కేతూ। సబన్హి బనాఏ మంగల హేతూ ॥ బీథీం సకల సుగంధ సించాఈ। గజమని రచి బహు చౌక పురాఈ ॥ నానా భాఁతి సుమంగల సాజే। హరషి నగర నిసాన బహు బాజే ॥ జహఁ తహఁ నారి నిఛావర కరహీం। దేహిం అసీస హరష ఉర భరహీమ్ ॥ కంచన థార ఆరతీ నానా। జుబతీ సజేం కరహిం సుభ గానా ॥ కరహిం ఆరతీ ఆరతిహర కేం। రఘుకుల కమల బిపిన దినకర కేమ్ ॥ పుర సోభా సంపతి కల్యానా। నిగమ సేష సారదా బఖానా ॥ తేఉ యహ చరిత దేఖి ఠగి రహహీం। ఉమా తాసు గున నర కిమి కహహీమ్ ॥
దో. నారి కుముదినీం అవధ సర రఘుపతి బిరహ దినేస। అస్త భేఁ బిగసత భీం నిరఖి రామ రాకేస ॥ 9(క) ॥
హోహిం సగున సుభ బిబిధ బిధి బాజహిం గగన నిసాన। పుర నర నారి సనాథ కరి భవన చలే భగవాన ॥ 9(ఖ) ॥
ప్రభు జానీ కైకేఈ లజానీ। ప్రథమ తాసు గృహ గే భవానీ ॥ తాహి ప్రబోధి బహుత సుఖ దీన్హా। పుని నిజ భవన గవన హరి కీన్హా ॥ కృపాసింధు జబ మందిర గే। పుర నర నారి సుఖీ సబ భే ॥ గుర బసిష్ట ద్విజ లిఏ బులాఈ। ఆజు సుఘరీ సుదిన సముదాఈ ॥ సబ ద్విజ దేహు హరషి అనుసాసన। రామచంద్ర బైఠహిం సింఘాసన ॥ ముని బసిష్ట కే బచన సుహాఏ। సునత సకల బిప్రన్హ అతి భాఏ ॥ కహహిం బచన మృదు బిప్ర అనేకా। జగ అభిరామ రామ అభిషేకా ॥ అబ మునిబర బిలంబ నహిం కీజే। మహారాజ కహఁ తిలక కరీజై ॥
దో. తబ ముని కహేఉ సుమంత్ర సన సునత చలేఉ హరషాఇ। రథ అనేక బహు బాజి గజ తురత సఁవారే జాఇ ॥ 10(క) ॥
జహఁ తహఁ ధావన పఠి పుని మంగల ద్రబ్య మగాఇ। హరష సమేత బసిష్ట పద పుని సిరు నాయు ఆఇ ॥ 10(ఖ) ॥
నవాన్హపారాయణ, ఆఠవాఁ విశ్రామ అవధపురీ అతి రుచిర బనాఈ। దేవన్హ సుమన బృష్టి ఝరి లాఈ ॥ రామ కహా సేవకన్హ బులాఈ। ప్రథమ సఖన్హ అన్హవావహు జాఈ ॥ సునత బచన జహఁ తహఁ జన ధాఏ। సుగ్రీవాది తురత అన్హవాఏ ॥ పుని కరునానిధి భరతు హఁకారే। నిజ కర రామ జటా నిరుఆరే ॥ అన్హవాఏ ప్రభు తీనిఉ భాఈ। భగత బఛల కృపాల రఘురాఈ ॥ భరత భాగ్య ప్రభు కోమలతాఈ। సేష కోటి సత సకహిం న గాఈ ॥ పుని నిజ జటా రామ బిబరాఏ। గుర అనుసాసన మాగి నహాఏ ॥ కరి మజ్జన ప్రభు భూషన సాజే। అంగ అనంగ దేఖి సత లాజే ॥
దో. సాసున్హ సాదర జానకిహి మజ్జన తురత కరాఇ। దిబ్య బసన బర భూషన అఁగ అఁగ సజే బనాఇ ॥ 11(క) ॥
రామ బామ దిసి సోభతి రమా రూప గున ఖాని। దేఖి మాతు సబ హరషీం జన్మ సుఫల నిజ జాని ॥ 11(ఖ) ॥
సును ఖగేస తేహి అవసర బ్రహ్మా సివ ముని బృంద। చఢ఼ఇ బిమాన ఆఏ సబ సుర దేఖన సుఖకంద ॥ 11(గ) ॥
ప్రభు బిలోకి ముని మన అనురాగా। తురత దిబ్య సింఘాసన మాగా ॥ రబి సమ తేజ సో బరని న జాఈ। బైఠే రామ ద్విజన్హ సిరు నాఈ ॥ జనకసుతా సమేత రఘురాఈ। పేఖి ప్రహరషే ముని సముదాఈ ॥ బేద మంత్ర తబ ద్విజన్హ ఉచారే। నభ సుర ముని జయ జయతి పుకారే ॥ ప్రథమ తిలక బసిష్ట ముని కీన్హా। పుని సబ బిప్రన్హ ఆయసు దీన్హా ॥ సుత బిలోకి హరషీం మహతారీ। బార బార ఆరతీ ఉతారీ ॥ బిప్రన్హ దాన బిబిధ బిధి దీన్హే। జాచక సకల అజాచక కీన్హే ॥ సింఘాసన పర త్రిభుఅన సాఈ। దేఖి సురన్హ దుందుభీం బజాఈమ్ ॥
ఛం. నభ దుందుభీం బాజహిం బిపుల గంధర్బ కింనర గావహీం। నాచహిం అపఛరా బృంద పరమానంద సుర ముని పావహీమ్ ॥ భరతాది అనుజ బిభీషనాంగద హనుమదాది సమేత తే। గహేం ఛత్ర చామర బ్యజన ధను అసి చర్మ సక్తి బిరాజతే ॥ 1 ॥
శ్రీ సహిత దినకర బంస బూషన కామ బహు ఛబి సోహీ। నవ అంబుధర బర గాత అంబర పీత సుర మన మోహీ ॥ ముకుటాంగదాది బిచిత్ర భూషన అంగ అంగన్హి ప్రతి సజే। అంభోజ నయన బిసాల ఉర భుజ ధన్య నర నిరఖంతి జే ॥ 2 ॥
దో. వహ సోభా సమాజ సుఖ కహత న బని ఖగేస। బరనహిం సారద సేష శ్రుతి సో రస జాన మహేస ॥ 12(క) ॥
భిన్న భిన్న అస్తుతి కరి గే సుర నిజ నిజ ధామ। బందీ బేష బేద తబ ఆఏ జహఁ శ్రీరామ ॥ 12(ఖ) ॥
ప్రభు సర్బగ్య కీన్హ అతి ఆదర కృపానిధాన। లఖేఉ న కాహూఁ మరమ కఛు లగే కరన గున గాన ॥ 12(గ) ॥
ఛం. జయ సగున నిర్గున రూప అనూప భూప సిరోమనే। దసకంధరాది ప్రచండ నిసిచర ప్రబల ఖల భుజ బల హనే ॥ అవతార నర సంసార భార బిభంజి దారున దుఖ దహే। జయ ప్రనతపాల దయాల ప్రభు సంజుక్త సక్తి నమామహే ॥ 1 ॥
తవ బిషమ మాయా బస సురాసుర నాగ నర అగ జగ హరే। భవ పంథ భ్రమత అమిత దివస నిసి కాల కర్మ గునని భరే ॥ జే నాథ కరి కరునా బిలోకే త్రిబిధి దుఖ తే నిర్బహే। భవ ఖేద ఛేదన దచ్ఛ హమ కహుఁ రచ్ఛ రామ నమామహే ॥ 2 ॥
జే గ్యాన మాన బిమత్త తవ భవ హరని భక్తి న ఆదరీ। తే పాఇ సుర దుర్లభ పదాదపి పరత హమ దేఖత హరీ ॥ బిస్వాస కరి సబ ఆస పరిహరి దాస తవ జే హోఇ రహే। జపి నామ తవ బిను శ్రమ తరహిం భవ నాథ సో సమరామహే ॥ 3 ॥
జే చరన సివ అజ పూజ్య రజ సుభ పరసి మునిపతినీ తరీ। నఖ నిర్గతా ముని బందితా త్రేలోక పావని సురసరీ ॥ ధ్వజ కులిస అంకుస కంజ జుత బన ఫిరత కంటక కిన లహే। పద కంజ ద్వంద ముకుంద రామ రమేస నిత్య భజామహే ॥ 4 ॥
అబ్యక్తమూలమనాది తరు త్వచ చారి నిగమాగమ భనే। షట కంధ సాఖా పంచ బీస అనేక పర్న సుమన ఘనే ॥ ఫల జుగల బిధి కటు మధుర బేలి అకేలి జేహి ఆశ్రిత రహే। పల్లవత ఫూలత నవల నిత సంసార బిటప నమామహే ॥ 5 ॥
జే బ్రహ్మ అజమద్వైతమనుభవగమ్య మనపర ధ్యావహీం। తే కహహుఁ జానహుఁ నాథ హమ తవ సగున జస నిత గావహీమ్ ॥ కరునాయతన ప్రభు సదగునాకర దేవ యహ బర మాగహీం। మన బచన కర్మ బికార తజి తవ చరన హమ అనురాగహీమ్ ॥ 6 ॥
దో. సబ కే దేఖత బేదన్హ బినతీ కీన్హి ఉదార। అంతర్ధాన భే పుని గే బ్రహ్మ ఆగార ॥ 13(క) ॥
బైనతేయ సును సంభు తబ ఆఏ జహఁ రఘుబీర। బినయ కరత గదగద గిరా పూరిత పులక సరీర ॥ 13(ఖ) ॥
ఛం. జయ రామ రమారమనం సమనం। భవ తాప భయాకుల పాహి జనమ్ ॥ అవధేస సురేస రమేస బిభో। సరనాగత మాగత పాహి ప్రభో ॥ 1 ॥
దససీస బినాసన బీస భుజా। కృత దూరి మహా మహి భూరి రుజా ॥ రజనీచర బృంద పతంగ రహే। సర పావక తేజ ప్రచండ దహే ॥ 2 ॥
మహి మండల మండన చారుతరం। ధృత సాయక చాప నిషంగ బరమ్ ॥ మద మోహ మహా మమతా రజనీ। తమ పుంజ దివాకర తేజ అనీ ॥ 3 ॥
మనజాత కిరాత నిపాత కిఏ। మృగ లోగ కుభోగ సరేన హిఏ ॥ హతి నాథ అనాథని పాహి హరే। బిషయా బన పావఁర భూలి పరే ॥ 4 ॥
బహు రోగ బియోగన్హి లోగ హే। భవదంఘ్రి నిరాదర కే ఫల ఏ ॥ భవ సింధు అగాధ పరే నర తే। పద పంకజ ప్రేమ న జే కరతే ॥ 5 ॥
అతి దీన మలీన దుఖీ నితహీం। జిన్హ కే పద పంకజ ప్రీతి నహీమ్ ॥ అవలంబ భవంత కథా జిన్హ కే ॥ ప్రియ సంత అనంత సదా తిన్హ కేమ్ ॥ 6 ॥
నహిం రాగ న లోభ న మాన మదా ॥ తిన్హ కేం సమ బైభవ వా బిపదా ॥ ఏహి తే తవ సేవక హోత ముదా। ముని త్యాగత జోగ భరోస సదా ॥ 7 ॥
కరి ప్రేమ నిరంతర నేమ లిఏఁ। పద పంకజ సేవత సుద్ధ హిఏఁ ॥ సమ మాని నిరాదర ఆదరహీ। సబ సంత సుఖీ బిచరంతి మహీ ॥ 8 ॥
ముని మానస పంకజ భృంగ భజే। రఘుబీర మహా రనధీర అజే ॥ తవ నామ జపామి నమామి హరీ। భవ రోగ మహాగద మాన అరీ ॥ 9 ॥
గున సీల కృపా పరమాయతనం। ప్రనమామి నిరంతర శ్రీరమనమ్ ॥ రఘునంద నికందయ ద్వంద్వఘనం। మహిపాల బిలోకయ దీన జనమ్ ॥ 10 ॥
దో. బార బార బర మాగుఁ హరషి దేహు శ్రీరంగ। పద సరోజ అనపాయనీ భగతి సదా సతసంగ ॥ 14(క) ॥
బరని ఉమాపతి రామ గున హరషి గే కైలాస। తబ ప్రభు కపిన్హ దివాఏ సబ బిధి సుఖప్రద బాస ॥ 14(ఖ) ॥
సును ఖగపతి యహ కథా పావనీ। త్రిబిధ తాప భవ భయ దావనీ ॥ మహారాజ కర సుభ అభిషేకా। సునత లహహిం నర బిరతి బిబేకా ॥ జే సకామ నర సునహిం జే గావహిం। సుఖ సంపతి నానా బిధి పావహిమ్ ॥ సుర దుర్లభ సుఖ కరి జగ మాహీం। అంతకాల రఘుపతి పుర జాహీమ్ ॥ సునహిం బిముక్త బిరత అరు బిషీ। లహహిం భగతి గతి సంపతి నీ ॥ ఖగపతి రామ కథా మైం బరనీ। స్వమతి బిలాస త్రాస దుఖ హరనీ ॥ బిరతి బిబేక భగతి దృఢ఼ కరనీ। మోహ నదీ కహఁ సుందర తరనీ ॥ నిత నవ మంగల కౌసలపురీ। హరషిత రహహిం లోగ సబ కురీ ॥ నిత ని ప్రీతి రామ పద పంకజ। సబకేం జిన్హహి నమత సివ ముని అజ ॥ మంగన బహు ప్రకార పహిరాఏ। ద్విజన్హ దాన నానా బిధి పాఏ ॥
దో. బ్రహ్మానంద మగన కపి సబ కేం ప్రభు పద ప్రీతి। జాత న జానే దివస తిన్హ గే మాస షట బీతి ॥ 15 ॥
బిసరే గృహ సపనేహుఁ సుధి నాహీం। జిమి పరద్రోహ సంత మన మాహీ ॥ తబ రఘుపతి సబ సఖా బోలాఏ। ఆఇ సబన్హి సాదర సిరు నాఏ ॥ పరమ ప్రీతి సమీప బైఠారే। భగత సుఖద మృదు బచన ఉచారే ॥ తుమ్హ అతి కీన్హ మోరి సేవకాఈ। ముఖ పర కేహి బిధి కరౌం బడ఼ఆఈ ॥ తాతే మోహి తుమ్హ అతి ప్రియ లాగే। మమ హిత లాగి భవన సుఖ త్యాగే ॥ అనుజ రాజ సంపతి బైదేహీ। దేహ గేహ పరివార సనేహీ ॥ సబ మమ ప్రియ నహిం తుమ్హహి సమానా। మృషా న కహుఁ మోర యహ బానా ॥ సబ కే ప్రియ సేవక యహ నీతీ। మోరేం అధిక దాస పర ప్రీతీ ॥
దో. అబ గృహ జాహు సఖా సబ భజేహు మోహి దృఢ఼ నేమ। సదా సర్బగత సర్బహిత జాని కరేహు అతి ప్రేమ ॥ 16 ॥
సుని ప్రభు బచన మగన సబ భే। కో హమ కహాఁ బిసరి తన గే ॥ ఏకటక రహే జోరి కర ఆగే। సకహిం న కఛు కహి అతి అనురాగే ॥ పరమ ప్రేమ తిన్హ కర ప్రభు దేఖా। కహా బిబిధ బిధి గ్యాన బిసేషా ॥ ప్రభు సన్ముఖ కఛు కహన న పారహిం। పుని పుని చరన సరోజ నిహారహిమ్ ॥ తబ ప్రభు భూషన బసన మగాఏ। నానా రంగ అనూప సుహాఏ ॥ సుగ్రీవహి ప్రథమహిం పహిరాఏ। బసన భరత నిజ హాథ బనాఏ ॥ ప్రభు ప్రేరిత లఛిమన పహిరాఏ। లంకాపతి రఘుపతి మన భాఏ ॥ అంగద బైఠ రహా నహిం డోలా। ప్రీతి దేఖి ప్రభు తాహి న బోలా ॥
దో. జామవంత నీలాది సబ పహిరాఏ రఘునాథ। హియఁ ధరి రామ రూప సబ చలే నాఇ పద మాథ ॥ 17(క) ॥
తబ అంగద ఉఠి నాఇ సిరు సజల నయన కర జోరి। అతి బినీత బోలేఉ బచన మనహుఁ ప్రేమ రస బోరి ॥ 17(ఖ) ॥
సును సర్బగ్య కృపా సుఖ సింధో। దీన దయాకర ఆరత బంధో ॥ మరతీ బేర నాథ మోహి బాలీ। గయు తుమ్హారేహి కోంఛేం ఘాలీ ॥ అసరన సరన బిరదు సంభారీ। మోహి జని తజహు భగత హితకారీ ॥ మోరేం తుమ్హ ప్రభు గుర పితు మాతా। జాఉఁ కహాఁ తజి పద జలజాతా ॥ తుమ్హహి బిచారి కహహు నరనాహా। ప్రభు తజి భవన కాజ మమ కాహా ॥ బాలక గ్యాన బుద్ధి బల హీనా। రాఖహు సరన నాథ జన దీనా ॥ నీచి టహల గృహ కై సబ కరిహుఁ। పద పంకజ బిలోకి భవ తరిహుఁ ॥ అస కహి చరన పరేఉ ప్రభు పాహీ। అబ జని నాథ కహహు గృహ జాహీ ॥
దో. అంగద బచన బినీత సుని రఘుపతి కరునా సీంవ। ప్రభు ఉఠాఇ ఉర లాయు సజల నయన రాజీవ ॥ 18(క) ॥
నిజ ఉర మాల బసన మని బాలితనయ పహిరాఇ। బిదా కీన్హి భగవాన తబ బహు ప్రకార సముఝాఇ ॥ 18(ఖ) ॥
భరత అనుజ సౌమిత్ర సమేతా। పఠవన చలే భగత కృత చేతా ॥ అంగద హృదయఁ ప్రేమ నహిం థోరా। ఫిరి ఫిరి చితవ రామ కీం ఓరా ॥ బార బార కర దండ ప్రనామా। మన అస రహన కహహిం మోహి రామా ॥ రామ బిలోకని బోలని చలనీ। సుమిరి సుమిరి సోచత హఁసి మిలనీ ॥ ప్రభు రుఖ దేఖి బినయ బహు భాషీ। చలేఉ హృదయఁ పద పంకజ రాఖీ ॥ అతి ఆదర సబ కపి పహుఁచాఏ। భాఇన్హ సహిత భరత పుని ఆఏ ॥ తబ సుగ్రీవ చరన గహి నానా। భాఁతి బినయ కీన్హే హనుమానా ॥ దిన దస కరి రఘుపతి పద సేవా। పుని తవ చరన దేఖిహుఁ దేవా ॥ పున్య పుంజ తుమ్హ పవనకుమారా। సేవహు జాఇ కృపా ఆగారా ॥ అస కహి కపి సబ చలే తురంతా। అంగద కహి సునహు హనుమంతా ॥
దో. కహేహు దండవత ప్రభు సైం తుమ్హహి కహుఁ కర జోరి। బార బార రఘునాయకహి సురతి కరాఏహు మోరి ॥ 19(క) ॥
అస కహి చలేఉ బాలిసుత ఫిరి ఆయు హనుమంత। తాసు ప్రీతి ప్రభు సన కహి మగన భే భగవంత ॥ !9(ఖ) ॥
కులిసహు చాహి కఠోర అతి కోమల కుసుమహు చాహి। చిత్త ఖగేస రామ కర సముఝి పరి కహు కాహి ॥ 19(గ) ॥
పుని కృపాల లియో బోలి నిషాదా। దీన్హే భూషన బసన ప్రసాదా ॥ జాహు భవన మమ సుమిరన కరేహూ। మన క్రమ బచన ధర్మ అనుసరేహూ ॥ తుమ్హ మమ సఖా భరత సమ భ్రాతా। సదా రహేహు పుర ఆవత జాతా ॥ బచన సునత ఉపజా సుఖ భారీ। పరేఉ చరన భరి లోచన బారీ ॥ చరన నలిన ఉర ధరి గృహ ఆవా। ప్రభు సుభాఉ పరిజనన్హి సునావా ॥ రఘుపతి చరిత దేఖి పురబాసీ। పుని పుని కహహిం ధన్య సుఖరాసీ ॥ రామ రాజ బైంఠేం త్రేలోకా। హరషిత భే గే సబ సోకా ॥ బయరు న కర కాహూ సన కోఈ। రామ ప్రతాప బిషమతా ఖోఈ ॥
దో. బరనాశ్రమ నిజ నిజ ధరమ బనిరత బేద పథ లోగ। చలహిం సదా పావహిం సుఖహి నహిం భయ సోక న రోగ ॥ 20 ॥
దైహిక దైవిక భౌతిక తాపా। రామ రాజ నహిం కాహుహి బ్యాపా ॥ సబ నర కరహిం పరస్పర ప్రీతీ। చలహిం స్వధర్మ నిరత శ్రుతి నీతీ ॥ చారిఉ చరన ధర్మ జగ మాహీం। పూరి రహా సపనేహుఁ అఘ నాహీమ్ ॥ రామ భగతి రత నర అరు నారీ। సకల పరమ గతి కే అధికారీ ॥ అల్పమృత్యు నహిం కవనిఉ పీరా। సబ సుందర సబ బిరుజ సరీరా ॥ నహిం దరిద్ర కౌ దుఖీ న దీనా। నహిం కౌ అబుధ న లచ్ఛన హీనా ॥ సబ నిర్దంభ ధర్మరత పునీ। నర అరు నారి చతుర సబ గునీ ॥ సబ గునగ్య పండిత సబ గ్యానీ। సబ కృతగ్య నహిం కపట సయానీ ॥
దో. రామ రాజ నభగేస సును సచరాచర జగ మాహిమ్ ॥ కాల కర్మ సుభావ గున కృత దుఖ కాహుహి నాహిమ్ ॥ 21 ॥
భూమి సప్త సాగర మేఖలా। ఏక భూప రఘుపతి కోసలా ॥ భుఅన అనేక రోమ ప్రతి జాసూ। యహ ప్రభుతా కఛు బహుత న తాసూ ॥ సో మహిమా సముఝత ప్రభు కేరీ। యహ బరనత హీనతా ఘనేరీ ॥ సౌ మహిమా ఖగేస జిన్హ జానీ। ఫిరీ ఏహిం చరిత తిన్హహుఁ రతి మానీ ॥ సౌ జానే కర ఫల యహ లీలా। కహహిం మహా మునిబర దమసీలా ॥ రామ రాజ కర సుఖ సంపదా। బరని న సకి ఫనీస సారదా ॥ సబ ఉదార సబ పర ఉపకారీ। బిప్ర చరన సేవక నర నారీ ॥ ఏకనారి బ్రత రత సబ ఝారీ। తే మన బచ క్రమ పతి హితకారీ ॥
దో. దండ జతిన్హ కర భేద జహఁ నర్తక నృత్య సమాజ। జీతహు మనహి సునిఅ అస రామచంద్ర కేం రాజ ॥ 22 ॥
ఫూలహిం ఫరహిం సదా తరు కానన। రహహి ఏక సఁగ గజ పంచానన ॥ ఖగ మృగ సహజ బయరు బిసరాఈ। సబన్హి పరస్పర ప్రీతి బఢ఼ఆఈ ॥ కూజహిం ఖగ మృగ నానా బృందా। అభయ చరహిం బన కరహిం అనందా ॥ సీతల సురభి పవన బహ మందా। గూంజత అలి లై చలి మకరందా ॥ లతా బిటప మాగేం మధు చవహీం। మనభావతో ధేను పయ స్త్రవహీమ్ ॥ ససి సంపన్న సదా రహ ధరనీ। త్రేతాఁ భి కృతజుగ కై కరనీ ॥ ప్రగటీం గిరిన్హ బిబిధ మని ఖానీ। జగదాతమా భూప జగ జానీ ॥ సరితా సకల బహహిం బర బారీ। సీతల అమల స్వాద సుఖకారీ ॥ సాగర నిజ మరజాదాఁ రహహీం। డారహిం రత్న తటన్హి నర లహహీమ్ ॥ సరసిజ సంకుల సకల తడ఼ఆగా। అతి ప్రసన్న దస దిసా బిభాగా ॥
దో. బిధు మహి పూర మయూఖన్హి రబి తప జేతనేహి కాజ। మాగేం బారిద దేహిం జల రామచంద్ర కే రాజ ॥ 23 ॥
కోటిన్హ బాజిమేధ ప్రభు కీన్హే। దాన అనేక ద్విజన్హ కహఁ దీన్హే ॥ శ్రుతి పథ పాలక ధర్మ ధురంధర। గునాతీత అరు భోగ పురందర ॥ పతి అనుకూల సదా రహ సీతా। సోభా ఖాని సుసీల బినీతా ॥ జానతి కృపాసింధు ప్రభుతాఈ। సేవతి చరన కమల మన లాఈ ॥ జద్యపి గృహఁ సేవక సేవకినీ। బిపుల సదా సేవా బిధి గునీ ॥ నిజ కర గృహ పరిచరజా కరీ। రామచంద్ర ఆయసు అనుసరీ ॥ జేహి బిధి కృపాసింధు సుఖ మాని। సోఇ కర శ్రీ సేవా బిధి జాని ॥ కౌసల్యాది సాసు గృహ మాహీం। సేవి సబన్హి మాన మద నాహీమ్ ॥ ఉమా రమా బ్రహ్మాది బందితా। జగదంబా సంతతమనిందితా ॥
దో. జాసు కృపా కటాచ్ఛు సుర చాహత చితవ న సోఇ। రామ పదారబింద రతి కరతి సుభావహి ఖోఇ ॥ 24 ॥
సేవహిం సానకూల సబ భాఈ। రామ చరన రతి అతి అధికాఈ ॥ ప్రభు ముఖ కమల బిలోకత రహహీం। కబహుఁ కృపాల హమహి కఛు కహహీమ్ ॥ రామ కరహిం భ్రాతన్హ పర ప్రీతీ। నానా భాఁతి సిఖావహిం నీతీ ॥ హరషిత రహహిం నగర కే లోగా। కరహిం సకల సుర దుర్లభ భోగా ॥ అహనిసి బిధిహి మనావత రహహీం। శ్రీరఘుబీర చరన రతి చహహీమ్ ॥ దుఇ సుత సుందర సీతాఁ జాఏ। లవ కుస బేద పురానన్హ గాఏ ॥ దౌ బిజీ బినీ గున మందిర। హరి ప్రతిబింబ మనహుఁ అతి సుందర ॥ దుఇ దుఇ సుత సబ భ్రాతన్హ కేరే। భే రూప గున సీల ఘనేరే ॥
దో. గ్యాన గిరా గోతీత అజ మాయా మన గున పార। సోఇ సచ్చిదానంద ఘన కర నర చరిత ఉదార ॥ 25 ॥
ప్రాతకాల సరూ కరి మజ్జన। బైఠహిం సభాఁ సంగ ద్విజ సజ్జన ॥ బేద పురాన బసిష్ట బఖానహిం। సునహిం రామ జద్యపి సబ జానహిమ్ ॥ అనుజన్హ సంజుత భోజన కరహీం। దేఖి సకల జననీం సుఖ భరహీమ్ ॥ భరత సత్రుహన దోను భాఈ। సహిత పవనసుత ఉపబన జాఈ ॥ బూఝహిం బైఠి రామ గున గాహా। కహ హనుమాన సుమతి అవగాహా ॥ సునత బిమల గున అతి సుఖ పావహిం। బహురి బహురి కరి బినయ కహావహిమ్ ॥ సబ కేం గృహ గృహ హోహిం పురానా। రామచరిత పావన బిధి నానా ॥ నర అరు నారి రామ గున గానహిం। కరహిం దివస నిసి జాత న జానహిమ్ ॥
దో. అవధపురీ బాసింహ కర సుఖ సంపదా సమాజ। సహస సేష నహిం కహి సకహిం జహఁ నృప రామ బిరాజ ॥ 26 ॥
నారదాది సనకాది మునీసా। దరసన లాగి కోసలాధీసా ॥ దిన ప్రతి సకల అజోధ్యా ఆవహిం। దేఖి నగరు బిరాగు బిసరావహిమ్ ॥ జాతరూప మని రచిత అటారీం। నానా రంగ రుచిర గచ ఢారీమ్ ॥ పుర చహుఁ పాస కోట అతి సుందర। రచే కఁగూరా రంగ రంగ బర ॥ నవ గ్రహ నికర అనీక బనాఈ। జను ఘేరీ అమరావతి ఆఈ ॥ మహి బహు రంగ రచిత గచ కాఁచా। జో బిలోకి మునిబర మన నాచా ॥ ధవల ధామ ఊపర నభ చుంబత। కలస మనహుఁ రబి ససి దుతి నిందత ॥ బహు మని రచిత ఝరోఖా భ్రాజహిం। గృహ గృహ ప్రతి మని దీప బిరాజహిమ్ ॥
ఛం. మని దీప రాజహిం భవన భ్రాజహిం దేహరీం బిద్రుమ రచీ। మని ఖంభ భీతి బిరంచి బిరచీ కనక మని మరకత ఖచీ ॥ సుందర మనోహర మందిరాయత అజిర రుచిర ఫటిక రచే। ప్రతి ద్వార ద్వార కపాట పురట బనాఇ బహు బజ్రన్హి ఖచే ॥
దో. చారు చిత్రసాలా గృహ గృహ ప్రతి లిఖే బనాఇ। రామ చరిత జే నిరఖ ముని తే మన లేహిం చోరాఇ ॥ 27 ॥
సుమన బాటికా సబహిం లగాఈ। బిబిధ భాఁతి కరి జతన బనాఈ ॥ లతా లలిత బహు జాతి సుహాఈ। ఫూలహిం సదా బంసత కి నాఈ ॥ గుంజత మధుకర ముఖర మనోహర। మారుత త్రిబిధ సదా బహ సుందర ॥ నానా ఖగ బాలకన్హి జిఆఏ। బోలత మధుర ఉడ఼ఆత సుహాఏ ॥ మోర హంస సారస పారావత। భవనని పర సోభా అతి పావత ॥ జహఁ తహఁ దేఖహిం నిజ పరిఛాహీం। బహు బిధి కూజహిం నృత్య కరాహీమ్ ॥ సుక సారికా పఢ఼ఆవహిం బాలక। కహహు రామ రఘుపతి జనపాలక ॥ రాజ దుఆర సకల బిధి చారూ। బీథీం చౌహట రూచిర బజారూ ॥
ఛం. బాజార రుచిర న బని బరనత బస్తు బిను గథ పాఇఏ। జహఁ భూప రమానివాస తహఁ కీ సంపదా కిమి గాఇఏ ॥ బైఠే బజాజ సరాఫ బనిక అనేక మనహుఁ కుబేర తే। సబ సుఖీ సబ సచ్చరిత సుందర నారి నర సిసు జరఠ జే ॥
దో. ఉత్తర దిసి సరజూ బహ నిర్మల జల గంభీర। బాఁధే ఘాట మనోహర స్వల్ప పంక నహిం తీర ॥ 28 ॥
దూరి ఫరాక రుచిర సో ఘాటా। జహఁ జల పిఅహిం బాజి గజ ఠాటా ॥ పనిఘట పరమ మనోహర నానా। తహాఁ న పురుష కరహిం అస్నానా ॥ రాజఘాట సబ బిధి సుందర బర। మజ్జహిం తహాఁ బరన చారిఉ నర ॥ తీర తీర దేవన్హ కే మందిర। చహుఁ దిసి తిన్హ కే ఉపబన సుందర ॥ కహుఁ కహుఁ సరితా తీర ఉదాసీ। బసహిం గ్యాన రత ముని సంన్యాసీ ॥ తీర తీర తులసికా సుహాఈ। బృంద బృంద బహు మునిన్హ లగాఈ ॥ పుర సోభా కఛు బరని న జాఈ। బాహేర నగర పరమ రుచిరాఈ ॥ దేఖత పురీ అఖిల అఘ భాగా। బన ఉపబన బాపికా తడ఼ఆగా ॥
ఛం. బాపీం తడ఼ఆగ అనూప కూప మనోహరాయత సోహహీం। సోపాన సుందర నీర నిర్మల దేఖి సుర ముని మోహహీమ్ ॥ బహు రంగ కంజ అనేక ఖగ కూజహిం మధుప గుంజారహీం। ఆరామ రమ్య పికాది ఖగ రవ జను పథిక హంకారహీమ్ ॥
దో. రమానాథ జహఁ రాజా సో పుర బరని కి జాఇ। అనిమాదిక సుఖ సంపదా రహీం అవధ సబ ఛాఇ ॥ 29 ॥
జహఁ తహఁ నర రఘుపతి గున గావహిం। బైఠి పరసపర ఇహి సిఖావహిమ్ ॥ భజహు ప్రనత ప్రతిపాలక రామహి। సోభా సీల రూప గున ధామహి ॥ జలజ బిలోచన స్యామల గాతహి। పలక నయన ఇవ సేవక త్రాతహి ॥ ధృత సర రుచిర చాప తూనీరహి। సంత కంజ బన రబి రనధీరహి ॥ కాల కరాల బ్యాల ఖగరాజహి। నమత రామ అకామ మమతా జహి ॥ లోభ మోహ మృగజూథ కిరాతహి। మనసిజ కరి హరి జన సుఖదాతహి ॥ సంసయ సోక నిబిడ఼ తమ భానుహి। దనుజ గహన ఘన దహన కృసానుహి ॥ జనకసుతా సమేత రఘుబీరహి। కస న భజహు భంజన భవ భీరహి ॥ బహు బాసనా మసక హిమ రాసిహి। సదా ఏకరస అజ అబినాసిహి ॥ ముని రంజన భంజన మహి భారహి। తులసిదాస కే ప్రభుహి ఉదారహి ॥
దో. ఏహి బిధి నగర నారి నర కరహిం రామ గున గాన। సానుకూల సబ పర రహహిం సంతత కృపానిధాన ॥ 30 ॥
జబ తే రామ ప్రతాప ఖగేసా। ఉదిత భయు అతి ప్రబల దినేసా ॥ పూరి ప్రకాస రహేఉ తిహుఁ లోకా। బహుతేన్హ సుఖ బహుతన మన సోకా ॥ జిన్హహి సోక తే కహుఁ బఖానీ। ప్రథమ అబిద్యా నిసా నసానీ ॥ అఘ ఉలూక జహఁ తహాఁ లుకానే। కామ క్రోధ కైరవ సకుచానే ॥ బిబిధ కర్మ గున కాల సుభ్AU। ఏ చకోర సుఖ లహహిం న క్AU ॥ మత్సర మాన మోహ మద చోరా। ఇన్హ కర హునర న కవనిహుఁ ఓరా ॥ ధరమ తడ఼ఆగ గ్యాన బిగ్యానా। ఏ పంకజ బికసే బిధి నానా ॥ సుఖ సంతోష బిరాగ బిబేకా। బిగత సోక ఏ కోక అనేకా ॥
దో. యహ ప్రతాప రబి జాకేం ఉర జబ కరి ప్రకాస। పఛిలే బాఢ఼హిం ప్రథమ జే కహే తే పావహిం నాస ॥ 31 ॥
భ్రాతన్హ సహిత రాము ఏక బారా। సంగ పరమ ప్రియ పవనకుమారా ॥ సుందర ఉపబన దేఖన గే। సబ తరు కుసుమిత పల్లవ నే ॥ జాని సమయ సనకాదిక ఆఏ। తేజ పుంజ గున సీల సుహాఏ ॥ బ్రహ్మానంద సదా లయలీనా। దేఖత బాలక బహుకాలీనా ॥ రూప ధరేం జను చారిఉ బేదా। సమదరసీ ముని బిగత బిభేదా ॥ ఆసా బసన బ్యసన యహ తిన్హహీం। రఘుపతి చరిత హోఇ తహఁ సునహీమ్ ॥ తహాఁ రహే సనకాది భవానీ। జహఁ ఘటసంభవ మునిబర గ్యానీ ॥ రామ కథా మునిబర బహు బరనీ। గ్యాన జోని పావక జిమి అరనీ ॥
దో. దేఖి రామ ముని ఆవత హరషి దండవత కీన్హ। స్వాగత పూఁఛి పీత పట ప్రభు బైఠన కహఁ దీన్హ ॥ 32 ॥
కీన్హ దండవత తీనిఉఁ భాఈ। సహిత పవనసుత సుఖ అధికాఈ ॥ ముని రఘుపతి ఛబి అతుల బిలోకీ। భే మగన మన సకే న రోకీ ॥ స్యామల గాత సరోరుహ లోచన। సుందరతా మందిర భవ మోచన ॥ ఏకటక రహే నిమేష న లావహిం। ప్రభు కర జోరేం సీస నవావహిమ్ ॥ తిన్హ కై దసా దేఖి రఘుబీరా। స్త్రవత నయన జల పులక సరీరా ॥ కర గహి ప్రభు మునిబర బైఠారే। పరమ మనోహర బచన ఉచారే ॥ ఆజు ధన్య మైం సునహు మునీసా। తుమ్హరేం దరస జాహిం అఘ ఖీసా ॥ బడ఼ఏ భాగ పాఇబ సతసంగా। బినహిం ప్రయాస హోహిం భవ భంగా ॥
దో. సంత సంగ అపబర్గ కర కామీ భవ కర పంథ। కహహి సంత కబి కోబిద శ్రుతి పురాన సదగ్రంథ ॥ 33 ॥
సుని ప్రభు బచన హరషి ముని చారీ। పులకిత తన అస్తుతి అనుసారీ ॥ జయ భగవంత అనంత అనామయ। అనఘ అనేక ఏక కరునామయ ॥ జయ నిర్గున జయ జయ గున సాగర। సుఖ మందిర సుందర అతి నాగర ॥ జయ ఇందిరా రమన జయ భూధర। అనుపమ అజ అనాది సోభాకర ॥ గ్యాన నిధాన అమాన మానప్రద। పావన సుజస పురాన బేద బద ॥ తగ్య కృతగ్య అగ్యతా భంజన। నామ అనేక అనామ నిరంజన ॥ సర్బ సర్బగత సర్బ ఉరాలయ। బససి సదా హమ కహుఁ పరిపాలయ ॥ ద్వంద బిపతి భవ ఫంద బిభంజయ। హ్రది బసి రామ కామ మద గంజయ ॥
దో. పరమానంద కృపాయతన మన పరిపూరన కామ। ప్రేమ భగతి అనపాయనీ దేహు హమహి శ్రీరామ ॥ 34 ॥
దేహు భగతి రఘుపతి అతి పావని। త్రిబిధ తాప భవ దాప నసావని ॥ ప్రనత కామ సురధేను కలపతరు। హోఇ ప్రసన్న దీజై ప్రభు యహ బరు ॥ భవ బారిధి కుంభజ రఘునాయక। సేవత సులభ సకల సుఖ దాయక ॥ మన సంభవ దారున దుఖ దారయ। దీనబంధు సమతా బిస్తారయ ॥ ఆస త్రాస ఇరిషాది నివారక। బినయ బిబేక బిరతి బిస్తారక ॥ భూప మౌలి మన మండన ధరనీ। దేహి భగతి సంసృతి సరి తరనీ ॥ ముని మన మానస హంస నిరంతర। చరన కమల బందిత అజ సంకర ॥ రఘుకుల కేతు సేతు శ్రుతి రచ్ఛక। కాల కరమ సుభాఉ గున భచ్ఛక ॥ తారన తరన హరన సబ దూషన। తులసిదాస ప్రభు త్రిభువన భూషన ॥
దో. బార బార అస్తుతి కరి ప్రేమ సహిత సిరు నాఇ। బ్రహ్మ భవన సనకాది గే అతి అభీష్ట బర పాఇ ॥ 35 ॥
సనకాదిక బిధి లోక సిధాఏ। భ్రాతన్హ రామ చరన సిరు నాఏ ॥ పూఛత ప్రభుహి సకల సకుచాహీం। చితవహిం సబ మారుతసుత పాహీమ్ ॥ సుని చహహిం ప్రభు ముఖ కై బానీ। జో సుని హోఇ సకల భ్రమ హానీ ॥ అంతరజామీ ప్రభు సభ జానా। బూఝత కహహు కాహ హనుమానా ॥ జోరి పాని కహ తబ హనుమంతా। సునహు దీనదయాల భగవంతా ॥ నాథ భరత కఛు పూఁఛన చహహీం। ప్రస్న కరత మన సకుచత అహహీమ్ ॥ తుమ్హ జానహు కపి మోర సుభ్AU। భరతహి మోహి కఛు అంతర క్AU ॥ సుని ప్రభు బచన భరత గహే చరనా। సునహు నాథ ప్రనతారతి హరనా ॥
దో. నాథ న మోహి సందేహ కఛు సపనేహుఁ సోక న మోహ। కేవల కృపా తుమ్హారిహి కృపానంద సందోహ ॥ 36 ॥
కరుఁ కృపానిధి ఏక ఢిఠాఈ। మైం సేవక తుమ్హ జన సుఖదాఈ ॥ సంతన్హ కై మహిమా రఘురాఈ। బహు బిధి బేద పురానన్హ గాఈ ॥ శ్రీముఖ తుమ్హ పుని కీన్హి బడ఼ఆఈ। తిన్హ పర ప్రభుహి ప్రీతి అధికాఈ ॥ సునా చహుఁ ప్రభు తిన్హ కర లచ్ఛన। కృపాసింధు గున గ్యాన బిచచ్ఛన ॥ సంత అసంత భేద బిలగాఈ। ప్రనతపాల మోహి కహహు బుఝాఈ ॥ సంతన్హ కే లచ్ఛన సును భ్రాతా। అగనిత శ్రుతి పురాన బిఖ్యాతా ॥ సంత అసంతన్హి కై అసి కరనీ। జిమి కుఠార చందన ఆచరనీ ॥ కాటి పరసు మలయ సును భాఈ। నిజ గున దేఇ సుగంధ బసాఈ ॥
దో. తాతే సుర సీసన్హ చఢ఼త జగ బల్లభ శ్రీఖండ। అనల దాహి పీటత ఘనహిం పరసు బదన యహ దండ ॥ 37 ॥
బిషయ అలంపట సీల గునాకర। పర దుఖ దుఖ సుఖ సుఖ దేఖే పర ॥ సమ అభూతరిపు బిమద బిరాగీ। లోభామరష హరష భయ త్యాగీ ॥ కోమలచిత దీనన్హ పర దాయా। మన బచ క్రమ మమ భగతి అమాయా ॥ సబహి మానప్రద ఆపు అమానీ। భరత ప్రాన సమ మమ తే ప్రానీ ॥ బిగత కామ మమ నామ పరాయన। సాంతి బిరతి బినతీ ముదితాయన ॥ సీతలతా సరలతా మయత్రీ। ద్విజ పద ప్రీతి ధర్మ జనయత్రీ ॥ ఏ సబ లచ్ఛన బసహిం జాసు ఉర। జానేహు తాత సంత సంతత ఫుర ॥ సమ దమ నియమ నీతి నహిం డోలహిం। పరుష బచన కబహూఁ నహిం బోలహిమ్ ॥
దో. నిందా అస్తుతి ఉభయ సమ మమతా మమ పద కంజ। తే సజ్జన మమ ప్రానప్రియ గున మందిర సుఖ పుంజ ॥ 38 ॥
సనహు అసంతన్హ కేర సుభ్AU। భూలేహుఁ సంగతి కరిఅ న క్AU ॥ తిన్హ కర సంగ సదా దుఖదాఈ। జిమి కలపహి ఘాలి హరహాఈ ॥ ఖలన్హ హృదయఁ అతి తాప బిసేషీ। జరహిం సదా పర సంపతి దేఖీ ॥ జహఁ కహుఁ నిందా సునహిం పరాఈ। హరషహిం మనహుఁ పరీ నిధి పాఈ ॥ కామ క్రోధ మద లోభ పరాయన। నిర్దయ కపటీ కుటిల మలాయన ॥ బయరు అకారన సబ కాహూ సోం। జో కర హిత అనహిత తాహూ సోమ్ ॥ ఝూఠి లేనా ఝూఠి దేనా। ఝూఠి భోజన ఝూఠ చబేనా ॥ బోలహిం మధుర బచన జిమి మోరా। ఖాఇ మహా అతి హృదయ కఠోరా ॥
దో. పర ద్రోహీ పర దార రత పర ధన పర అపబాద। తే నర పాఁవర పాపమయ దేహ ధరేం మనుజాద ॥ 39 ॥
లోభి ఓఢ఼న లోభి డాసన। సిస్త్రోదర పర జమపుర త్రాస న ॥ కాహూ కీ జౌం సునహిం బడ఼ఆఈ। స్వాస లేహిం జను జూడ఼ఈ ఆఈ ॥ జబ కాహూ కై దేఖహిం బిపతీ। సుఖీ భే మానహుఁ జగ నృపతీ ॥ స్వారథ రత పరివార బిరోధీ। లంపట కామ లోభ అతి క్రోధీ ॥ మాతు పితా గుర బిప్ర న మానహిం। ఆపు గే అరు ఘాలహిం ఆనహిమ్ ॥ కరహిం మోహ బస ద్రోహ పరావా। సంత సంగ హరి కథా న భావా ॥ అవగున సింధు మందమతి కామీ। బేద బిదూషక పరధన స్వామీ ॥ బిప్ర ద్రోహ పర ద్రోహ బిసేషా। దంభ కపట జియఁ ధరేం సుబేషా ॥
దో. ఐసే అధమ మనుజ ఖల కృతజుగ త్రేతా నాహిం। ద్వాపర కఛుక బృంద బహు హోఇహహిం కలిజుగ మాహిమ్ ॥ 40 ॥
పర హిత సరిస ధర్మ నహిం భాఈ। పర పీడ఼ఆ సమ నహిం అధమాఈ ॥ నిర్నయ సకల పురాన బేద కర। కహేఉఁ తాత జానహిం కోబిద నర ॥ నర సరీర ధరి జే పర పీరా। కరహిం తే సహహిం మహా భవ భీరా ॥ కరహిం మోహ బస నర అఘ నానా। స్వారథ రత పరలోక నసానా ॥ కాలరూప తిన్హ కహఁ మైం భ్రాతా। సుభ అరు అసుభ కర్మ ఫల దాతా ॥ అస బిచారి జే పరమ సయానే। భజహిం మోహి సంసృత దుఖ జానే ॥ త్యాగహిం కర్మ సుభాసుభ దాయక। భజహిం మోహి సుర నర ముని నాయక ॥ సంత అసంతన్హ కే గున భాషే। తే న పరహిం భవ జిన్హ లఖి రాఖే ॥
దో. సునహు తాత మాయా కృత గున అరు దోష అనేక। గున యహ ఉభయ న దేఖిఅహిం దేఖిఅ సో అబిబేక ॥ 41 ॥
శ్రీముఖ బచన సునత సబ భాఈ। హరషే ప్రేమ న హృదయఁ సమాఈ ॥ కరహిం బినయ అతి బారహిం బారా। హనూమాన హియఁ హరష అపారా ॥ పుని రఘుపతి నిజ మందిర గే। ఏహి బిధి చరిత కరత నిత నే ॥ బార బార నారద ముని ఆవహిం। చరిత పునీత రామ కే గావహిమ్ ॥ నిత నవ చరన దేఖి ముని జాహీం। బ్రహ్మలోక సబ కథా కహాహీమ్ ॥ సుని బిరంచి అతిసయ సుఖ మానహిం। పుని పుని తాత కరహు గున గానహిమ్ ॥ సనకాదిక నారదహి సరాహహిం। జద్యపి బ్రహ్మ నిరత ముని ఆహహిమ్ ॥ సుని గున గాన సమాధి బిసారీ ॥ సాదర సునహిం పరమ అధికారీ ॥
దో. జీవనముక్త బ్రహ్మపర చరిత సునహిం తజి ధ్యాన। జే హరి కథాఁ న కరహిం రతి తిన్హ కే హియ పాషాన ॥ 42 ॥
ఏక బార రఘునాథ బోలాఏ। గుర ద్విజ పురబాసీ సబ ఆఏ ॥ బైఠే గుర ముని అరు ద్విజ సజ్జన। బోలే బచన భగత భవ భంజన ॥ సనహు సకల పురజన మమ బానీ। కహుఁ న కఛు మమతా ఉర ఆనీ ॥ నహిం అనీతి నహిం కఛు ప్రభుతాఈ। సునహు కరహు జో తుమ్హహి సోహాఈ ॥ సోఇ సేవక ప్రియతమ మమ సోఈ। మమ అనుసాసన మానై జోఈ ॥ జౌం అనీతి కఛు భాషౌం భాఈ। తౌం మోహి బరజహు భయ బిసరాఈ ॥ బడ఼ఏం భాగ మానుష తను పావా। సుర దుర్లభ సబ గ్రంథిన్హ గావా ॥ సాధన ధామ మోచ్ఛ కర ద్వారా। పాఇ న జేహిం పరలోక సఁవారా ॥
దో. సో పరత్ర దుఖ పావి సిర ధుని ధుని పఛితాఇ। కాలహి కర్మహి ఈస్వరహి మిథ్యా దోష లగాఇ ॥ 43 ॥
ఏహి తన కర ఫల బిషయ న భాఈ। స్వర్గు స్వల్ప అంత దుఖదాఈ ॥ నర తను పాఇ బిషయఁ మన దేహీం। పలటి సుధా తే సఠ బిష లేహీమ్ ॥ తాహి కబహుఁ భల కహి న కోఈ। గుంజా గ్రహి పరస మని ఖోఈ ॥ ఆకర చారి లచ్ఛ చౌరాసీ। జోని భ్రమత యహ జివ అబినాసీ ॥ ఫిరత సదా మాయా కర ప్రేరా। కాల కర్మ సుభావ గున ఘేరా ॥ కబహుఁక కరి కరునా నర దేహీ। దేత ఈస బిను హేతు సనేహీ ॥ నర తను భవ బారిధి కహుఁ బేరో। సన్ముఖ మరుత అనుగ్రహ మేరో ॥ కరనధార సదగుర దృఢ఼ నావా। దుర్లభ సాజ సులభ కరి పావా ॥
దో. జో న తరై భవ సాగర నర సమాజ అస పాఇ। సో కృత నిందక మందమతి ఆత్మాహన గతి జాఇ ॥ 44 ॥
జౌం పరలోక ఇహాఁ సుఖ చహహూ। సుని మమ బచన హ్రృదయఁ దృఢ఼ గహహూ ॥ సులభ సుఖద మారగ యహ భాఈ। భగతి మోరి పురాన శ్రుతి గాఈ ॥ గ్యాన అగమ ప్రత్యూహ అనేకా। సాధన కఠిన న మన కహుఁ టేకా ॥ కరత కష్ట బహు పావి కోఊ। భక్తి హీన మోహి ప్రియ నహిం సోఊ ॥ భక్తి సుతంత్ర సకల సుఖ ఖానీ। బిను సతసంగ న పావహిం ప్రానీ ॥ పున్య పుంజ బిను మిలహిం న సంతా। సతసంగతి సంసృతి కర అంతా ॥ పున్య ఏక జగ మహుఁ నహిం దూజా। మన క్రమ బచన బిప్ర పద పూజా ॥ సానుకూల తేహి పర ముని దేవా। జో తజి కపటు కరి ద్విజ సేవా ॥
దో. ఔరు ఏక గుపుత మత సబహి కహుఁ కర జోరి। సంకర భజన బినా నర భగతి న పావి మోరి ॥ 45 ॥
కహహు భగతి పథ కవన ప్రయాసా। జోగ న మఖ జప తప ఉపవాసా ॥ సరల సుభావ న మన కుటిలాఈ। జథా లాభ సంతోష సదాఈ ॥ మోర దాస కహాఇ నర ఆసా। కరి తౌ కహహు కహా బిస్వాసా ॥ బహుత కహుఁ కా కథా బఢ఼ఆఈ। ఏహి ఆచరన బస్య మైం భాఈ ॥ బైర న బిగ్రహ ఆస న త్రాసా। సుఖమయ తాహి సదా సబ ఆసా ॥ అనారంభ అనికేత అమానీ। అనఘ అరోష దచ్ఛ బిగ్యానీ ॥ ప్రీతి సదా సజ్జన సంసర్గా। తృన సమ బిషయ స్వర్గ అపబర్గా ॥ భగతి పచ్ఛ హఠ నహిం సఠతాఈ। దుష్ట తర్క సబ దూరి బహాఈ ॥
దో. మమ గున గ్రామ నామ రత గత మమతా మద మోహ। తా కర సుఖ సోఇ జాని పరానంద సందోహ ॥ 46 ॥
సునత సుధాసమ బచన రామ కే। గహే సబని పద కృపాధామ కే ॥ జనని జనక గుర బంధు హమారే। కృపా నిధాన ప్రాన తే ప్యారే ॥ తను ధను ధామ రామ హితకారీ। సబ బిధి తుమ్హ ప్రనతారతి హారీ ॥ అసి సిఖ తుమ్హ బిను దేఇ న కోఊ। మాతు పితా స్వారథ రత ఓఊ ॥ హేతు రహిత జగ జుగ ఉపకారీ। తుమ్హ తుమ్హార సేవక అసురారీ ॥ స్వారథ మీత సకల జగ మాహీం। సపనేహుఁ ప్రభు పరమారథ నాహీమ్ ॥ సబకే బచన ప్రేమ రస సానే। సుని రఘునాథ హృదయఁ హరషానే ॥ నిజ నిజ గృహ గే ఆయసు పాఈ। బరనత ప్రభు బతకహీ సుహాఈ ॥
దో. -ఉమా అవధబాసీ నర నారి కృతారథ రూప। బ్రహ్మ సచ్చిదానంద ఘన రఘునాయక జహఁ భూప ॥ 47 ॥
ఏక బార బసిష్ట ముని ఆఏ। జహాఁ రామ సుఖధామ సుహాఏ ॥ అతి ఆదర రఘునాయక కీన్హా। పద పఖారి పాదోదక లీన్హా ॥ రామ సునహు ముని కహ కర జోరీ। కృపాసింధు బినతీ కఛు మోరీ ॥ దేఖి దేఖి ఆచరన తుమ్హారా। హోత మోహ మమ హృదయఁ అపారా ॥ మహిమా అమిత బేద నహిం జానా। మైం కేహి భాఁతి కహుఁ భగవానా ॥ ఉపరోహిత్య కర్మ అతి మందా। బేద పురాన సుమృతి కర నిందా ॥ జబ న లేఉఁ మైం తబ బిధి మోహీ। కహా లాభ ఆగేం సుత తోహీ ॥ పరమాతమా బ్రహ్మ నర రూపా। హోఇహి రఘుకుల భూషన భూపా ॥
దో. -తబ మైం హృదయఁ బిచారా జోగ జగ్య బ్రత దాన। జా కహుఁ కరిఅ సో పైహుఁ ధర్మ న ఏహి సమ ఆన ॥ 48 ॥
జప తప నియమ జోగ నిజ ధర్మా। శ్రుతి సంభవ నానా సుభ కర్మా ॥ గ్యాన దయా దమ తీరథ మజ్జన। జహఁ లగి ధర్మ కహత శ్రుతి సజ్జన ॥ ఆగమ నిగమ పురాన అనేకా। పఢ఼ఏ సునే కర ఫల ప్రభు ఏకా ॥ తబ పద పంకజ ప్రీతి నిరంతర। సబ సాధన కర యహ ఫల సుందర ॥ ఛూటి మల కి మలహి కే ధోఏఁ। ఘృత కి పావ కోఇ బారి బిలోఏఁ ॥ ప్రేమ భగతి జల బిను రఘురాఈ। అభిఅంతర మల కబహుఁ న జాఈ ॥ సోఇ సర్బగ్య తగ్య సోఇ పండిత। సోఇ గున గృహ బిగ్యాన అఖండిత ॥ దచ్ఛ సకల లచ్ఛన జుత సోఈ। జాకేం పద సరోజ రతి హోఈ ॥
దో. నాథ ఏక బర మాగుఁ రామ కృపా కరి దేహు। జన్మ జన్మ ప్రభు పద కమల కబహుఁ ఘటై జని నేహు ॥ 49 ॥
అస కహి ముని బసిష్ట గృహ ఆఏ। కృపాసింధు కే మన అతి భాఏ ॥ హనూమాన భరతాదిక భ్రాతా। సంగ లిఏ సేవక సుఖదాతా ॥ పుని కృపాల పుర బాహేర గే। గజ రథ తురగ మగావత భే ॥ దేఖి కృపా కరి సకల సరాహే। దిఏ ఉచిత జిన్హ జిన్హ తేఇ చాహే ॥ హరన సకల శ్రమ ప్రభు శ్రమ పాఈ। గే జహాఁ సీతల అవఁరాఈ ॥ భరత దీన్హ నిజ బసన డసాఈ। బైఠే ప్రభు సేవహిం సబ భాఈ ॥ మారుతసుత తబ మారూత కరీ। పులక బపుష లోచన జల భరీ ॥ హనూమాన సమ నహిం బడ఼భాగీ। నహిం కౌ రామ చరన అనురాగీ ॥ గిరిజా జాసు ప్రీతి సేవకాఈ। బార బార ప్రభు నిజ ముఖ గాఈ ॥
దో. తేహిం అవసర ముని నారద ఆఏ కరతల బీన। గావన లగే రామ కల కీరతి సదా నబీన ॥ 50 ॥
మామవలోకయ పంకజ లోచన। కృపా బిలోకని సోచ బిమోచన ॥ నీల తామరస స్యామ కామ అరి। హృదయ కంజ మకరంద మధుప హరి ॥ జాతుధాన బరూథ బల భంజన। ముని సజ్జన రంజన అఘ గంజన ॥ భూసుర ససి నవ బృంద బలాహక। అసరన సరన దీన జన గాహక ॥ భుజ బల బిపుల భార మహి ఖండిత। ఖర దూషన బిరాధ బధ పండిత ॥ రావనారి సుఖరూప భూపబర। జయ దసరథ కుల కుముద సుధాకర ॥ సుజస పురాన బిదిత నిగమాగమ। గావత సుర ముని సంత సమాగమ ॥ కారునీక బ్యలీక మద ఖండన। సబ బిధి కుసల కోసలా మండన ॥ కలి మల మథన నామ మమతాహన। తులసీదాస ప్రభు పాహి ప్రనత జన ॥
దో. ప్రేమ సహిత ముని నారద బరని రామ గున గ్రామ। సోభాసింధు హృదయఁ ధరి గే జహాఁ బిధి ధామ ॥ 51 ॥
గిరిజా సునహు బిసద యహ కథా। మైం సబ కహీ మోరి మతి జథా ॥ రామ చరిత సత కోటి అపారా। శ్రుతి సారదా న బరనై పారా ॥ రామ అనంత అనంత గునానీ। జన్మ కర్మ అనంత నామానీ ॥ జల సీకర మహి రజ గని జాహీం। రఘుపతి చరిత న బరని సిరాహీమ్ ॥ బిమల కథా హరి పద దాయనీ। భగతి హోఇ సుని అనపాయనీ ॥ ఉమా కహిఉఁ సబ కథా సుహాఈ। జో భుసుండి ఖగపతిహి సునాఈ ॥ కఛుక రామ గున కహేఉఁ బఖానీ। అబ కా కహౌం సో కహహు భవానీ ॥ సుని సుభ కథా ఉమా హరషానీ। బోలీ అతి బినీత మృదు బానీ ॥ ధన్య ధన్య మైం ధన్య పురారీ। సునేఉఁ రామ గున భవ భయ హారీ ॥
దో. తుమ్హరీ కృపాఁ కృపాయతన అబ కృతకృత్య న మోహ। జానేఉఁ రామ ప్రతాప ప్రభు చిదానంద సందోహ ॥ 52(క) ॥
నాథ తవానన ససి స్రవత కథా సుధా రఘుబీర। శ్రవన పుటన్హి మన పాన కరి నహిం అఘాత మతిధీర ॥ 52(ఖ) ॥
రామ చరిత జే సునత అఘాహీం। రస బిసేష జానా తిన్హ నాహీమ్ ॥ జీవనముక్త మహాముని జేఊ। హరి గున సునహీం నిరంతర తేఊ ॥ భవ సాగర చహ పార జో పావా। రామ కథా తా కహఁ దృఢ఼ నావా ॥ బిషిన్హ కహఁ పుని హరి గున గ్రామా। శ్రవన సుఖద అరు మన అభిరామా ॥ శ్రవనవంత అస కో జగ మాహీం। జాహి న రఘుపతి చరిత సోహాహీమ్ ॥ తే జడ఼ జీవ నిజాత్మక ఘాతీ। జిన్హహి న రఘుపతి కథా సోహాతీ ॥ హరిచరిత్ర మానస తుమ్హ గావా। సుని మైం నాథ అమితి సుఖ పావా ॥ తుమ్హ జో కహీ యహ కథా సుహాఈ। కాగభసుండి గరుడ఼ ప్రతి గాఈ ॥
దో. బిరతి గ్యాన బిగ్యాన దృఢ఼ రామ చరన అతి నేహ। బాయస తన రఘుపతి భగతి మోహి పరమ సందేహ ॥ 53 ॥
నర సహస్ర మహఁ సునహు పురారీ। కౌ ఏక హోఇ ధర్మ బ్రతధారీ ॥ ధర్మసీల కోటిక మహఁ కోఈ। బిషయ బిముఖ బిరాగ రత హోఈ ॥ కోటి బిరక్త మధ్య శ్రుతి కహీ। సమ్యక గ్యాన సకృత కౌ లహీ ॥ గ్యానవంత కోటిక మహఁ కోఊ। జీవనముక్త సకృత జగ సోఊ ॥ తిన్హ సహస్ర మహుఁ సబ సుఖ ఖానీ। దుర్లభ బ్రహ్మలీన బిగ్యానీ ॥ ధర్మసీల బిరక్త అరు గ్యానీ। జీవనముక్త బ్రహ్మపర ప్రానీ ॥ సబ తే సో దుర్లభ సురరాయా। రామ భగతి రత గత మద మాయా ॥ సో హరిభగతి కాగ కిమి పాఈ। బిస్వనాథ మోహి కహహు బుఝాఈ ॥
దో. రామ పరాయన గ్యాన రత గునాగార మతి ధీర। నాథ కహహు కేహి కారన పాయు కాక సరీర ॥ 54 ॥
యహ ప్రభు చరిత పవిత్ర సుహావా। కహహు కృపాల కాగ కహఁ పావా ॥ తుమ్హ కేహి భాఁతి సునా మదనారీ। కహహు మోహి అతి కౌతుక భారీ ॥ గరుడ఼ మహాగ్యానీ గున రాసీ। హరి సేవక అతి నికట నివాసీ ॥ తేహిం కేహి హేతు కాగ సన జాఈ। సునీ కథా ముని నికర బిహాఈ ॥ కహహు కవన బిధి భా సంబాదా। దౌ హరిభగత కాగ ఉరగాదా ॥ గౌరి గిరా సుని సరల సుహాఈ। బోలే సివ సాదర సుఖ పాఈ ॥ ధన్య సతీ పావన మతి తోరీ। రఘుపతి చరన ప్రీతి నహిం థోరీ ॥ సునహు పరమ పునీత ఇతిహాసా। జో సుని సకల లోక భ్రమ నాసా ॥ ఉపజి రామ చరన బిస్వాసా। భవ నిధి తర నర బినహిం ప్రయాసా ॥
దో. ఐసిఅ ప్రస్న బిహంగపతి కీన్హ కాగ సన జాఇ। సో సబ సాదర కహిహుఁ సునహు ఉమా మన లాఇ ॥ 55 ॥
మైం జిమి కథా సునీ భవ మోచని। సో ప్రసంగ సును సుముఖి సులోచని ॥ ప్రథమ దచ్ఛ గృహ తవ అవతారా। సతీ నామ తబ రహా తుమ్హారా ॥ దచ్ఛ జగ్య తబ భా అపమానా। తుమ్హ అతి క్రోధ తజే తబ ప్రానా ॥ మమ అనుచరన్హ కీన్హ మఖ భంగా। జానహు తుమ్హ సో సకల ప్రసంగా ॥ తబ అతి సోచ భయు మన మోరేం। దుఖీ భయుఁ బియోగ ప్రియ తోరేమ్ ॥ సుందర బన గిరి సరిత తడ఼ఆగా। కౌతుక దేఖత ఫిరుఁ బేరాగా ॥ గిరి సుమేర ఉత్తర దిసి దూరీ। నీల సైల ఏక సుందర భూరీ ॥ తాసు కనకమయ సిఖర సుహాఏ। చారి చారు మోరే మన భాఏ ॥ తిన్హ పర ఏక ఏక బిటప బిసాలా। బట పీపర పాకరీ రసాలా ॥ సైలోపరి సర సుందర సోహా। మని సోపాన దేఖి మన మోహా ॥
దో. -సీతల అమల మధుర జల జలజ బిపుల బహురంగ। కూజత కల రవ హంస గన గుంజత మజుంల భృంగ ॥ 56 ॥
తేహిం గిరి రుచిర బసి ఖగ సోఈ। తాసు నాస కల్పాంత న హోఈ ॥ మాయా కృత గున దోష అనేకా। మోహ మనోజ ఆది అబిబేకా ॥ రహే బ్యాపి సమస్త జగ మాహీం। తేహి గిరి నికట కబహుఁ నహిం జాహీమ్ ॥ తహఁ బసి హరిహి భజి జిమి కాగా। సో సును ఉమా సహిత అనురాగా ॥ పీపర తరు తర ధ్యాన సో ధరీ। జాప జగ్య పాకరి తర కరీ ॥ ఆఁబ ఛాహఁ కర మానస పూజా। తజి హరి భజను కాజు నహిం దూజా ॥ బర తర కహ హరి కథా ప్రసంగా। ఆవహిం సునహిం అనేక బిహంగా ॥ రామ చరిత బిచీత్ర బిధి నానా। ప్రేమ సహిత కర సాదర గానా ॥ సునహిం సకల మతి బిమల మరాలా। బసహిం నిరంతర జే తేహిం తాలా ॥ జబ మైం జాఇ సో కౌతుక దేఖా। ఉర ఉపజా ఆనంద బిసేషా ॥
దో. తబ కఛు కాల మరాల తను ధరి తహఁ కీన్హ నివాస। సాదర సుని రఘుపతి గున పుని ఆయుఁ కైలాస ॥ 57 ॥
గిరిజా కహేఉఁ సో సబ ఇతిహాసా। మైం జేహి సమయ గయుఁ ఖగ పాసా ॥ అబ సో కథా సునహు జేహీ హేతూ। గయు కాగ పహిం ఖగ కుల కేతూ ॥ జబ రఘునాథ కీన్హి రన క్రీడ఼ఆ। సముఝత చరిత హోతి మోహి బ్రీడ఼ఆ ॥ ఇంద్రజీత కర ఆపు బఁధాయో। తబ నారద ముని గరుడ఼ పఠాయో ॥ బంధన కాటి గయో ఉరగాదా। ఉపజా హృదయఁ ప్రచండ బిషాదా ॥ ప్రభు బంధన సముఝత బహు భాఁతీ। కరత బిచార ఉరగ ఆరాతీ ॥ బ్యాపక బ్రహ్మ బిరజ బాగీసా। మాయా మోహ పార పరమీసా ॥ సో అవతార సునేఉఁ జగ మాహీం। దేఖేఉఁ సో ప్రభావ కఛు నాహీమ్ ॥
దో. -భవ బంధన తే ఛూటహిం నర జపి జా కర నామ। ఖర్చ నిసాచర బాఁధేఉ నాగపాస సోఇ రామ ॥ 58 ॥
నానా భాఁతి మనహి సముఝావా। ప్రగట న గ్యాన హృదయఁ భ్రమ ఛావా ॥ ఖేద ఖిన్న మన తర్క బఢ఼ఆఈ। భయు మోహబస తుమ్హరిహిం నాఈ ॥ బ్యాకుల గయు దేవరిషి పాహీం। కహేసి జో సంసయ నిజ మన మాహీమ్ ॥ సుని నారదహి లాగి అతి దాయా। సును ఖగ ప్రబల రామ కై మాయా ॥ జో గ్యానిన్హ కర చిత అపహరీ। బరిఆఈ బిమోహ మన కరీ ॥ జేహిం బహు బార నచావా మోహీ। సోఇ బ్యాపీ బిహంగపతి తోహీ ॥ మహామోహ ఉపజా ఉర తోరేం। మిటిహి న బేగి కహేం ఖగ మోరేమ్ ॥ చతురానన పహిం జాహు ఖగేసా। సోఇ కరేహు జేహి హోఇ నిదేసా ॥
దో. అస కహి చలే దేవరిషి కరత రామ గున గాన। హరి మాయా బల బరనత పుని పుని పరమ సుజాన ॥ 59 ॥
తబ ఖగపతి బిరంచి పహిం గయూ। నిజ సందేహ సునావత భయూ ॥ సుని బిరంచి రామహి సిరు నావా। సముఝి ప్రతాప ప్రేమ అతి ఛావా ॥ మన మహుఁ కరి బిచార బిధాతా। మాయా బస కబి కోబిద గ్యాతా ॥ హరి మాయా కర అమితి ప్రభావా। బిపుల బార జేహిం మోహి నచావా ॥ అగ జగమయ జగ మమ ఉపరాజా। నహిం ఆచరజ మోహ ఖగరాజా ॥ తబ బోలే బిధి గిరా సుహాఈ। జాన మహేస రామ ప్రభుతాఈ ॥ బైనతేయ సంకర పహిం జాహూ। తాత అనత పూఛహు జని కాహూ ॥ తహఁ హోఇహి తవ సంసయ హానీ। చలేఉ బిహంగ సునత బిధి బానీ ॥
దో. పరమాతుర బిహంగపతి ఆయు తబ మో పాస। జాత రహేఉఁ కుబేర గృహ రహిహు ఉమా కైలాస ॥ 60 ॥
తేహిం మమ పద సాదర సిరు నావా। పుని ఆపన సందేహ సునావా ॥ సుని తా కరి బినతీ మృదు బానీ। పరేమ సహిత మైం కహేఉఁ భవానీ ॥ మిలేహు గరుడ఼ మారగ మహఁ మోహీ। కవన భాఁతి సముఝావౌం తోహీ ॥ తబహి హోఇ సబ సంసయ భంగా। జబ బహు కాల కరిఅ సతసంగా ॥ సునిఅ తహాఁ హరి కథా సుహాఈ। నానా భాఁతి మునిన్హ జో గాఈ ॥ జేహి మహుఁ ఆది మధ్య అవసానా। ప్రభు ప్రతిపాద్య రామ భగవానా ॥ నిత హరి కథా హోత జహఁ భాఈ। పఠవుఁ తహాఁ సునహి తుమ్హ జాఈ ॥ జాఇహి సునత సకల సందేహా। రామ చరన హోఇహి అతి నేహా ॥
దో. బిను సతసంగ న హరి కథా తేహి బిను మోహ న భాగ। మోహ గేఁ బిను రామ పద హోఇ న దృఢ఼ అనురాగ ॥ 61 ॥
మిలహిం న రఘుపతి బిను అనురాగా। కిఏఁ జోగ తప గ్యాన బిరాగా ॥ ఉత్తర దిసి సుందర గిరి నీలా। తహఁ రహ కాకభుసుండి సుసీలా ॥ రామ భగతి పథ పరమ ప్రబీనా। గ్యానీ గున గృహ బహు కాలీనా ॥ రామ కథా సో కహి నిరంతర। సాదర సునహిం బిబిధ బిహంగబర ॥ జాఇ సునహు తహఁ హరి గున భూరీ। హోఇహి మోహ జనిత దుఖ దూరీ ॥ మైం జబ తేహి సబ కహా బుఝాఈ। చలేఉ హరషి మమ పద సిరు నాఈ ॥ తాతే ఉమా న మైం సముఝావా। రఘుపతి కృపాఁ మరము మైం పావా ॥ హోఇహి కీన్హ కబహుఁ అభిమానా। సో ఖౌవై చహ కృపానిధానా ॥ కఛు తేహి తే పుని మైం నహిం రాఖా। సముఝి ఖగ ఖగహీ కై భాషా ॥ ప్రభు మాయా బలవంత భవానీ। జాహి న మోహ కవన అస గ్యానీ ॥
దో. గ్యాని భగత సిరోమని త్రిభువనపతి కర జాన। తాహి మోహ మాయా నర పావఁర కరహిం గుమాన ॥ 62(క) ॥
మాసపారాయణ, అట్ఠాఈసవాఁ విశ్రామ సివ బిరంచి కహుఁ మోహి కో హై బపురా ఆన। అస జియఁ జాని భజహిం ముని మాయా పతి భగవాన ॥ 62(ఖ) ॥
గయు గరుడ఼ జహఁ బసి భుసుండా। మతి అకుంఠ హరి భగతి అఖండా ॥ దేఖి సైల ప్రసన్న మన భయూ। మాయా మోహ సోచ సబ గయూ ॥ కరి తడ఼ఆగ మజ్జన జలపానా। బట తర గయు హృదయఁ హరషానా ॥ బృద్ధ బృద్ధ బిహంగ తహఁ ఆఏ। సునై రామ కే చరిత సుహాఏ ॥ కథా అరంభ కరై సోఇ చాహా। తేహీ సమయ గయు ఖగనాహా ॥ ఆవత దేఖి సకల ఖగరాజా। హరషేఉ బాయస సహిత సమాజా ॥ అతి ఆదర ఖగపతి కర కీన్హా। స్వాగత పూఛి సుఆసన దీన్హా ॥ కరి పూజా సమేత అనురాగా। మధుర బచన తబ బోలేఉ కాగా ॥
దో. నాథ కృతారథ భయుఁ మైం తవ దరసన ఖగరాజ। ఆయసు దేహు సో కరౌం అబ ప్రభు ఆయహు కేహి కాజ ॥ 63(క) ॥
సదా కృతారథ రూప తుమ్హ కహ మృదు బచన ఖగేస। జేహి కై అస్తుతి సాదర నిజ ముఖ కీన్హి మహేస ॥ 63(ఖ) ॥
సునహు తాత జేహి కారన ఆయుఁ। సో సబ భయు దరస తవ పాయుఁ ॥ దేఖి పరమ పావన తవ ఆశ్రమ। గయు మోహ సంసయ నానా భ్రమ ॥ అబ శ్రీరామ కథా అతి పావని। సదా సుఖద దుఖ పుంజ నసావని ॥ సాదర తాత సునావహు మోహీ। బార బార బినవుఁ ప్రభు తోహీ ॥ సునత గరుడ఼ కై గిరా బినీతా। సరల సుప్రేమ సుఖద సుపునీతా ॥ భయు తాసు మన పరమ ఉఛాహా। లాగ కహై రఘుపతి గున గాహా ॥ ప్రథమహిం అతి అనురాగ భవానీ। రామచరిత సర కహేసి బఖానీ ॥ పుని నారద కర మోహ అపారా। కహేసి బహురి రావన అవతారా ॥ ప్రభు అవతార కథా పుని గాఈ। తబ సిసు చరిత కహేసి మన లాఈ ॥
దో. బాలచరిత కహిం బిబిధ బిధి మన మహఁ పరమ ఉఛాహ। రిషి ఆగవన కహేసి పుని శ్రీ రఘుబీర బిబాహ ॥ 64 ॥
బహురి రామ అభిషేక ప్రసంగా। పుని నృప బచన రాజ రస భంగా ॥ పురబాసింహ కర బిరహ బిషాదా। కహేసి రామ లఛిమన సంబాదా ॥ బిపిన గవన కేవట అనురాగా। సురసరి ఉతరి నివాస ప్రయాగా ॥ బాలమీక ప్రభు మిలన బఖానా। చిత్రకూట జిమి బసే భగవానా ॥ సచివాగవన నగర నృప మరనా। భరతాగవన ప్రేమ బహు బరనా ॥ కరి నృప క్రియా సంగ పురబాసీ। భరత గే జహఁ ప్రభు సుఖ రాసీ ॥ పుని రఘుపతి బహు బిధి సముఝాఏ। లై పాదుకా అవధపుర ఆఏ ॥ భరత రహని సురపతి సుత కరనీ। ప్రభు అరు అత్రి భేంట పుని బరనీ ॥
దో. కహి బిరాధ బధ జేహి బిధి దేహ తజీ సరభంగ ॥ బరని సుతీఛన ప్రీతి పుని ప్రభు అగస్తి సతసంగ ॥ 65 ॥
కహి దండక బన పావనతాఈ। గీధ మిత్రీ పుని తేహిం గాఈ ॥ పుని ప్రభు పంచవటీం కృత బాసా। భంజీ సకల మునిన్హ కీ త్రాసా ॥ పుని లఛిమన ఉపదేస అనూపా। సూపనఖా జిమి కీన్హి కురూపా ॥ ఖర దూషన బధ బహురి బఖానా। జిమి సబ మరము దసానన జానా ॥ దసకంధర మారీచ బతకహీం। జేహి బిధి భీ సో సబ తేహిం కహీ ॥ పుని మాయా సీతా కర హరనా। శ్రీరఘుబీర బిరహ కఛు బరనా ॥ పుని ప్రభు గీధ క్రియా జిమి కీన్హీ। బధి కబంధ సబరిహి గతి దీన్హీ ॥ బహురి బిరహ బరనత రఘుబీరా। జేహి బిధి గే సరోబర తీరా ॥
దో. ప్రభు నారద సంబాద కహి మారుతి మిలన ప్రసంగ। పుని సుగ్రీవ మితాఈ బాలి ప్రాన కర భంగ ॥ 66((క) ॥
కపిహి తిలక కరి ప్రభు కృత సైల ప్రబరషన బాస। బరనన బర్షా సరద అరు రామ రోష కపి త్రాస ॥ 66(ఖ) ॥
జేహి బిధి కపిపతి కీస పఠాఏ। సీతా ఖోజ సకల దిసి ధాఏ ॥ బిబర ప్రబేస కీన్హ జేహి భాఁతీ। కపిన్హ బహోరి మిలా సంపాతీ ॥ సుని సబ కథా సమీరకుమారా। నాఘత భయు పయోధి అపారా ॥ లంకాఁ కపి ప్రబేస జిమి కీన్హా। పుని సీతహి ధీరజు జిమి దీన్హా ॥ బన ఉజారి రావనహి ప్రబోధీ। పుర దహి నాఘేఉ బహురి పయోధీ ॥ ఆఏ కపి సబ జహఁ రఘురాఈ। బైదేహీ కి కుసల సునాఈ ॥ సేన సమేతి జథా రఘుబీరా। ఉతరే జాఇ బారినిధి తీరా ॥ మిలా బిభీషన జేహి బిధి ఆఈ। సాగర నిగ్రహ కథా సునాఈ ॥
దో. సేతు బాఁధి కపి సేన జిమి ఉతరీ సాగర పార। గయు బసీఠీ బీరబర జేహి బిధి బాలికుమార ॥ 67(క) ॥
నిసిచర కీస లరాఈ బరనిసి బిబిధ ప్రకార। కుంభకరన ఘననాద కర బల పౌరుష సంఘార ॥ 67(ఖ) ॥
నిసిచర నికర మరన బిధి నానా। రఘుపతి రావన సమర బఖానా ॥ రావన బధ మందోదరి సోకా। రాజ బిభీషణ దేవ అసోకా ॥ సీతా రఘుపతి మిలన బహోరీ। సురన్హ కీన్హ అస్తుతి కర జోరీ ॥ పుని పుష్పక చఢ఼ఇ కపిన్హ సమేతా। అవధ చలే ప్రభు కృపా నికేతా ॥ జేహి బిధి రామ నగర నిజ ఆఏ। బాయస బిసద చరిత సబ గాఏ ॥ కహేసి బహోరి రామ అభిషైకా। పుర బరనత నృపనీతి అనేకా ॥ కథా సమస్త భుసుండ బఖానీ। జో మైం తుమ్హ సన కహీ భవానీ ॥ సుని సబ రామ కథా ఖగనాహా। కహత బచన మన పరమ ఉఛాహా ॥
సో. గయు మోర సందేహ సునేఉఁ సకల రఘుపతి చరిత। భయు రామ పద నేహ తవ ప్రసాద బాయస తిలక ॥ 68(క) ॥
మోహి భయు అతి మోహ ప్రభు బంధన రన మహుఁ నిరఖి। చిదానంద సందోహ రామ బికల కారన కవన। 68(ఖ) ॥
దేఖి చరిత అతి నర అనుసారీ। భయు హృదయఁ మమ సంసయ భారీ ॥ సోఇ భ్రమ అబ హిత కరి మైం మానా। కీన్హ అనుగ్రహ కృపానిధానా ॥ జో అతి ఆతప బ్యాకుల హోఈ। తరు ఛాయా సుఖ జాని సోఈ ॥ జౌం నహిం హోత మోహ అతి మోహీ। మిలతేఉఁ తాత కవన బిధి తోహీ ॥ సునతేఉఁ కిమి హరి కథా సుహాఈ। అతి బిచిత్ర బహు బిధి తుమ్హ గాఈ ॥ నిగమాగమ పురాన మత ఏహా। కహహిం సిద్ధ ముని నహిం సందేహా ॥ సంత బిసుద్ధ మిలహిం పరి తేహీ। చితవహిం రామ కృపా కరి జేహీ ॥ రామ కృపాఁ తవ దరసన భయూ। తవ ప్రసాద సబ సంసయ గయూ ॥
దో. సుని బిహంగపతి బానీ సహిత బినయ అనురాగ। పులక గాత లోచన సజల మన హరషేఉ అతి కాగ ॥ 69(క) ॥
శ్రోతా సుమతి సుసీల సుచి కథా రసిక హరి దాస। పాఇ ఉమా అతి గోప్యమపి సజ్జన కరహిం ప్రకాస ॥ 69(ఖ) ॥
బోలేఉ కాకభసుండ బహోరీ। నభగ నాథ పర ప్రీతి న థోరీ ॥ సబ బిధి నాథ పూజ్య తుమ్హ మేరే। కృపాపాత్ర రఘునాయక కేరే ॥ తుమ్హహి న సంసయ మోహ న మాయా। మో పర నాథ కీన్హ తుమ్హ దాయా ॥ పఠి మోహ మిస ఖగపతి తోహీ। రఘుపతి దీన్హి బడ఼ఆఈ మోహీ ॥ తుమ్హ నిజ మోహ కహీ ఖగ సాఈం। సో నహిం కఛు ఆచరజ గోసాఈమ్ ॥ నారద భవ బిరంచి సనకాదీ। జే మునినాయక ఆతమబాదీ ॥ మోహ న అంధ కీన్హ కేహి కేహీ। కో జగ కామ నచావ న జేహీ ॥ తృస్నాఁ కేహి న కీన్హ బౌరాహా। కేహి కర హృదయ క్రోధ నహిం దాహా ॥
దో. గ్యానీ తాపస సూర కబి కోబిద గున ఆగార। కేహి కై లౌభ బిడంబనా కీన్హి న ఏహిం సంసార ॥ 70(క) ॥
శ్రీ మద బక్ర న కీన్హ కేహి ప్రభుతా బధిర న కాహి। మృగలోచని కే నైన సర కో అస లాగ న జాహి ॥ 70(ఖ) ॥
గున కృత సన్యపాత నహిం కేహీ। కౌ న మాన మద తజేఉ నిబేహీ ॥ జోబన జ్వర కేహి నహిం బలకావా। మమతా కేహి కర జస న నసావా ॥ మచ్ఛర కాహి కలంక న లావా। కాహి న సోక సమీర డోలావా ॥ చింతా సాఁపిని కో నహిం ఖాయా। కో జగ జాహి న బ్యాపీ మాయా ॥ కీట మనోరథ దారు సరీరా। జేహి న లాగ ఘున కో అస ధీరా ॥ సుత బిత లోక ఈషనా తీనీ। కేహి కే మతి ఇన్హ కృత న మలీనీ ॥ యహ సబ మాయా కర పరివారా। ప్రబల అమితి కో బరనై పారా ॥ సివ చతురానన జాహి డేరాహీం। అపర జీవ కేహి లేఖే మాహీమ్ ॥
దో. బ్యాపి రహేఉ సంసార మహుఁ మాయా కటక ప్రచండ ॥ సేనాపతి కామాది భట దంభ కపట పాషండ ॥ 71(క) ॥
సో దాసీ రఘుబీర కై సముఝేం మిథ్యా సోపి। ఛూట న రామ కృపా బిను నాథ కహుఁ పద రోఽపి ॥ 71(ఖ) ॥
జో మాయా సబ జగహి నచావా। జాసు చరిత లఖి కాహుఁ న పావా ॥ సోఇ ప్రభు భ్రూ బిలాస ఖగరాజా। నాచ నటీ ఇవ సహిత సమాజా ॥ సోఇ సచ్చిదానంద ఘన రామా। అజ బిగ్యాన రూపో బల ధామా ॥ బ్యాపక బ్యాప్య అఖండ అనంతా। అఖిల అమోఘసక్తి భగవంతా ॥ అగున అదభ్ర గిరా గోతీతా। సబదరసీ అనవద్య అజీతా ॥ నిర్మమ నిరాకార నిరమోహా। నిత్య నిరంజన సుఖ సందోహా ॥ ప్రకృతి పార ప్రభు సబ ఉర బాసీ। బ్రహ్మ నిరీహ బిరజ అబినాసీ ॥ ఇహాఁ మోహ కర కారన నాహీం। రబి సన్ముఖ తమ కబహుఁ కి జాహీమ్ ॥
దో. భగత హేతు భగవాన ప్రభు రామ ధరేఉ తను భూప। కిఏ చరిత పావన పరమ ప్రాకృత నర అనురూప ॥ 72(క) ॥
జథా అనేక బేష ధరి నృత్య కరి నట కోఇ। సోఇ సోఇ భావ దేఖావి ఆపున హోఇ న సోఇ ॥ 72(ఖ) ॥
అసి రఘుపతి లీలా ఉరగారీ। దనుజ బిమోహని జన సుఖకారీ ॥ జే మతి మలిన బిషయబస కామీ। ప్రభు మోహ ధరహిం ఇమి స్వామీ ॥ నయన దోష జా కహఁ జబ హోఈ। పీత బరన ససి కహుఁ కహ సోఈ ॥ జబ జేహి దిసి భ్రమ హోఇ ఖగేసా। సో కహ పచ్ఛిమ ఉయు దినేసా ॥ నౌకారూఢ఼ చలత జగ దేఖా। అచల మోహ బస ఆపుహి లేఖా ॥ బాలక భ్రమహిం న భ్రమహిం గృహాదీం। కహహిం పరస్పర మిథ్యాబాదీ ॥ హరి బిషిక అస మోహ బిహంగా। సపనేహుఁ నహిం అగ్యాన ప్రసంగా ॥ మాయాబస మతిమంద అభాగీ। హృదయఁ జమనికా బహుబిధి లాగీ ॥ తే సఠ హఠ బస సంసయ కరహీం। నిజ అగ్యాన రామ పర ధరహీమ్ ॥
దో. కామ క్రోధ మద లోభ రత గృహాసక్త దుఖరూప। తే కిమి జానహిం రఘుపతిహి మూఢ఼ పరే తమ కూప ॥ 73(క) ॥
నిర్గున రూప సులభ అతి సగున జాన నహిం కోఇ। సుగమ అగమ నానా చరిత సుని ముని మన భ్రమ హోఇ ॥ 73(ఖ) ॥
సును ఖగేస రఘుపతి ప్రభుతాఈ। కహుఁ జథామతి కథా సుహాఈ ॥ జేహి బిధి మోహ భయు ప్రభు మోహీ। సౌ సబ కథా సునావుఁ తోహీ ॥ రామ కృపా భాజన తుమ్హ తాతా। హరి గున ప్రీతి మోహి సుఖదాతా ॥ తాతే నహిం కఛు తుమ్హహిం దురావుఁ। పరమ రహస్య మనోహర గావుఁ ॥ సునహు రామ కర సహజ సుభ్AU। జన అభిమాన న రాఖహిం క్AU ॥ సంసృత మూల సూలప్రద నానా। సకల సోక దాయక అభిమానా ॥ తాతే కరహిం కృపానిధి దూరీ। సేవక పర మమతా అతి భూరీ ॥ జిమి సిసు తన బ్రన హోఇ గోసాఈ। మాతు చిరావ కఠిన కీ నాఈమ్ ॥
దో. జదపి ప్రథమ దుఖ పావి రోవి బాల అధీర। బ్యాధి నాస హిత జననీ గనతి న సో సిసు పీర ॥ 74(క) ॥
తిమి రఘుపతి నిజ దాసకర హరహిం మాన హిత లాగి। తులసిదాస ఐసే ప్రభుహి కస న భజహు భ్రమ త్యాగి ॥ 74(ఖ) ॥
రామ కృపా ఆపని జడ఼తాఈ। కహుఁ ఖగేస సునహు మన లాఈ ॥ జబ జబ రామ మనుజ తను ధరహీం। భక్త హేతు లీల బహు కరహీమ్ ॥ తబ తబ అవధపురీ మైం జ఼AUఁ। బాలచరిత బిలోకి హరష్AUఁ ॥ జన్మ మహోత్సవ దేఖుఁ జాఈ। బరష పాఁచ తహఁ రహుఁ లోభాఈ ॥ ఇష్టదేవ మమ బాలక రామా। సోభా బపుష కోటి సత కామా ॥ నిజ ప్రభు బదన నిహారి నిహారీ। లోచన సుఫల కరుఁ ఉరగారీ ॥ లఘు బాయస బపు ధరి హరి సంగా। దేఖుఁ బాలచరిత బహురంగా ॥
దో. లరికాఈం జహఁ జహఁ ఫిరహిం తహఁ తహఁ సంగ ఉడ఼ఆఉఁ। జూఠని పరి అజిర మహఁ సో ఉఠాఇ కరి ఖాఉఁ ॥ 75(క) ॥
ఏక బార అతిసయ సబ చరిత కిఏ రఘుబీర। సుమిరత ప్రభు లీలా సోఇ పులకిత భయు సరీర ॥ 75(ఖ) ॥
కహి భసుండ సునహు ఖగనాయక। రామచరిత సేవక సుఖదాయక ॥ నృపమందిర సుందర సబ భాఁతీ। ఖచిత కనక మని నానా జాతీ ॥ బరని న జాఇ రుచిర అఁగనాఈ। జహఁ ఖేలహిం నిత చారిఉ భాఈ ॥ బాలబినోద కరత రఘురాఈ। బిచరత అజిర జనని సుఖదాఈ ॥ మరకత మృదుల కలేవర స్యామా। అంగ అంగ ప్రతి ఛబి బహు కామా ॥ నవ రాజీవ అరున మృదు చరనా। పదజ రుచిర నఖ ససి దుతి హరనా ॥ లలిత అంక కులిసాదిక చారీ। నూపుర చారూ మధుర రవకారీ ॥ చారు పురట మని రచిత బనాఈ। కటి కింకిన కల ముఖర సుహాఈ ॥
దో. రేఖా త్రయ సుందర ఉదర నాభీ రుచిర గఁభీర। ఉర ఆయత భ్రాజత బిబిధ బాల బిభూషన చీర ॥ 76 ॥
అరున పాని నఖ కరజ మనోహర। బాహు బిసాల బిభూషన సుందర ॥ కంధ బాల కేహరి దర గ్రీవా। చారు చిబుక ఆనన ఛబి సీంవా ॥ కలబల బచన అధర అరునారే। దుఇ దుఇ దసన బిసద బర బారే ॥ లలిత కపోల మనోహర నాసా। సకల సుఖద ససి కర సమ హాసా ॥ నీల కంజ లోచన భవ మోచన। భ్రాజత భాల తిలక గోరోచన ॥ బికట భృకుటి సమ శ్రవన సుహాఏ। కుంచిత కచ మేచక ఛబి ఛాఏ ॥ పీత ఝీని ఝగులీ తన సోహీ। కిలకని చితవని భావతి మోహీ ॥ రూప రాసి నృప అజిర బిహారీ। నాచహిం నిజ ప్రతిబింబ నిహారీ ॥ మోహి సన కరహీం బిబిధ బిధి క్రీడ఼ఆ। బరనత మోహి హోతి అతి బ్రీడ఼ఆ ॥ కిలకత మోహి ధరన జబ ధావహిం। చలుఁ భాగి తబ పూప దేఖావహిమ్ ॥
దో. ఆవత నికట హఁసహిం ప్రభు భాజత రుదన కరాహిం। జాఉఁ సమీప గహన పద ఫిరి ఫిరి చితి పరాహిమ్ ॥ 77(క) ॥
ప్రాకృత సిసు ఇవ లీలా దేఖి భయు మోహి మోహ। కవన చరిత్ర కరత ప్రభు చిదానంద సందోహ ॥ 77(ఖ) ॥
ఏతనా మన ఆనత ఖగరాయా। రఘుపతి ప్రేరిత బ్యాపీ మాయా ॥ సో మాయా న దుఖద మోహి కాహీం। ఆన జీవ ఇవ సంసృత నాహీమ్ ॥ నాథ ఇహాఁ కఛు కారన ఆనా। సునహు సో సావధాన హరిజానా ॥ గ్యాన అఖండ ఏక సీతాబర। మాయా బస్య జీవ సచరాచర ॥ జౌం సబ కేం రహ గ్యాన ఏకరస। ఈస్వర జీవహి భేద కహహు కస ॥ మాయా బస్య జీవ అభిమానీ। ఈస బస్య మాయా గునఖానీ ॥ పరబస జీవ స్వబస భగవంతా। జీవ అనేక ఏక శ్రీకంతా ॥ ముధా భేద జద్యపి కృత మాయా। బిను హరి జాఇ న కోటి ఉపాయా ॥
దో. రామచంద్ర కే భజన బిను జో చహ పద నిర్బాన। గ్యానవంత అపి సో నర పసు బిను పూఁఛ బిషాన ॥ 78(క) ॥
రాకాపతి షోడ఼స ఉఅహిం తారాగన సముదాఇ ॥ సకల గిరిన్హ దవ లాఇఅ బిను రబి రాతి న జాఇ ॥ 78(ఖ) ॥
ఐసేహిం హరి బిను భజన ఖగేసా। మిటి న జీవన్హ కేర కలేసా ॥ హరి సేవకహి న బ్యాప అబిద్యా। ప్రభు ప్రేరిత బ్యాపి తేహి బిద్యా ॥ తాతే నాస న హోఇ దాస కర। భేద భగతి భాఢ఼ఇ బిహంగబర ॥ భ్రమ తే చకిత రామ మోహి దేఖా। బిహఁసే సో సును చరిత బిసేషా ॥ తేహి కౌతుక కర మరము న కాహూఁ। జానా అనుజ న మాతు పితాహూఁ ॥ జాను పాని ధాఏ మోహి ధరనా। స్యామల గాత అరున కర చరనా ॥ తబ మైం భాగి చలేఉఁ ఉరగామీ। రామ గహన కహఁ భుజా పసారీ ॥ జిమి జిమి దూరి ఉడ఼ఆఉఁ అకాసా। తహఁ భుజ హరి దేఖుఁ నిజ పాసా ॥
దో. బ్రహ్మలోక లగి గయుఁ మైం చితయుఁ పాఛ ఉడ఼ఆత। జుగ అంగుల కర బీచ సబ రామ భుజహి మోహి తాత ॥ 79(క) ॥
సప్తాబరన భేద కరి జహాఁ లగేం గతి మోరి। గయుఁ తహాఁ ప్రభు భుజ నిరఖి బ్యాకుల భయుఁ బహోరి ॥ 79(ఖ) ॥
మూదేఉఁ నయన త్రసిత జబ భయుఁ। పుని చితవత కోసలపుర గయూఁ ॥ మోహి బిలోకి రామ ముసుకాహీం। బిహఁసత తురత గయుఁ ముఖ మాహీమ్ ॥ ఉదర మాఝ సును అండజ రాయా। దేఖేఉఁ బహు బ్రహ్మాండ నికాయా ॥ అతి బిచిత్ర తహఁ లోక అనేకా। రచనా అధిక ఏక తే ఏకా ॥ కోటిన్హ చతురానన గౌరీసా। అగనిత ఉడగన రబి రజనీసా ॥ అగనిత లోకపాల జమ కాలా। అగనిత భూధర భూమి బిసాలా ॥ సాగర సరి సర బిపిన అపారా। నానా భాఁతి సృష్టి బిస్తారా ॥ సుర ముని సిద్ధ నాగ నర కింనర। చారి ప్రకార జీవ సచరాచర ॥
దో. జో నహిం దేఖా నహిం సునా జో మనహూఁ న సమాఇ। సో సబ అద్భుత దేఖేఉఁ బరని కవని బిధి జాఇ ॥ 80(క) ॥
ఏక ఏక బ్రహ్మాండ మహుఁ రహుఁ బరష సత ఏక। ఏహి బిధి దేఖత ఫిరుఁ మైం అండ కటాహ అనేక ॥ 80(ఖ) ॥
ఏహి బిధి దేఖత ఫిరుఁ మైం అండ కటాహ అనేక ॥ 80(ఖ) ॥
లోక లోక ప్రతి భిన్న బిధాతా। భిన్న బిష్ను సివ మను దిసిత్రాతా ॥ నర గంధర్బ భూత బేతాలా। కింనర నిసిచర పసు ఖగ బ్యాలా ॥ దేవ దనుజ గన నానా జాతీ। సకల జీవ తహఁ ఆనహి భాఁతీ ॥ మహి సరి సాగర సర గిరి నానా। సబ ప్రపంచ తహఁ ఆని ఆనా ॥ అండకోస ప్రతి ప్రతి నిజ రుపా। దేఖేఉఁ జినస అనేక అనూపా ॥ అవధపురీ ప్రతి భువన నినారీ। సరజూ భిన్న భిన్న నర నారీ ॥ దసరథ కౌసల్యా సును తాతా। బిబిధ రూప భరతాదిక భ్రాతా ॥ ప్రతి బ్రహ్మాండ రామ అవతారా। దేఖుఁ బాలబినోద అపారా ॥
దో. భిన్న భిన్న మై దీఖ సబు అతి బిచిత్ర హరిజాన। అగనిత భువన ఫిరేఉఁ ప్రభు రామ న దేఖేఉఁ ఆన ॥ 81(క) ॥
సోఇ సిసుపన సోఇ సోభా సోఇ కృపాల రఘుబీర। భువన భువన దేఖత ఫిరుఁ ప్రేరిత మోహ సమీర ॥ 81(ఖ)
భ్రమత మోహి బ్రహ్మాండ అనేకా। బీతే మనహుఁ కల్ప సత ఏకా ॥ ఫిరత ఫిరత నిజ ఆశ్రమ ఆయుఁ। తహఁ పుని రహి కఛు కాల గవాఁయుఁ ॥ నిజ ప్రభు జన్మ అవధ సుని పాయుఁ। నిర్భర ప్రేమ హరషి ఉఠి ధాయుఁ ॥ దేఖుఁ జన్మ మహోత్సవ జాఈ। జేహి బిధి ప్రథమ కహా మైం గాఈ ॥ రామ ఉదర దేఖేఉఁ జగ నానా। దేఖత బని న జాఇ బఖానా ॥ తహఁ పుని దేఖేఉఁ రామ సుజానా। మాయా పతి కృపాల భగవానా ॥ కరుఁ బిచార బహోరి బహోరీ। మోహ కలిల బ్యాపిత మతి మోరీ ॥ ఉభయ ఘరీ మహఁ మైం సబ దేఖా। భయుఁ భ్రమిత మన మోహ బిసేషా ॥
దో. దేఖి కృపాల బికల మోహి బిహఁసే తబ రఘుబీర। బిహఁసతహీం ముఖ బాహేర ఆయుఁ సును మతిధీర ॥ 82(క) ॥
సోఇ లరికాఈ మో సన కరన లగే పుని రామ। కోటి భాఁతి సముఝావుఁ మను న లహి బిశ్రామ ॥ 82(ఖ) ॥
దేఖి చరిత యహ సో ప్రభుతాఈ। సముఝత దేహ దసా బిసరాఈ ॥ ధరని పరేఉఁ ముఖ ఆవ న బాతా। త్రాహి త్రాహి ఆరత జన త్రాతా ॥ ప్రేమాకుల ప్రభు మోహి బిలోకీ। నిజ మాయా ప్రభుతా తబ రోకీ ॥ కర సరోజ ప్రభు మమ సిర ధరేఊ। దీనదయాల సకల దుఖ హరేఊ ॥ కీన్హ రామ మోహి బిగత బిమోహా। సేవక సుఖద కృపా సందోహా ॥ ప్రభుతా ప్రథమ బిచారి బిచారీ। మన మహఁ హోఇ హరష అతి భారీ ॥ భగత బఛలతా ప్రభు కై దేఖీ। ఉపజీ మమ ఉర ప్రీతి బిసేషీ ॥ సజల నయన పులకిత కర జోరీ। కీన్హిఉఁ బహు బిధి బినయ బహోరీ ॥
దో. సుని సప్రేమ మమ బానీ దేఖి దీన నిజ దాస। బచన సుఖద గంభీర మృదు బోలే రమానివాస ॥ 83(క) ॥
కాకభసుండి మాగు బర అతి ప్రసన్న మోహి జాని। అనిమాదిక సిధి అపర రిధి మోచ్ఛ సకల సుఖ ఖాని ॥ 83(ఖ) ॥
గ్యాన బిబేక బిరతి బిగ్యానా। ముని దుర్లభ గున జే జగ నానా ॥ ఆజు దేఉఁ సబ సంసయ నాహీం। మాగు జో తోహి భావ మన మాహీమ్ ॥ సుని ప్రభు బచన అధిక అనురాగేఉఁ। మన అనుమాన కరన తబ లాగేఊఁ ॥ ప్రభు కహ దేన సకల సుఖ సహీ। భగతి ఆపనీ దేన న కహీ ॥ భగతి హీన గున సబ సుఖ ఐసే। లవన బినా బహు బింజన జైసే ॥ భజన హీన సుఖ కవనే కాజా। అస బిచారి బోలేఉఁ ఖగరాజా ॥ జౌం ప్రభు హోఇ ప్రసన్న బర దేహూ। మో పర కరహు కృపా అరు నేహూ ॥ మన భావత బర మాగుఁ స్వామీ। తుమ్హ ఉదార ఉర అంతరజామీ ॥
దో. అబిరల భగతి బిసుధ్ద తవ శ్రుతి పురాన జో గావ। జేహి ఖోజత జోగీస ముని ప్రభు ప్రసాద కౌ పావ ॥ 84(క) ॥
భగత కల్పతరు ప్రనత హిత కృపా సింధు సుఖ ధామ। సోఇ నిజ భగతి మోహి ప్రభు దేహు దయా కరి రామ ॥ 84(ఖ) ॥
ఏవమస్తు కహి రఘుకులనాయక। బోలే బచన పరమ సుఖదాయక ॥ సును బాయస తైం సహజ సయానా। కాహే న మాగసి అస బరదానా ॥ సబ సుఖ ఖాని భగతి తైం మాగీ। నహిం జగ కౌ తోహి సమ బడ఼భాగీ ॥ జో ముని కోటి జతన నహిం లహహీం। జే జప జోగ అనల తన దహహీమ్ ॥ రీఝేఉఁ దేఖి తోరి చతురాఈ। మాగేహు భగతి మోహి అతి భాఈ ॥ సును బిహంగ ప్రసాద అబ మోరేం। సబ సుభ గున బసిహహిం ఉర తోరేమ్ ॥ భగతి గ్యాన బిగ్యాన బిరాగా। జోగ చరిత్ర రహస్య బిభాగా ॥ జానబ తైం సబహీ కర భేదా। మమ ప్రసాద నహిం సాధన ఖేదా ॥
దోంంఆయా సంభవ భ్రమ సబ అబ న బ్యాపిహహిం తోహి। జానేసు బ్రహ్మ అనాది అజ అగున గునాకర మోహి ॥ 85(క) ॥
మోహి భగత ప్రియ సంతత అస బిచారి సును కాగ। కాయఁ బచన మన మమ పద కరేసు అచల అనురాగ ॥ 85(ఖ) ॥
అబ సును పరమ బిమల మమ బానీ। సత్య సుగమ నిగమాది బఖానీ ॥ నిజ సిద్ధాంత సునావుఁ తోహీ। సును మన ధరు సబ తజి భజు మోహీ ॥ మమ మాయా సంభవ సంసారా। జీవ చరాచర బిబిధి ప్రకారా ॥ సబ మమ ప్రియ సబ మమ ఉపజాఏ। సబ తే అధిక మనుజ మోహి భాఏ ॥ తిన్హ మహఁ ద్విజ ద్విజ మహఁ శ్రుతిధారీ। తిన్హ మహుఁ నిగమ ధరమ అనుసారీ ॥ తిన్హ మహఁ ప్రియ బిరక్త పుని గ్యానీ। గ్యానిహు తే అతి ప్రియ బిగ్యానీ ॥ తిన్హ తే పుని మోహి ప్రియ నిజ దాసా। జేహి గతి మోరి న దూసరి ఆసా ॥ పుని పుని సత్య కహుఁ తోహి పాహీం। మోహి సేవక సమ ప్రియ కౌ నాహీమ్ ॥ భగతి హీన బిరంచి కిన హోఈ। సబ జీవహు సమ ప్రియ మోహి సోఈ ॥ భగతివంత అతి నీచు ప్రానీ। మోహి ప్రానప్రియ అసి మమ బానీ ॥
దో. సుచి సుసీల సేవక సుమతి ప్రియ కహు కాహి న లాగ। శ్రుతి పురాన కహ నీతి అసి సావధాన సును కాగ ॥ 86 ॥
ఏక పితా కే బిపుల కుమారా। హోహిం పృథక గున సీల అచారా ॥ కౌ పండింత కౌ తాపస గ్యాతా। కౌ ధనవంత సూర కౌ దాతా ॥ కౌ సర్బగ్య ధర్మరత కోఈ। సబ పర పితహి ప్రీతి సమ హోఈ ॥ కౌ పితు భగత బచన మన కర్మా। సపనేహుఁ జాన న దూసర ధర్మా ॥ సో సుత ప్రియ పితు ప్రాన సమానా। జద్యపి సో సబ భాఁతి అయానా ॥ ఏహి బిధి జీవ చరాచర జేతే। త్రిజగ దేవ నర అసుర సమేతే ॥ అఖిల బిస్వ యహ మోర ఉపాయా। సబ పర మోహి బరాబరి దాయా ॥ తిన్హ మహఁ జో పరిహరి మద మాయా। భజై మోహి మన బచ అరూ కాయా ॥
దో. పురూష నపుంసక నారి వా జీవ చరాచర కోఇ। సర్బ భావ భజ కపట తజి మోహి పరమ ప్రియ సోఇ ॥ 87(క) ॥
సో. సత్య కహుఁ ఖగ తోహి సుచి సేవక మమ ప్రానప్రియ। అస బిచారి భజు మోహి పరిహరి ఆస భరోస సబ ॥ 87(ఖ) ॥
కబహూఁ కాల న బ్యాపిహి తోహీ। సుమిరేసు భజేసు నిరంతర మోహీ ॥ ప్రభు బచనామృత సుని న అఘ్AUఁ। తను పులకిత మన అతి హరష్AUఁ ॥ సో సుఖ జాని మన అరు కానా। నహిం రసనా పహిం జాఇ బఖానా ॥ ప్రభు సోభా సుఖ జానహిం నయనా। కహి కిమి సకహిం తిన్హహి నహిం బయనా ॥ బహు బిధి మోహి ప్రబోధి సుఖ దేఈ। లగే కరన సిసు కౌతుక తేఈ ॥ సజల నయన కఛు ముఖ కరి రూఖా। చితి మాతు లాగీ అతి భూఖా ॥ దేఖి మాతు ఆతుర ఉఠి ధాఈ। కహి మృదు బచన లిఏ ఉర లాఈ ॥ గోద రాఖి కరావ పయ పానా। రఘుపతి చరిత లలిత కర గానా ॥
సో. జేహి సుఖ లాగి పురారి అసుభ బేష కృత సివ సుఖద। అవధపురీ నర నారి తేహి సుఖ మహుఁ సంతత మగన ॥ 88(క) ॥
సోఇ సుఖ లవలేస జిన్హ బారక సపనేహుఁ లహేఉ। తే నహిం గనహిం ఖగేస బ్రహ్మసుఖహి సజ్జన సుమతి ॥ 88(ఖ) ॥
మైం పుని అవధ రహేఉఁ కఛు కాలా। దేఖేఉఁ బాలబినోద రసాలా ॥ రామ ప్రసాద భగతి బర పాయుఁ। ప్రభు పద బంది నిజాశ్రమ ఆయుఁ ॥ తబ తే మోహి న బ్యాపీ మాయా। జబ తే రఘునాయక అపనాయా ॥ యహ సబ గుప్త చరిత మైం గావా। హరి మాయాఁ జిమి మోహి నచావా ॥ నిజ అనుభవ అబ కహుఁ ఖగేసా। బిను హరి భజన న జాహి కలేసా ॥ రామ కృపా బిను సును ఖగరాఈ। జాని న జాఇ రామ ప్రభుతాఈ ॥ జానేం బిను న హోఇ పరతీతీ। బిను పరతీతి హోఇ నహిం ప్రీతీ ॥ ప్రీతి బినా నహిం భగతి దిఢ఼ఆఈ। జిమి ఖగపతి జల కై చికనాఈ ॥
సో. బిను గుర హోఇ కి గ్యాన గ్యాన కి హోఇ బిరాగ బిను। గావహిం బేద పురాన సుఖ కి లహిఅ హరి భగతి బిను ॥ 89(క) ॥
కౌ బిశ్రామ కి పావ తాత సహజ సంతోష బిను। చలై కి జల బిను నావ కోటి జతన పచి పచి మరిఅ ॥ 89(ఖ) ॥
బిను సంతోష న కామ నసాహీం। కామ అఛత సుఖ సపనేహుఁ నాహీమ్ ॥ రామ భజన బిను మిటహిం కి కామా। థల బిహీన తరు కబహుఁ కి జామా ॥ బిను బిగ్యాన కి సమతా ఆవి। కౌ అవకాస కి నభ బిను పావి ॥ శ్రద్ధా బినా ధర్మ నహిం హోఈ। బిను మహి గంధ కి పావి కోఈ ॥ బిను తప తేజ కి కర బిస్తారా। జల బిను రస కి హోఇ సంసారా ॥ సీల కి మిల బిను బుధ సేవకాఈ। జిమి బిను తేజ న రూప గోసాఈ ॥ నిజ సుఖ బిను మన హోఇ కి థీరా। పరస కి హోఇ బిహీన సమీరా ॥ కవనిఉ సిద్ధి కి బిను బిస్వాసా। బిను హరి భజన న భవ భయ నాసా ॥
దో. బిను బిస్వాస భగతి నహిం తేహి బిను ద్రవహిం న రాము। రామ కృపా బిను సపనేహుఁ జీవ న లహ బిశ్రాము ॥ 90(క) ॥
సో. అస బిచారి మతిధీర తజి కుతర్క సంసయ సకల। భజహు రామ రఘుబీర కరునాకర సుందర సుఖద ॥ 90(ఖ) ॥
నిజ మతి సరిస నాథ మైం గాఈ। ప్రభు ప్రతాప మహిమా ఖగరాఈ ॥ కహేఉఁ న కఛు కరి జుగుతి బిసేషీ। యహ సబ మైం నిజ నయనన్హి దేఖీ ॥ మహిమా నామ రూప గున గాథా। సకల అమిత అనంత రఘునాథా ॥ నిజ నిజ మతి ముని హరి గున గావహిం। నిగమ సేష సివ పార న పావహిమ్ ॥ తుమ్హహి ఆది ఖగ మసక ప్రజంతా। నభ ఉడ఼ఆహిం నహిం పావహిం అంతా ॥ తిమి రఘుపతి మహిమా అవగాహా। తాత కబహుఁ కౌ పావ కి థాహా ॥ రాము కామ సత కోటి సుభగ తన। దుర్గా కోటి అమిత అరి మర్దన ॥ సక్ర కోటి సత సరిస బిలాసా। నభ సత కోటి అమిత అవకాసా ॥
దో. మరుత కోటి సత బిపుల బల రబి సత కోటి ప్రకాస। ససి సత కోటి సుసీతల సమన సకల భవ త్రాస ॥ 91(క) ॥
కాల కోటి సత సరిస అతి దుస్తర దుర్గ దురంత। ధూమకేతు సత కోటి సమ దురాధరష భగవంత ॥ 91(ఖ) ॥
ప్రభు అగాధ సత కోటి పతాలా। సమన కోటి సత సరిస కరాలా ॥ తీరథ అమిత కోటి సమ పావన। నామ అఖిల అఘ పూగ నసావన ॥ హిమగిరి కోటి అచల రఘుబీరా। సింధు కోటి సత సమ గంభీరా ॥ కామధేను సత కోటి సమానా। సకల కామ దాయక భగవానా ॥ సారద కోటి అమిత చతురాఈ। బిధి సత కోటి సృష్టి నిపునాఈ ॥ బిష్ను కోటి సమ పాలన కర్తా। రుద్ర కోటి సత సమ సంహర్తా ॥ ధనద కోటి సత సమ ధనవానా। మాయా కోటి ప్రపంచ నిధానా ॥ భార ధరన సత కోటి అహీసా। నిరవధి నిరుపమ ప్రభు జగదీసా ॥
ఛం. నిరుపమ న ఉపమా ఆన రామ సమాన రాము నిగమ కహై। జిమి కోటి సత ఖద్యోత సమ రబి కహత అతి లఘుతా లహై ॥ ఏహి భాఁతి నిజ నిజ మతి బిలాస మునిస హరిహి బఖానహీం। ప్రభు భావ గాహక అతి కృపాల సప్రేమ సుని సుఖ మానహీమ్ ॥
దో. రాము అమిత గున సాగర థాహ కి పావి కోఇ। సంతన్హ సన జస కిఛు సునేఉఁ తుమ్హహి సునాయుఁ సోఇ ॥ 92(క) ॥
సో. భావ బస్య భగవాన సుఖ నిధాన కరునా భవన। తజి మమతా మద మాన భజిఅ సదా సీతా రవన ॥ 92(ఖ) ॥
సుని భుసుండి కే బచన సుహాఏ। హరషిత ఖగపతి పంఖ ఫులాఏ ॥ నయన నీర మన అతి హరషానా। శ్రీరఘుపతి ప్రతాప ఉర ఆనా ॥ పాఛిల మోహ సముఝి పఛితానా। బ్రహ్మ అనాది మనుజ కరి మానా ॥ పుని పుని కాగ చరన సిరు నావా। జాని రామ సమ ప్రేమ బఢ఼ఆవా ॥ గుర బిను భవ నిధి తరి న కోఈ। జౌం బిరంచి సంకర సమ హోఈ ॥ సంసయ సర్ప గ్రసేఉ మోహి తాతా। దుఖద లహరి కుతర్క బహు బ్రాతా ॥ తవ సరూప గారుడ఼ఇ రఘునాయక। మోహి జిఆయు జన సుఖదాయక ॥ తవ ప్రసాద మమ మోహ నసానా। రామ రహస్య అనూపమ జానా ॥
దో. తాహి ప్రసంసి బిబిధ బిధి సీస నాఇ కర జోరి। బచన బినీత సప్రేమ మృదు బోలేఉ గరుడ఼ బహోరి ॥ 93(క) ॥
ప్రభు అపనే అబిబేక తే బూఝుఁ స్వామీ తోహి। కృపాసింధు సాదర కహహు జాని దాస నిజ మోహి ॥ 93(ఖ) ॥
తుమ్హ సర్బగ్య తన్య తమ పారా। సుమతి సుసీల సరల ఆచారా ॥ గ్యాన బిరతి బిగ్యాన నివాసా। రఘునాయక కే తుమ్హ ప్రియ దాసా ॥ కారన కవన దేహ యహ పాఈ। తాత సకల మోహి కహహు బుఝాఈ ॥ రామ చరిత సర సుందర స్వామీ। పాయహు కహాఁ కహహు నభగామీ ॥ నాథ సునా మైం అస సివ పాహీం। మహా ప్రలయహుఁ నాస తవ నాహీమ్ ॥ ముధా బచన నహిం ఈస్వర కహీ। సౌ మోరేం మన సంసయ అహీ ॥ అగ జగ జీవ నాగ నర దేవా। నాథ సకల జగు కాల కలేవా ॥ అండ కటాహ అమిత లయ కారీ। కాలు సదా దురతిక్రమ భారీ ॥
సో. తుమ్హహి న బ్యాపత కాల అతి కరాల కారన కవన। మోహి సో కహహు కృపాల గ్యాన ప్రభావ కి జోగ బల ॥ 94(క) ॥
దో. ప్రభు తవ ఆశ్రమ ఆఏఁ మోర మోహ భ్రమ భాగ। కారన కవన సో నాథ సబ కహహు సహిత అనురాగ ॥ 94(ఖ) ॥
గరుడ఼ గిరా సుని హరషేఉ కాగా। బోలేఉ ఉమా పరమ అనురాగా ॥ ధన్య ధన్య తవ మతి ఉరగారీ। ప్రస్న తుమ్హారి మోహి అతి ప్యారీ ॥ సుని తవ ప్రస్న సప్రేమ సుహాఈ। బహుత జనమ కై సుధి మోహి ఆఈ ॥ సబ నిజ కథా కహుఁ మైం గాఈ। తాత సునహు సాదర మన లాఈ ॥ జప తప మఖ సమ దమ బ్రత దానా। బిరతి బిబేక జోగ బిగ్యానా ॥ సబ కర ఫల రఘుపతి పద ప్రేమా। తేహి బిను కౌ న పావి ఛేమా ॥ ఏహి తన రామ భగతి మైం పాఈ। తాతే మోహి మమతా అధికాఈ ॥ జేహి తేం కఛు నిజ స్వారథ హోఈ। తేహి పర మమతా కర సబ కోఈ ॥
సో. పన్నగారి అసి నీతి శ్రుతి సంమత సజ్జన కహహిం। అతి నీచహు సన ప్రీతి కరిఅ జాని నిజ పరమ హిత ॥ 95(క) ॥
పాట కీట తేం హోఇ తేహి తేం పాటంబర రుచిర। కృమి పాలి సబు కోఇ పరమ అపావన ప్రాన సమ ॥ 95(ఖ) ॥
స్వారథ సాఁచ జీవ కహుఁ ఏహా। మన క్రమ బచన రామ పద నేహా ॥ సోఇ పావన సోఇ సుభగ సరీరా। జో తను పాఇ భజిఅ రఘుబీరా ॥ రామ బిముఖ లహి బిధి సమ దేహీ। కబి కోబిద న ప్రసంసహిం తేహీ ॥ రామ భగతి ఏహిం తన ఉర జామీ। తాతే మోహి పరమ ప్రియ స్వామీ ॥ తజుఁ న తన నిజ ఇచ్ఛా మరనా। తన బిను బేద భజన నహిం బరనా ॥ ప్రథమ మోహఁ మోహి బహుత బిగోవా। రామ బిముఖ సుఖ కబహుఁ న సోవా ॥ నానా జనమ కర్మ పుని నానా। కిఏ జోగ జప తప మఖ దానా ॥ కవన జోని జనమేఉఁ జహఁ నాహీం। మైం ఖగేస భ్రమి భ్రమి జగ మాహీమ్ ॥ దేఖేఉఁ కరి సబ కరమ గోసాఈ। సుఖీ న భయుఁ అబహిం కీ నాఈ ॥ సుధి మోహి నాథ జన్మ బహు కేరీ। సివ ప్రసాద మతి మోహఁ న ఘేరీ ॥
దో. ప్రథమ జన్మ కే చరిత అబ కహుఁ సునహు బిహగేస। సుని ప్రభు పద రతి ఉపజి జాతేం మిటహిం కలేస ॥ 96(క) ॥
పూరుబ కల్ప ఏక ప్రభు జుగ కలిజుగ మల మూల ॥ నర అరు నారి అధర్మ రత సకల నిగమ ప్రతికూల ॥ 96(ఖ) ॥
తేహి కలిజుగ కోసలపుర జాఈ। జన్మత భయుఁ సూద్ర తను పాఈ ॥ సివ సేవక మన క్రమ అరు బానీ। ఆన దేవ నిందక అభిమానీ ॥ ధన మద మత్త పరమ బాచాలా। ఉగ్రబుద్ధి ఉర దంభ బిసాలా ॥ జదపి రహేఉఁ రఘుపతి రజధానీ। తదపి న కఛు మహిమా తబ జానీ ॥ అబ జానా మైం అవధ ప్రభావా। నిగమాగమ పురాన అస గావా ॥ కవనేహుఁ జన్మ అవధ బస జోఈ। రామ పరాయన సో పరి హోఈ ॥ అవధ ప్రభావ జాన తబ ప్రానీ। జబ ఉర బసహిం రాము ధనుపానీ ॥ సో కలికాల కఠిన ఉరగారీ। పాప పరాయన సబ నర నారీ ॥
దో. కలిమల గ్రసే ధర్మ సబ లుప్త భే సదగ్రంథ। దంభిన్హ నిజ మతి కల్పి కరి ప్రగట కిఏ బహు పంథ ॥ 97(క) ॥
భే లోగ సబ మోహబస లోభ గ్రసే సుభ కర్మ। సును హరిజాన గ్యాన నిధి కహుఁ కఛుక కలిధర్మ ॥ 97(ఖ) ॥
బరన ధర్మ నహిం ఆశ్రమ చారీ। శ్రుతి బిరోధ రత సబ నర నారీ ॥ ద్విజ శ్రుతి బేచక భూప ప్రజాసన। కౌ నహిం మాన నిగమ అనుసాసన ॥ మారగ సోఇ జా కహుఁ జోఇ భావా। పండిత సోఇ జో గాల బజావా ॥ మిథ్యారంభ దంభ రత జోఈ। తా కహుఁ సంత కహి సబ కోఈ ॥ సోఇ సయాన జో పరధన హారీ। జో కర దంభ సో బడ఼ ఆచారీ ॥ జౌ కహ ఝూఁఠ మసఖరీ జానా। కలిజుగ సోఇ గునవంత బఖానా ॥ నిరాచార జో శ్రుతి పథ త్యాగీ। కలిజుగ సోఇ గ్యానీ సో బిరాగీ ॥ జాకేం నఖ అరు జటా బిసాలా। సోఇ తాపస ప్రసిద్ధ కలికాలా ॥
దో. అసుభ బేష భూషన ధరేం భచ్ఛాభచ్ఛ జే ఖాహిం। తేఇ జోగీ తేఇ సిద్ధ నర పూజ్య తే కలిజుగ మాహిమ్ ॥ 98(క) ॥
సో. జే అపకారీ చార తిన్హ కర గౌరవ మాన్య తేఇ। మన క్రమ బచన లబార తేఇ బకతా కలికాల మహుఁ ॥ 98(ఖ) ॥
నారి బిబస నర సకల గోసాఈ। నాచహిం నట మర్కట కీ నాఈ ॥ సూద్ర ద్విజన్హ ఉపదేసహిం గ్యానా। మేలి జనేఊ లేహిం కుదానా ॥ సబ నర కామ లోభ రత క్రోధీ। దేవ బిప్ర శ్రుతి సంత బిరోధీ ॥ గున మందిర సుందర పతి త్యాగీ। భజహిం నారి పర పురుష అభాగీ ॥ సౌభాగినీం బిభూషన హీనా। బిధవన్హ కే సింగార నబీనా ॥ గుర సిష బధిర అంధ కా లేఖా। ఏక న సుని ఏక నహిం దేఖా ॥ హరి సిష్య ధన సోక న హరీ। సో గుర ఘోర నరక మహుఁ పరీ ॥ మాతు పితా బాలకన్హి బోలాబహిం। ఉదర భరై సోఇ ధర్మ సిఖావహిమ్ ॥
దో. బ్రహ్మ గ్యాన బిను నారి నర కహహిం న దూసరి బాత। కౌడ఼ఈ లాగి లోభ బస కరహిం బిప్ర గుర ఘాత ॥ 99(క) ॥
బాదహిం సూద్ర ద్విజన్హ సన హమ తుమ్హ తే కఛు ఘాటి। జాని బ్రహ్మ సో బిప్రబర ఆఁఖి దేఖావహిం డాటి ॥ 99(ఖ) ॥
పర త్రియ లంపట కపట సయానే। మోహ ద్రోహ మమతా లపటానే ॥ తేఇ అభేదబాదీ గ్యానీ నర। దేఖా మేం చరిత్ర కలిజుగ కర ॥ ఆపు గే అరు తిన్హహూ ఘాలహిం। జే కహుఁ సత మారగ ప్రతిపాలహిమ్ ॥ కల్ప కల్ప భరి ఏక ఏక నరకా। పరహిం జే దూషహిం శ్రుతి కరి తరకా ॥ జే బరనాధమ తేలి కుమ్హారా। స్వపచ కిరాత కోల కలవారా ॥ నారి ముఈ గృహ సంపతి నాసీ। మూడ఼ ముడ఼ఆఇ హోహిం సన్యాసీ ॥ తే బిప్రన్హ సన ఆపు పుజావహిం। ఉభయ లోక నిజ హాథ నసావహిమ్ ॥ బిప్ర నిరచ్ఛర లోలుప కామీ। నిరాచార సఠ బృషలీ స్వామీ ॥ సూద్ర కరహిం జప తప బ్రత నానా। బైఠి బరాసన కహహిం పురానా ॥ సబ నర కల్పిత కరహిం అచారా। జాఇ న బరని అనీతి అపారా ॥
దో. భే బరన సంకర కలి భిన్నసేతు సబ లోగ। కరహిం పాప పావహిం దుఖ భయ రుజ సోక బియోగ ॥ 100(క) ॥
శ్రుతి సంమత హరి భక్తి పథ సంజుత బిరతి బిబేక। తేహి న చలహిం నర మోహ బస కల్పహిం పంథ అనేక ॥ 100(ఖ) ॥
ఛం. బహు దామ సఁవారహిం ధామ జతీ। బిషయా హరి లీన్హి న రహి బిరతీ ॥ తపసీ ధనవంత దరిద్ర గృహీ। కలి కౌతుక తాత న జాత కహీ ॥ కులవంతి నికారహిం నారి సతీ। గృహ ఆనిహిం చేరీ నిబేరి గతీ ॥ సుత మానహిం మాతు పితా తబ లౌం। అబలానన దీఖ నహీం జబ లౌమ్ ॥ ససురారి పిఆరి లగీ జబ తేం। రిపరూప కుటుంబ భే తబ తేమ్ ॥ నృప పాప పరాయన ధర్మ నహీం। కరి దండ బిడంబ ప్రజా నితహీమ్ ॥ ధనవంత కులీన మలీన అపీ। ద్విజ చిన్హ జనేఉ ఉఘార తపీ ॥ నహిం మాన పురాన న బేదహి జో। హరి సేవక సంత సహీ కలి సో। కబి బృంద ఉదార దునీ న సునీ। గున దూషక బ్రాత న కోఽపి గునీ ॥ కలి బారహిం బార దుకాల పరై। బిను అన్న దుఖీ సబ లోగ మరై ॥
దో. సును ఖగేస కలి కపట హఠ దంభ ద్వేష పాషండ। మాన మోహ మారాది మద బ్యాపి రహే బ్రహ్మండ ॥ 101(క) ॥
తామస ధర్మ కరహిం నర జప తప బ్రత మఖ దాన। దేవ న బరషహిం ధరనీం బే న జామహిం ధాన ॥ 101(ఖ) ॥
ఛం. అబలా కచ భూషన భూరి ఛుధా। ధనహీన దుఖీ మమతా బహుధా ॥ సుఖ చాహహిం మూఢ఼ న ధర్మ రతా। మతి థోరి కఠోరి న కోమలతా ॥ 1 ॥
నర పీడ఼ఇత రోగ న భోగ కహీం। అభిమాన బిరోధ అకారనహీమ్ ॥ లఘు జీవన సంబతు పంచ దసా। కలపాంత న నాస గుమాను అసా ॥ 2 ॥
కలికాల బిహాల కిఏ మనుజా। నహిం మానత క్వౌ అనుజా తనుజా। నహిం తోష బిచార న సీతలతా। సబ జాతి కుజాతి భే మగతా ॥ 3 ॥
ఇరిషా పరుషాచ్ఛర లోలుపతా। భరి పూరి రహీ సమతా బిగతా ॥ సబ లోగ బియోగ బిసోక హుఏ। బరనాశ్రమ ధర్మ అచార గే ॥ 4 ॥
దమ దాన దయా నహిం జానపనీ। జడ఼తా పరబంచనతాతి ఘనీ ॥ తను పోషక నారి నరా సగరే। పరనిందక జే జగ మో బగరే ॥ 5 ॥
దో. సును బ్యాలారి కాల కలి మల అవగున ఆగార। గునుఁ బహుత కలిజుగ కర బిను ప్రయాస నిస్తార ॥ 102(క) ॥
కృతజుగ త్రేతా ద్వాపర పూజా మఖ అరు జోగ। జో గతి హోఇ సో కలి హరి నామ తే పావహిం లోగ ॥ 102(ఖ) ॥
కృతజుగ సబ జోగీ బిగ్యానీ। కరి హరి ధ్యాన తరహిం భవ ప్రానీ ॥ త్రేతాఁ బిబిధ జగ్య నర కరహీం। ప్రభుహి సమర్పి కర్మ భవ తరహీమ్ ॥ ద్వాపర కరి రఘుపతి పద పూజా। నర భవ తరహిం ఉపాయ న దూజా ॥ కలిజుగ కేవల హరి గున గాహా। గావత నర పావహిం భవ థాహా ॥ కలిజుగ జోగ న జగ్య న గ్యానా। ఏక అధార రామ గున గానా ॥ సబ భరోస తజి జో భజ రామహి। ప్రేమ సమేత గావ గున గ్రామహి ॥ సోఇ భవ తర కఛు సంసయ నాహీం। నామ ప్రతాప ప్రగట కలి మాహీమ్ ॥ కలి కర ఏక పునీత ప్రతాపా। మానస పున్య హోహిం నహిం పాపా ॥
దో. కలిజుగ సమ జుగ ఆన నహిం జౌం నర కర బిస్వాస। గాఇ రామ గున గన బిమలఁ భవ తర బినహిం ప్రయాస ॥ 103(క) ॥
ప్రగట చారి పద ధర్మ కే కలిల మహుఁ ఏక ప్రధాన। జేన కేన బిధి దీన్హేం దాన కరి కల్యాన ॥ 103(ఖ) ॥
నిత జుగ ధర్మ హోహిం సబ కేరే। హృదయఁ రామ మాయా కే ప్రేరే ॥ సుద్ధ సత్వ సమతా బిగ్యానా। కృత ప్రభావ ప్రసన్న మన జానా ॥ సత్వ బహుత రజ కఛు రతి కర్మా। సబ బిధి సుఖ త్రేతా కర ధర్మా ॥ బహు రజ స్వల్ప సత్వ కఛు తామస। ద్వాపర ధర్మ హరష భయ మానస ॥ తామస బహుత రజోగున థోరా। కలి ప్రభావ బిరోధ చహుఁ ఓరా ॥ బుధ జుగ ధర్మ జాని మన మాహీం। తజి అధర్మ రతి ధర్మ కరాహీమ్ ॥ కాల ధర్మ నహిం బ్యాపహిం తాహీ। రఘుపతి చరన ప్రీతి అతి జాహీ ॥ నట కృత బికట కపట ఖగరాయా। నట సేవకహి న బ్యాపి మాయా ॥
దో. హరి మాయా కృత దోష గున బిను హరి భజన న జాహిం। భజిఅ రామ తజి కామ సబ అస బిచారి మన మాహిమ్ ॥ 104(క) ॥
తేహి కలికాల బరష బహు బసేఉఁ అవధ బిహగేస। పరేఉ దుకాల బిపతి బస తబ మైం గయుఁ బిదేస ॥ 104(ఖ) ॥
గయుఁ ఉజేనీ సును ఉరగారీ। దీన మలీన దరిద్ర దుఖారీ ॥ గేఁ కాల కఛు సంపతి పాఈ। తహఁ పుని కరుఁ సంభు సేవకాఈ ॥ బిప్ర ఏక బైదిక సివ పూజా। కరి సదా తేహి కాజు న దూజా ॥ పరమ సాధు పరమారథ బిందక। సంభు ఉపాసక నహిం హరి నిందక ॥ తేహి సేవుఁ మైం కపట సమేతా। ద్విజ దయాల అతి నీతి నికేతా ॥ బాహిజ నమ్ర దేఖి మోహి సాఈం। బిప్ర పఢ఼ఆవ పుత్ర కీ నాఈమ్ ॥ సంభు మంత్ర మోహి ద్విజబర దీన్హా। సుభ ఉపదేస బిబిధ బిధి కీన్హా ॥ జపుఁ మంత్ర సివ మందిర జాఈ। హృదయఁ దంభ అహమితి అధికాఈ ॥
దో. మైం ఖల మల సంకుల మతి నీచ జాతి బస మోహ। హరి జన ద్విజ దేఖేం జరుఁ కరుఁ బిష్ను కర ద్రోహ ॥ 105(క) ॥
సో. గుర నిత మోహి ప్రబోధ దుఖిత దేఖి ఆచరన మమ। మోహి ఉపజి అతి క్రోధ దంభిహి నీతి కి భావీ ॥ 105(ఖ) ॥
ఏక బార గుర లీన్హ బోలాఈ। మోహి నీతి బహు భాఁతి సిఖాఈ ॥ సివ సేవా కర ఫల సుత సోఈ। అబిరల భగతి రామ పద హోఈ ॥ రామహి భజహిం తాత సివ ధాతా। నర పావఁర కై కేతిక బాతా ॥ జాసు చరన అజ సివ అనురాగీ। తాతు ద్రోహఁ సుఖ చహసి అభాగీ ॥ హర కహుఁ హరి సేవక గుర కహేఊ। సుని ఖగనాథ హృదయ మమ దహేఊ ॥ అధమ జాతి మైం బిద్యా పాఏఁ। భయుఁ జథా అహి దూధ పిఆఏఁ ॥ మానీ కుటిల కుభాగ్య కుజాతీ। గుర కర ద్రోహ కరుఁ దిను రాతీ ॥ అతి దయాల గుర స్వల్ప న క్రోధా। పుని పుని మోహి సిఖావ సుబోధా ॥ జేహి తే నీచ బడ఼ఆఈ పావా। సో ప్రథమహిం హతి తాహి నసావా ॥ ధూమ అనల సంభవ సును భాఈ। తేహి బుఝావ ఘన పదవీ పాఈ ॥ రజ మగ పరీ నిరాదర రహీ। సబ కర పద ప్రహార నిత సహీ ॥ మరుత ఉడ఼ఆవ ప్రథమ తేహి భరీ। పుని నృప నయన కిరీటన్హి పరీ ॥ సును ఖగపతి అస సముఝి ప్రసంగా। బుధ నహిం కరహిం అధమ కర సంగా ॥ కబి కోబిద గావహిం అసి నీతీ। ఖల సన కలహ న భల నహిం ప్రీతీ ॥ ఉదాసీన నిత రహిఅ గోసాఈం। ఖల పరిహరిఅ స్వాన కీ నాఈమ్ ॥ మైం ఖల హృదయఁ కపట కుటిలాఈ। గుర హిత కహి న మోహి సోహాఈ ॥
దో. ఏక బార హర మందిర జపత రహేఉఁ సివ నామ। గుర ఆయు అభిమాన తేం ఉఠి నహిం కీన్హ ప్రనామ ॥ 106(క) ॥
సో దయాల నహిం కహేఉ కఛు ఉర న రోష లవలేస। అతి అఘ గుర అపమానతా సహి నహిం సకే మహేస ॥ 106(ఖ) ॥
మందిర మాఝ భీ నభ బానీ। రే హతభాగ్య అగ్య అభిమానీ ॥ జద్యపి తవ గుర కేం నహిం క్రోధా। అతి కృపాల చిత సమ్యక బోధా ॥ తదపి సాప సఠ దైహుఁ తోహీ। నీతి బిరోధ సోహాఇ న మోహీ ॥ జౌం నహిం దండ కరౌం ఖల తోరా। భ్రష్ట హోఇ శ్రుతిమారగ మోరా ॥ జే సఠ గుర సన ఇరిషా కరహీం। రౌరవ నరక కోటి జుగ పరహీమ్ ॥ త్రిజగ జోని పుని ధరహిం సరీరా। అయుత జన్మ భరి పావహిం పీరా ॥ బైఠ రహేసి అజగర ఇవ పాపీ। సర్ప హోహి ఖల మల మతి బ్యాపీ ॥ మహా బిటప కోటర మహుఁ జాఈ ॥ రహు అధమాధమ అధగతి పాఈ ॥
దో. హాహాకార కీన్హ గుర దారున సుని సివ సాప ॥ కంపిత మోహి బిలోకి అతి ఉర ఉపజా పరితాప ॥ 107(క) ॥
కరి దండవత సప్రేమ ద్విజ సివ సన్ముఖ కర జోరి। బినయ కరత గదగద స్వర సముఝి ఘోర గతి మోరి ॥ 107(ఖ) ॥
నమామీశమీశాన నిర్వాణరూపం। వింభుం బ్యాపకం బ్రహ్మ వేదస్వరూపం। నిజం నిర్గుణం నిర్వికల్పం నిరీంహ। చిదాకాశమాకాశవాసం భజేఽహమ్ ॥ నిరాకారమోంకారమూలం తురీయం। గిరా గ్యాన గోతీతమీశం గిరీశమ్ ॥ కరాలం మహాకాల కాలం కృపాలం। గుణాగార సంసారపారం నతోఽహమ్ ॥ తుషారాద్రి సంకాశ గౌరం గభీరం। మనోభూత కోటి ప్రభా శ్రీ శరీరమ్ ॥ స్ఫురన్మౌలి కల్లోలినీ చారు గంగా। లసద్భాలబాలేందు కంఠే భుజంగా ॥ చలత్కుండలం భ్రూ సునేత్రం విశాలం। ప్రసన్నాననం నీలకంఠం దయాలమ్ ॥ మృగాధీశచర్మాంబరం ముండమాలం। ప్రియం శంకరం సర్వనాథం భజామి ॥ ప్రచండం ప్రకృష్టం ప్రగల్భం పరేశం। అఖండం అజం భానుకోటిప్రకాశమ్ ॥ త్రయఃశూల నిర్మూలనం శూలపాణిం। భజేఽహం భవానీపతిం భావగమ్యమ్ ॥ కలాతీత కల్యాణ కల్పాంతకారీ। సదా సజ్జనాందదాతా పురారీ ॥ చిదానందసందోహ మోహాపహారీ। ప్రసీద ప్రసీద ప్రభో మన్మథారీ ॥ న యావద్ ఉమానాథ పాదారవిందం। భజంతీహ లోకే పరే వా నరాణామ్ ॥ న తావత్సుఖం శాంతి సంతాపనాశం। ప్రసీద ప్రభో సర్వభూతాధివాసమ్ ॥ న జానామి యోగం జపం నైవ పూజాం। నతోఽహం సదా సర్వదా శంభు తుభ్యమ్ ॥ జరా జన్మ దుఃఖౌఘ తాతప్యమానం। ప్రభో పాహి ఆపన్నమామీశ శంభో ॥ శ్లోక-రుద్రాష్టకమిదం ప్రోక్తం విప్రేణ హరతోషయే। యే పఠంతి నరా భక్త్యా తేషాం శంభుః ప్రసీదతి ॥ 9 ॥
దో. -సుని బినతీ సర్బగ్య సివ దేఖి బ్రిప్ర అనురాగు। పుని మందిర నభబానీ భి ద్విజబర బర మాగు ॥ 108(క) ॥
జౌం ప్రసన్న ప్రభు మో పర నాథ దీన పర నేహు। నిజ పద భగతి దేఇ ప్రభు పుని దూసర బర దేహు ॥ 108(ఖ) ॥
తవ మాయా బస జీవ జడ఼ సంతత ఫిరి భులాన। తేహి పర క్రోధ న కరిఅ ప్రభు కృపా సింధు భగవాన ॥ 108(గ) ॥
సంకర దీనదయాల అబ ఏహి పర హోహు కృపాల। సాప అనుగ్రహ హోఇ జేహిం నాథ థోరేహీం కాల ॥ 108(ఘ) ॥
ఏహి కర హోఇ పరమ కల్యానా। సోఇ కరహు అబ కృపానిధానా ॥ బిప్రగిరా సుని పరహిత సానీ। ఏవమస్తు ఇతి భి నభబానీ ॥ జదపి కీన్హ ఏహిం దారున పాపా। మైం పుని దీన్హ కోప కరి సాపా ॥ తదపి తుమ్హార సాధుతా దేఖీ। కరిహుఁ ఏహి పర కృపా బిసేషీ ॥ ఛమాసీల జే పర ఉపకారీ। తే ద్విజ మోహి ప్రియ జథా ఖరారీ ॥ మోర శ్రాప ద్విజ బ్యర్థ న జాఇహి। జన్మ సహస అవస్య యహ పాఇహి ॥ జనమత మరత దుసహ దుఖ హోఈ। అహి స్వల్పు నహిం బ్యాపిహి సోఈ ॥ కవనేఉఁ జన్మ మిటిహి నహిం గ్యానా। సునహి సూద్ర మమ బచన ప్రవానా ॥ రఘుపతి పురీం జన్మ తబ భయూ। పుని తైం మమ సేవాఁ మన దయూ ॥ పురీ ప్రభావ అనుగ్రహ మోరేం। రామ భగతి ఉపజిహి ఉర తోరేమ్ ॥ సును మమ బచన సత్య అబ భాఈ। హరితోషన బ్రత ద్విజ సేవకాఈ ॥ అబ జని కరహి బిప్ర అపమానా। జానేహు సంత అనంత సమానా ॥ ఇంద్ర కులిస మమ సూల బిసాలా। కాలదండ హరి చక్ర కరాలా ॥ జో ఇన్హ కర మారా నహిం మరీ। బిప్రద్రోహ పావక సో జరీ ॥ అస బిబేక రాఖేహు మన మాహీం। తుమ్హ కహఁ జగ దుర్లభ కఛు నాహీమ్ ॥ ఔరు ఏక ఆసిషా మోరీ। అప్రతిహత గతి హోఇహి తోరీ ॥
దో. సుని సివ బచన హరషి గుర ఏవమస్తు ఇతి భాషి। మోహి ప్రబోధి గయు గృహ సంభు చరన ఉర రాఖి ॥ 109(క) ॥
ప్రేరిత కాల బిధి గిరి జాఇ భయుఁ మైం బ్యాల। పుని ప్రయాస బిను సో తను జజేఉఁ గేఁ కఛు కాల ॥ 109(ఖ) ॥
జోఇ తను ధరుఁ తజుఁ పుని అనాయాస హరిజాన। జిమి నూతన పట పహిరి నర పరిహరి పురాన ॥ 109(గ) ॥
సివఁ రాఖీ శ్రుతి నీతి అరు మైం నహిం పావా క్లేస। ఏహి బిధి ధరేఉఁ బిబిధ తను గ్యాన న గయు ఖగేస ॥ 109(ఘ) ॥
త్రిజగ దేవ నర జోఇ తను ధరుఁ। తహఁ తహఁ రామ భజన అనుసరూఁ ॥ ఏక సూల మోహి బిసర న క్AU। గుర కర కోమల సీల సుభ్AU ॥ చరమ దేహ ద్విజ కై మైం పాఈ। సుర దుర్లభ పురాన శ్రుతి గాఈ ॥ ఖేలుఁ తహూఁ బాలకన్హ మీలా। కరుఁ సకల రఘునాయక లీలా ॥ ప్రౌఢ఼ భేఁ మోహి పితా పఢ఼ఆవా। సమఝుఁ సునుఁ గునుఁ నహిం భావా ॥ మన తే సకల బాసనా భాగీ। కేవల రామ చరన లయ లాగీ ॥ కహు ఖగేస అస కవన అభాగీ। ఖరీ సేవ సురధేనుహి త్యాగీ ॥ ప్రేమ మగన మోహి కఛు న సోహాఈ। హారేఉ పితా పఢ఼ఆఇ పఢ఼ఆఈ ॥ భే కాలబస జబ పితు మాతా। మైం బన గయుఁ భజన జనత్రాతా ॥ జహఁ జహఁ బిపిన మునీస్వర పావుఁ। ఆశ్రమ జాఇ జాఇ సిరు నావుఁ ॥ బూఝత తిన్హహి రామ గున గాహా। కహహిం సునుఁ హరషిత ఖగనాహా ॥ సునత ఫిరుఁ హరి గున అనుబాదా। అబ్యాహత గతి సంభు ప్రసాదా ॥ ఛూటీ త్రిబిధ ఈషనా గాఢ఼ఈ। ఏక లాలసా ఉర అతి బాఢ఼ఈ ॥ రామ చరన బారిజ జబ దేఖౌం। తబ నిజ జన్మ సఫల కరి లేఖౌమ్ ॥ జేహి పూఁఛుఁ సోఇ ముని అస కహీ। ఈస్వర సర్బ భూతమయ అహీ ॥ నిర్గున మత నహిం మోహి సోహాఈ। సగున బ్రహ్మ రతి ఉర అధికాఈ ॥
దో. గుర కే బచన సురతి కరి రామ చరన మను లాగ। రఘుపతి జస గావత ఫిరుఁ ఛన ఛన నవ అనురాగ ॥ 110(క) ॥
మేరు సిఖర బట ఛాయాఁ ముని లోమస ఆసీన। దేఖి చరన సిరు నాయుఁ బచన కహేఉఁ అతి దీన ॥ 110(ఖ) ॥
సుని మమ బచన బినీత మృదు ముని కృపాల ఖగరాజ। మోహి సాదర పూఁఛత భే ద్విజ ఆయహు కేహి కాజ ॥ 110(గ) ॥
తబ మైం కహా కృపానిధి తుమ్హ సర్బగ్య సుజాన। సగున బ్రహ్మ అవరాధన మోహి కహహు భగవాన ॥ 110(ఘ) ॥
తబ మునిష రఘుపతి గున గాథా। కహే కఛుక సాదర ఖగనాథా ॥ బ్రహ్మగ్యాన రత ముని బిగ్యాని। మోహి పరమ అధికారీ జానీ ॥ లాగే కరన బ్రహ్మ ఉపదేసా। అజ అద్వేత అగున హృదయేసా ॥ అకల అనీహ అనామ అరుపా। అనుభవ గమ్య అఖండ అనూపా ॥ మన గోతీత అమల అబినాసీ। నిర్బికార నిరవధి సుఖ రాసీ ॥ సో తైం తాహి తోహి నహిం భేదా। బారి బీచి ఇవ గావహి బేదా ॥ బిబిధ భాఁతి మోహి ముని సముఝావా। నిర్గున మత మమ హృదయఁ న ఆవా ॥ పుని మైం కహేఉఁ నాఇ పద సీసా। సగున ఉపాసన కహహు మునీసా ॥ రామ భగతి జల మమ మన మీనా। కిమి బిలగాఇ మునీస ప్రబీనా ॥ సోఇ ఉపదేస కహహు కరి దాయా। నిజ నయనన్హి దేఖౌం రఘురాయా ॥ భరి లోచన బిలోకి అవధేసా। తబ సునిహుఁ నిర్గున ఉపదేసా ॥ ముని పుని కహి హరికథా అనూపా। ఖండి సగున మత అగున నిరూపా ॥ తబ మైం నిర్గున మత కర దూరీ। సగున నిరూపుఁ కరి హఠ భూరీ ॥ ఉత్తర ప్రతిఉత్తర మైం కీన్హా। ముని తన భే క్రోధ కే చీన్హా ॥ సును ప్రభు బహుత అవగ్యా కిఏఁ। ఉపజ క్రోధ గ్యానిన్హ కే హిఏఁ ॥ అతి సంఘరషన జౌం కర కోఈ। అనల ప్రగట చందన తే హోఈ ॥
దో. -బారంబార సకోప ముని కరి నిరుపన గ్యాన। మైం అపనేం మన బైఠ తబ కరుఁ బిబిధ అనుమాన ॥ 111(క) ॥
క్రోధ కి ద్వేతబుద్ధి బిను ద్వైత కి బిను అగ్యాన। మాయాబస పరిఛిన్న జడ఼ జీవ కి ఈస సమాన ॥ 111(ఖ) ॥
కబహుఁ కి దుఖ సబ కర హిత తాకేం। తేహి కి దరిద్ర పరస మని జాకేమ్ ॥ పరద్రోహీ కీ హోహిం నిసంకా। కామీ పుని కి రహహిం అకలంకా ॥ బంస కి రహ ద్విజ అనహిత కీన్హేం। కర్మ కి హోహిం స్వరూపహి చీన్హేమ్ ॥ కాహూ సుమతి కి ఖల సఁగ జామీ। సుభ గతి పావ కి పరత్రియ గామీ ॥ భవ కి పరహిం పరమాత్మా బిందక। సుఖీ కి హోహిం కబహుఁ హరినిందక ॥ రాజు కి రహి నీతి బిను జానేం। అఘ కి రహహిం హరిచరిత బఖానేమ్ ॥ పావన జస కి పున్య బిను హోఈ। బిను అఘ అజస కి పావి కోఈ ॥ లాభు కి కిఛు హరి భగతి సమానా। జేహి గావహిం శ్రుతి సంత పురానా ॥ హాని కి జగ ఏహి సమ కిఛు భాఈ। భజిఅ న రామహి నర తను పాఈ ॥ అఘ కి పిసునతా సమ కఛు ఆనా। ధర్మ కి దయా సరిస హరిజానా ॥ ఏహి బిధి అమితి జుగుతి మన గునూఁ। ముని ఉపదేస న సాదర సునూఁ ॥ పుని పుని సగున పచ్ఛ మైం రోపా। తబ ముని బోలేఉ బచన సకోపా ॥ మూఢ఼ పరమ సిఖ దేఉఁ న మానసి। ఉత్తర ప్రతిఉత్తర బహు ఆనసి ॥ సత్య బచన బిస్వాస న కరహీ। బాయస ఇవ సబహీ తే డరహీ ॥ సఠ స్వపచ్ఛ తబ హృదయఁ బిసాలా। సపది హోహి పచ్ఛీ చండాలా ॥ లీన్హ శ్రాప మైం సీస చఢ఼ఆఈ। నహిం కఛు భయ న దీనతా ఆఈ ॥
దో. తురత భయుఁ మైం కాగ తబ పుని ముని పద సిరు నాఇ। సుమిరి రామ రఘుబంస మని హరషిత చలేఉఁ ఉడ఼ఆఇ ॥ 112(క) ॥
ఉమా జే రామ చరన రత బిగత కామ మద క్రోధ ॥ నిజ ప్రభుమయ దేఖహిం జగత కేహి సన కరహిం బిరోధ ॥ 112(ఖ) ॥
సును ఖగేస నహిం కఛు రిషి దూషన। ఉర ప్రేరక రఘుబంస బిభూషన ॥ కృపాసింధు ముని మతి కరి భోరీ। లీన్హి ప్రేమ పరిచ్ఛా మోరీ ॥ మన బచ క్రమ మోహి నిజ జన జానా। ముని మతి పుని ఫేరీ భగవానా ॥ రిషి మమ మహత సీలతా దేఖీ। రామ చరన బిస్వాస బిసేషీ ॥ అతి బిసమయ పుని పుని పఛితాఈ। సాదర ముని మోహి లీన్హ బోలాఈ ॥ మమ పరితోష బిబిధ బిధి కీన్హా। హరషిత రామమంత్ర తబ దీన్హా ॥ బాలకరూప రామ కర ధ్యానా। కహేఉ మోహి ముని కృపానిధానా ॥ సుందర సుఖద మిహి అతి భావా। సో ప్రథమహిం మైం తుమ్హహి సునావా ॥ ముని మోహి కఛుక కాల తహఁ రాఖా। రామచరితమానస తబ భాషా ॥ సాదర మోహి యహ కథా సునాఈ। పుని బోలే ముని గిరా సుహాఈ ॥ రామచరిత సర గుప్త సుహావా। సంభు ప్రసాద తాత మైం పావా ॥ తోహి నిజ భగత రామ కర జానీ। తాతే మైం సబ కహేఉఁ బఖానీ ॥ రామ భగతి జిన్హ కేం ఉర నాహీం। కబహుఁ న తాత కహిఅ తిన్హ పాహీమ్ ॥ ముని మోహి బిబిధ భాఁతి సముఝావా। మైం సప్రేమ ముని పద సిరు నావా ॥ నిజ కర కమల పరసి మమ సీసా। హరషిత ఆసిష దీన్హ మునీసా ॥ రామ భగతి అబిరల ఉర తోరేం। బసిహి సదా ప్రసాద అబ మోరేమ్ ॥
దో. -సదా రామ ప్రియ హోహు తుమ్హ సుభ గున భవన అమాన। కామరూప ఇచ్ధామరన గ్యాన బిరాగ నిధాన ॥ 113(క) ॥
జేంహిం ఆశ్రమ తుమ్హ బసబ పుని సుమిరత శ్రీభగవంత। బ్యాపిహి తహఁ న అబిద్యా జోజన ఏక ప్రజంత ॥ 113(ఖ) ॥
కాల కర్మ గున దోష సుభ్AU। కఛు దుఖ తుమ్హహి న బ్యాపిహి క్AU ॥ రామ రహస్య లలిత బిధి నానా। గుప్త ప్రగట ఇతిహాస పురానా ॥ బిను శ్రమ తుమ్హ జానబ సబ సోఊ। నిత నవ నేహ రామ పద హోఊ ॥ జో ఇచ్ఛా కరిహహు మన మాహీం। హరి ప్రసాద కఛు దుర్లభ నాహీమ్ ॥ సుని ముని ఆసిష సును మతిధీరా। బ్రహ్మగిరా భి గగన గఁభీరా ॥ ఏవమస్తు తవ బచ ముని గ్యానీ। యహ మమ భగత కర్మ మన బానీ ॥ సుని నభగిరా హరష మోహి భయూ। ప్రేమ మగన సబ సంసయ గయూ ॥ కరి బినతీ ముని ఆయసు పాఈ। పద సరోజ పుని పుని సిరు నాఈ ॥ హరష సహిత ఏహిం ఆశ్రమ ఆయుఁ। ప్రభు ప్రసాద దుర్లభ బర పాయుఁ ॥ ఇహాఁ బసత మోహి సును ఖగ ఈసా। బీతే కలప సాత అరు బీసా ॥ కరుఁ సదా రఘుపతి గున గానా। సాదర సునహిం బిహంగ సుజానా ॥ జబ జబ అవధపురీం రఘుబీరా। ధరహిం భగత హిత మనుజ సరీరా ॥ తబ తబ జాఇ రామ పుర రహూఁ। సిసులీలా బిలోకి సుఖ లహూఁ ॥ పుని ఉర రాఖి రామ సిసురూపా। నిజ ఆశ్రమ ఆవుఁ ఖగభూపా ॥ కథా సకల మైం తుమ్హహి సునాఈ। కాగ దేహ జేహిం కారన పాఈ ॥ కహిఉఁ తాత సబ ప్రస్న తుమ్హారీ। రామ భగతి మహిమా అతి భారీ ॥
దో. తాతే యహ తన మోహి ప్రియ భయు రామ పద నేహ। నిజ ప్రభు దరసన పాయుఁ గే సకల సందేహ ॥ 114(క) ॥
మాసపారాయణ, ఉంతీసవాఁ విశ్రామ భగతి పచ్ఛ హఠ కరి రహేఉఁ దీన్హి మహారిషి సాప। ముని దుర్లభ బర పాయుఁ దేఖహు భజన ప్రతాప ॥ 114(ఖ) ॥
జే అసి భగతి జాని పరిహరహీం। కేవల గ్యాన హేతు శ్రమ కరహీమ్ ॥ తే జడ఼ కామధేను గృహఁ త్యాగీ। ఖోజత ఆకు ఫిరహిం పయ లాగీ ॥ సును ఖగేస హరి భగతి బిహాఈ। జే సుఖ చాహహిం ఆన ఉపాఈ ॥ తే సఠ మహాసింధు బిను తరనీ। పైరి పార చాహహిం జడ఼ కరనీ ॥ సుని భసుండి కే బచన భవానీ। బోలేఉ గరుడ఼ హరషి మృదు బానీ ॥ తవ ప్రసాద ప్రభు మమ ఉర మాహీం। సంసయ సోక మోహ భ్రమ నాహీమ్ ॥ సునేఉఁ పునీత రామ గున గ్రామా। తుమ్హరీ కృపాఁ లహేఉఁ బిశ్రామా ॥ ఏక బాత ప్రభు పూఁఛుఁ తోహీ। కహహు బుఝాఇ కృపానిధి మోహీ ॥ కహహిం సంత ముని బేద పురానా। నహిం కఛు దుర్లభ గ్యాన సమానా ॥ సోఇ ముని తుమ్హ సన కహేఉ గోసాఈం। నహిం ఆదరేహు భగతి కీ నాఈమ్ ॥ గ్యానహి భగతిహి అంతర కేతా। సకల కహహు ప్రభు కృపా నికేతా ॥ సుని ఉరగారి బచన సుఖ మానా। సాదర బోలేఉ కాగ సుజానా ॥ భగతిహి గ్యానహి నహిం కఛు భేదా। ఉభయ హరహిం భవ సంభవ ఖేదా ॥ నాథ మునీస కహహిం కఛు అంతర। సావధాన సౌ సును బిహంగబర ॥ గ్యాన బిరాగ జోగ బిగ్యానా। ఏ సబ పురుష సునహు హరిజానా ॥ పురుష ప్రతాప ప్రబల సబ భాఁతీ। అబలా అబల సహజ జడ఼ జాతీ ॥
దో. -పురుష త్యాగి సక నారిహి జో బిరక్త మతి ధీర ॥ న తు కామీ బిషయాబస బిముఖ జో పద రఘుబీర ॥ 115(క) ॥
సో. సౌ ముని గ్యాననిధాన మృగనయనీ బిధు ముఖ నిరఖి। బిబస హోఇ హరిజాన నారి బిష్ను మాయా ప్రగట ॥ 115(ఖ) ॥
ఇహాఁ న పచ్ఛపాత కఛు రాఖుఁ। బేద పురాన సంత మత భాషుఁ ॥ మోహ న నారి నారి కేం రూపా। పన్నగారి యహ రీతి అనూపా ॥ మాయా భగతి సునహు తుమ్హ దోఊ। నారి బర్గ జాని సబ కోఊ ॥ పుని రఘుబీరహి భగతి పిఆరీ। మాయా ఖలు నర్తకీ బిచారీ ॥ భగతిహి సానుకూల రఘురాయా। తాతే తేహి డరపతి అతి మాయా ॥ రామ భగతి నిరుపమ నిరుపాధీ। బసి జాసు ఉర సదా అబాధీ ॥ తేహి బిలోకి మాయా సకుచాఈ। కరి న సకి కఛు నిజ ప్రభుతాఈ ॥ అస బిచారి జే ముని బిగ్యానీ। జాచహీం భగతి సకల సుఖ ఖానీ ॥
దో. యహ రహస్య రఘునాథ కర బేగి న జాని కోఇ। జో జాని రఘుపతి కృపాఁ సపనేహుఁ మోహ న హోఇ ॥ 116(క) ॥
ఔరు గ్యాన భగతి కర భేద సునహు సుప్రబీన। జో సుని హోఇ రామ పద ప్రీతి సదా అబిఛీన ॥ 116(ఖ) ॥
సునహు తాత యహ అకథ కహానీ। సముఝత బని న జాఇ బఖానీ ॥ ఈస్వర అంస జీవ అబినాసీ। చేతన అమల సహజ సుఖ రాసీ ॥ సో మాయాబస భయు గోసాఈం। బఁధ్యో కీర మరకట కీ నాఈ ॥ జడ఼ చేతనహి గ్రంథి పరి గీ। జదపి మృషా ఛూటత కఠినీ ॥ తబ తే జీవ భయు సంసారీ। ఛూట న గ్రంథి న హోఇ సుఖారీ ॥ శ్రుతి పురాన బహు కహేఉ ఉపాఈ। ఛూట న అధిక అధిక అరుఝాఈ ॥ జీవ హృదయఁ తమ మోహ బిసేషీ। గ్రంథి ఛూట కిమి పరి న దేఖీ ॥ అస సంజోగ ఈస జబ కరీ। తబహుఁ కదాచిత సో నిరుఅరీ ॥ సాత్త్విక శ్రద్ధా ధేను సుహాఈ। జౌం హరి కృపాఁ హృదయఁ బస ఆఈ ॥ జప తప బ్రత జమ నియమ అపారా। జే శ్రుతి కహ సుభ ధర్మ అచారా ॥ తేఇ తృన హరిత చరై జబ గాఈ। భావ బచ్ఛ సిసు పాఇ పేన్హాఈ ॥ నోఇ నిబృత్తి పాత్ర బిస్వాసా। నిర్మల మన అహీర నిజ దాసా ॥ పరమ ధర్మమయ పయ దుహి భాఈ। అవటై అనల అకామ బిహాఈ ॥ తోష మరుత తబ ఛమాఁ జుడ఼ఆవై। ధృతి సమ జావను దేఇ జమావై ॥ ముదితాఁ మథైం బిచార మథానీ। దమ అధార రజు సత్య సుబానీ ॥ తబ మథి కాఢ఼ఇ లేఇ నవనీతా। బిమల బిరాగ సుభగ సుపునీతా ॥
దో. జోగ అగిని కరి ప్రగట తబ కర్మ సుభాసుభ లాఇ। బుద్ధి సిరావైం గ్యాన ఘృత మమతా మల జరి జాఇ ॥ 117(క) ॥
తబ బిగ్యానరూపిని బుద్ధి బిసద ఘృత పాఇ। చిత్త దిఆ భరి ధరై దృఢ఼ సమతా దిఅటి బనాఇ ॥ 117(ఖ) ॥
తీని అవస్థా తీని గున తేహి కపాస తేం కాఢ఼ఇ। తూల తురీయ సఁవారి పుని బాతీ కరై సుగాఢ఼ఇ ॥ 117(గ) ॥
సో. ఏహి బిధి లేసై దీప తేజ రాసి బిగ్యానమయ ॥ జాతహిం జాసు సమీప జరహిం మదాదిక సలభ సబ ॥ 117(ఘ) ॥
సోహమస్మి ఇతి బృత్తి అఖండా। దీప సిఖా సోఇ పరమ ప్రచండా ॥ ఆతమ అనుభవ సుఖ సుప్రకాసా। తబ భవ మూల భేద భ్రమ నాసా ॥ ప్రబల అబిద్యా కర పరివారా। మోహ ఆది తమ మిటి అపారా ॥ తబ సోఇ బుద్ధి పాఇ ఉఁజిఆరా। ఉర గృహఁ బైఠి గ్రంథి నిరుఆరా ॥ ఛోరన గ్రంథి పావ జౌం సోఈ। తబ యహ జీవ కృతారథ హోఈ ॥ ఛోరత గ్రంథి జాని ఖగరాయా। బిఘ్న అనేక కరి తబ మాయా ॥ రిద్ధి సిద్ధి ప్రేరి బహు భాఈ। బుద్ధహి లోభ దిఖావహిం ఆఈ ॥ కల బల ఛల కరి జాహిం సమీపా। అంచల బాత బుఝావహిం దీపా ॥ హోఇ బుద్ధి జౌం పరమ సయానీ। తిన్హ తన చితవ న అనహిత జానీ ॥ జౌం తేహి బిఘ్న బుద్ధి నహిం బాధీ। తౌ బహోరి సుర కరహిం ఉపాధీ ॥ ఇంద్రీం ద్వార ఝరోఖా నానా। తహఁ తహఁ సుర బైఠే కరి థానా ॥ ఆవత దేఖహిం బిషయ బయారీ। తే హఠి దేహీ కపాట ఉఘారీ ॥ జబ సో ప్రభంజన ఉర గృహఁ జాఈ। తబహిం దీప బిగ్యాన బుఝాఈ ॥ గ్రంథి న ఛూటి మిటా సో ప్రకాసా। బుద్ధి బికల భి బిషయ బతాసా ॥ ఇంద్రిన్హ సురన్హ న గ్యాన సోహాఈ। బిషయ భోగ పర ప్రీతి సదాఈ ॥ బిషయ సమీర బుద్ధి కృత భోరీ। తేహి బిధి దీప కో బార బహోరీ ॥
దో. తబ ఫిరి జీవ బిబిధ బిధి పావి సంసృతి క్లేస। హరి మాయా అతి దుస్తర తరి న జాఇ బిహగేస ॥ 118(క) ॥
కహత కఠిన సముఝత కఠిన సాధన కఠిన బిబేక। హోఇ ఘునాచ్ఛర న్యాయ జౌం పుని ప్రత్యూహ అనేక ॥ 118(ఖ) ॥
గ్యాన పంథ కృపాన కై ధారా। పరత ఖగేస హోఇ నహిం బారా ॥ జో నిర్బిఘ్న పంథ నిర్బహీ। సో కైవల్య పరమ పద లహీ ॥ అతి దుర్లభ కైవల్య పరమ పద। సంత పురాన నిగమ ఆగమ బద ॥ రామ భజత సోఇ ముకుతి గోసాఈ। అనిచ్ఛిత ఆవి బరిఆఈ ॥ జిమి థల బిను జల రహి న సకాఈ। కోటి భాఁతి కౌ కరై ఉపాఈ ॥ తథా మోచ్ఛ సుఖ సును ఖగరాఈ। రహి న సకి హరి భగతి బిహాఈ ॥ అస బిచారి హరి భగత సయానే। ముక్తి నిరాదర భగతి లుభానే ॥ భగతి కరత బిను జతన ప్రయాసా। సంసృతి మూల అబిద్యా నాసా ॥ భోజన కరిఅ తృపితి హిత లాగీ। జిమి సో అసన పచవై జఠరాగీ ॥ అసి హరిభగతి సుగమ సుఖదాఈ। కో అస మూఢ఼ న జాహి సోహాఈ ॥
దో. సేవక సేబ్య భావ బిను భవ న తరిఅ ఉరగారి ॥ భజహు రామ పద పంకజ అస సిద్ధాంత బిచారి ॥ 119(క) ॥
జో చేతన కహఁ జ఼డ఼ కరి జ఼డ఼హి కరి చైతన్య। అస సమర్థ రఘునాయకహిం భజహిం జీవ తే ధన్య ॥ 119(ఖ) ॥
కహేఉఁ గ్యాన సిద్ధాంత బుఝాఈ। సునహు భగతి మని కై ప్రభుతాఈ ॥ రామ భగతి చింతామని సుందర। బసి గరుడ఼ జాకే ఉర అంతర ॥ పరమ ప్రకాస రూప దిన రాతీ। నహిం కఛు చహిఅ దిఆ ఘృత బాతీ ॥ మోహ దరిద్ర నికట నహిం ఆవా। లోభ బాత నహిం తాహి బుఝావా ॥ ప్రబల అబిద్యా తమ మిటి జాఈ। హారహిం సకల సలభ సముదాఈ ॥ ఖల కామాది నికట నహిం జాహీం। బసి భగతి జాకే ఉర మాహీమ్ ॥ గరల సుధాసమ అరి హిత హోఈ। తేహి మని బిను సుఖ పావ న కోఈ ॥ బ్యాపహిం మానస రోగ న భారీ। జిన్హ కే బస సబ జీవ దుఖారీ ॥ రామ భగతి మని ఉర బస జాకేం। దుఖ లవలేస న సపనేహుఁ తాకేమ్ ॥ చతుర సిరోమని తేఇ జగ మాహీం। జే మని లాగి సుజతన కరాహీమ్ ॥ సో మని జదపి ప్రగట జగ అహీ। రామ కృపా బిను నహిం కౌ లహీ ॥ సుగమ ఉపాయ పాఇబే కేరే। నర హతభాగ్య దేహిం భటమేరే ॥ పావన పర్బత బేద పురానా। రామ కథా రుచిరాకర నానా ॥ మర్మీ సజ్జన సుమతి కుదారీ। గ్యాన బిరాగ నయన ఉరగారీ ॥ భావ సహిత ఖోజి జో ప్రానీ। పావ భగతి మని సబ సుఖ ఖానీ ॥ మోరేం మన ప్రభు అస బిస్వాసా। రామ తే అధిక రామ కర దాసా ॥ రామ సింధు ఘన సజ్జన ధీరా। చందన తరు హరి సంత సమీరా ॥ సబ కర ఫల హరి భగతి సుహాఈ। సో బిను సంత న కాహూఁ పాఈ ॥ అస బిచారి జోఇ కర సతసంగా। రామ భగతి తేహి సులభ బిహంగా ॥
దో. బ్రహ్మ పయోనిధి మందర గ్యాన సంత సుర ఆహిం। కథా సుధా మథి కాఢ఼హిం భగతి మధురతా జాహిమ్ ॥ 120(క) ॥
బిరతి చర్మ అసి గ్యాన మద లోభ మోహ రిపు మారి। జయ పాఇఅ సో హరి భగతి దేఖు ఖగేస బిచారి ॥ 120(ఖ) ॥
పుని సప్రేమ బోలేఉ ఖగర్AU। జౌం కృపాల మోహి ఊపర భ్AU ॥ నాథ మోహి నిజ సేవక జానీ। సప్త ప్రస్న కహహు బఖానీ ॥ ప్రథమహిం కహహు నాథ మతిధీరా। సబ తే దుర్లభ కవన సరీరా ॥ బడ఼ దుఖ కవన కవన సుఖ భారీ। సౌ సంఛేపహిం కహహు బిచారీ ॥ సంత అసంత మరమ తుమ్హ జానహు। తిన్హ కర సహజ సుభావ బఖానహు ॥ కవన పున్య శ్రుతి బిదిత బిసాలా। కహహు కవన అఘ పరమ కరాలా ॥ మానస రోగ కహహు సముఝాఈ। తుమ్హ సర్బగ్య కృపా అధికాఈ ॥ తాత సునహు సాదర అతి ప్రీతీ। మైం సంఛేప కహుఁ యహ నీతీ ॥ నర తన సమ నహిం కవనిఉ దేహీ। జీవ చరాచర జాచత తేహీ ॥ నరక స్వర్గ అపబర్గ నిసేనీ। గ్యాన బిరాగ భగతి సుభ దేనీ ॥ సో తను ధరి హరి భజహిం న జే నర। హోహిం బిషయ రత మంద మంద తర ॥ కాఁచ కిరిచ బదలేం తే లేహీ। కర తే డారి పరస మని దేహీమ్ ॥ నహిం దరిద్ర సమ దుఖ జగ మాహీం। సంత మిలన సమ సుఖ జగ నాహీమ్ ॥ పర ఉపకార బచన మన కాయా। సంత సహజ సుభాఉ ఖగరాయా ॥ సంత సహహిం దుఖ పరహిత లాగీ। పరదుఖ హేతు అసంత అభాగీ ॥ భూర్జ తరూ సమ సంత కృపాలా। పరహిత నితి సహ బిపతి బిసాలా ॥ సన ఇవ ఖల పర బంధన కరీ। ఖాల కఢ఼ఆఇ బిపతి సహి మరీ ॥ ఖల బిను స్వారథ పర అపకారీ। అహి మూషక ఇవ సును ఉరగారీ ॥ పర సంపదా బినాసి నసాహీం। జిమి ససి హతి హిమ ఉపల బిలాహీమ్ ॥ దుష్ట ఉదయ జగ ఆరతి హేతూ। జథా ప్రసిద్ధ అధమ గ్రహ కేతూ ॥ సంత ఉదయ సంతత సుఖకారీ। బిస్వ సుఖద జిమి ఇందు తమారీ ॥ పరమ ధర్మ శ్రుతి బిదిత అహింసా। పర నిందా సమ అఘ న గరీసా ॥ హర గుర నిందక దాదుర హోఈ। జన్మ సహస్ర పావ తన సోఈ ॥ ద్విజ నిందక బహు నరక భోగకరి। జగ జనమి బాయస సరీర ధరి ॥ సుర శ్రుతి నిందక జే అభిమానీ। రౌరవ నరక పరహిం తే ప్రానీ ॥ హోహిం ఉలూక సంత నిందా రత। మోహ నిసా ప్రియ గ్యాన భాను గత ॥ సబ కే నిందా జే జడ఼ కరహీం। తే చమగాదుర హోఇ అవతరహీమ్ ॥ సునహు తాత అబ మానస రోగా। జిన్హ తే దుఖ పావహిం సబ లోగా ॥ మోహ సకల బ్యాధిన్హ కర మూలా। తిన్హ తే పుని ఉపజహిం బహు సూలా ॥ కామ బాత కఫ లోభ అపారా। క్రోధ పిత్త నిత ఛాతీ జారా ॥ ప్రీతి కరహిం జౌం తీనిఉ భాఈ। ఉపజి సన్యపాత దుఖదాఈ ॥ బిషయ మనోరథ దుర్గమ నానా। తే సబ సూల నామ కో జానా ॥ మమతా దాదు కండు ఇరషాఈ। హరష బిషాద గరహ బహుతాఈ ॥ పర సుఖ దేఖి జరని సోఇ ఛీ। కుష్ట దుష్టతా మన కుటిలీ ॥ అహంకార అతి దుఖద డమరుఆ। దంభ కపట మద మాన నేహరుఆ ॥ తృస్నా ఉదరబృద్ధి అతి భారీ। త్రిబిధ ఈషనా తరున తిజారీ ॥ జుగ బిధి జ్వర మత్సర అబిబేకా। కహఁ లాగి కహౌం కురోగ అనేకా ॥
దో. ఏక బ్యాధి బస నర మరహిం ఏ అసాధి బహు బ్యాధి। పీడ఼హిం సంతత జీవ కహుఁ సో కిమి లహై సమాధి ॥ 121(క) ॥
నేమ ధర్మ ఆచార తప గ్యాన జగ్య జప దాన। భేషజ పుని కోటిన్హ నహిం రోగ జాహిం హరిజాన ॥ 121(ఖ) ॥
ఏహి బిధి సకల జీవ జగ రోగీ। సోక హరష భయ ప్రీతి బియోగీ ॥ మానక రోగ కఛుక మైం గాఏ। హహిం సబ కేం లఖి బిరలేన్హ పాఏ ॥ జానే తే ఛీజహిం కఛు పాపీ। నాస న పావహిం జన పరితాపీ ॥ బిషయ కుపథ్య పాఇ అంకురే। మునిహు హృదయఁ కా నర బాపురే ॥ రామ కృపాఁ నాసహి సబ రోగా। జౌం ఏహి భాఁతి బనై సంయోగా ॥ సదగుర బైద బచన బిస్వాసా। సంజమ యహ న బిషయ కై ఆసా ॥ రఘుపతి భగతి సజీవన మూరీ। అనూపాన శ్రద్ధా మతి పూరీ ॥ ఏహి బిధి భలేహిం సో రోగ నసాహీం। నాహిం త జతన కోటి నహిం జాహీమ్ ॥ జానిఅ తబ మన బిరుజ గోసాఁఈ। జబ ఉర బల బిరాగ అధికాఈ ॥ సుమతి ఛుధా బాఢ఼ఇ నిత నీ। బిషయ ఆస దుర్బలతా గీ ॥ బిమల గ్యాన జల జబ సో నహాఈ। తబ రహ రామ భగతి ఉర ఛాఈ ॥ సివ అజ సుక సనకాదిక నారద। జే ముని బ్రహ్మ బిచార బిసారద ॥ సబ కర మత ఖగనాయక ఏహా। కరిఅ రామ పద పంకజ నేహా ॥ శ్రుతి పురాన సబ గ్రంథ కహాహీం। రఘుపతి భగతి బినా సుఖ నాహీమ్ ॥ కమఠ పీఠ జామహిం బరు బారా। బంధ్యా సుత బరు కాహుహి మారా ॥ ఫూలహిం నభ బరు బహుబిధి ఫూలా। జీవ న లహ సుఖ హరి ప్రతికూలా ॥ తృషా జాఇ బరు మృగజల పానా। బరు జామహిం సస సీస బిషానా ॥ అంధకారు బరు రబిహి నసావై। రామ బిముఖ న జీవ సుఖ పావై ॥ హిమ తే అనల ప్రగట బరు హోఈ। బిముఖ రామ సుఖ పావ న కోఈ ॥ దో0=బారి మథేం ఘృత హోఇ బరు సికతా తే బరు తేల।
బిను హరి భజన న భవ తరిఅ యహ సిద్ధాంత అపేల ॥ 122(క) ॥
మసకహి కరి బింరంచి ప్రభు అజహి మసక తే హీన। అస బిచారి తజి సంసయ రామహి భజహిం ప్రబీన ॥ 122(ఖ) ॥
శ్లోక- వినిచ్శ్రితం వదామి తే న అన్యథా వచాంసి మే। హరిం నరా భజంతి యేఽతిదుస్తరం తరంతి తే ॥ 122(గ) ॥
కహేఉఁ నాథ హరి చరిత అనూపా। బ్యాస సమాస స్వమతి అనురుపా ॥ శ్రుతి సిద్ధాంత ఇహి ఉరగారీ। రామ భజిఅ సబ కాజ బిసారీ ॥ ప్రభు రఘుపతి తజి సేఇఅ కాహీ। మోహి సే సఠ పర మమతా జాహీ ॥ తుమ్హ బిగ్యానరూప నహిం మోహా। నాథ కీన్హి మో పర అతి ఛోహా ॥ పూఛిహుఁ రామ కథా అతి పావని। సుక సనకాది సంభు మన భావని ॥ సత సంగతి దుర్లభ సంసారా। నిమిష దండ భరి ఏకు బారా ॥ దేఖు గరుడ఼ నిజ హృదయఁ బిచారీ। మైం రఘుబీర భజన అధికారీ ॥ సకునాధమ సబ భాఁతి అపావన। ప్రభు మోహి కీన్హ బిదిత జగ పావన ॥
దో. ఆజు ధన్య మైం ధన్య అతి జద్యపి సబ బిధి హీన। నిజ జన జాని రామ మోహి సంత సమాగమ దీన ॥ 123(క) ॥
నాథ జథామతి భాషేఉఁ రాఖేఉఁ నహిం కఛు గోఇ। చరిత సింధు రఘునాయక థాహ కి పావి కోఇ ॥ 123 ॥
సుమిరి రామ కే గున గన నానా। పుని పుని హరష భుసుండి సుజానా ॥ మహిమా నిగమ నేతి కరి గాఈ। అతులిత బల ప్రతాప ప్రభుతాఈ ॥ సివ అజ పూజ్య చరన రఘురాఈ। మో పర కృపా పరమ మృదులాఈ ॥ అస సుభాఉ కహుఁ సునుఁ న దేఖుఁ। కేహి ఖగేస రఘుపతి సమ లేఖుఁ ॥ సాధక సిద్ధ బిముక్త ఉదాసీ। కబి కోబిద కృతగ్య సంన్యాసీ ॥ జోగీ సూర సుతాపస గ్యానీ। ధర్మ నిరత పండిత బిగ్యానీ ॥ తరహిం న బిను సీఁ మమ స్వామీ। రామ నమామి నమామి నమామీ ॥ సరన గేఁ మో సే అఘ రాసీ। హోహిం సుద్ధ నమామి అబినాసీ ॥
దో. జాసు నామ భవ భేషజ హరన ఘోర త్రయ సూల। సో కృపాలు మోహి తో పర సదా రహు అనుకూల ॥ 124(క) ॥
సుని భుసుండి కే బచన సుభ దేఖి రామ పద నేహ। బోలేఉ ప్రేమ సహిత గిరా గరుడ఼ బిగత సందేహ ॥ 124(ఖ) ॥
మై కృత్కృత్య భయుఁ తవ బానీ। సుని రఘుబీర భగతి రస సానీ ॥ రామ చరన నూతన రతి భీ। మాయా జనిత బిపతి సబ గీ ॥ మోహ జలధి బోహిత తుమ్హ భే। మో కహఁ నాథ బిబిధ సుఖ దే ॥ మో పహిం హోఇ న ప్రతి ఉపకారా। బందుఁ తవ పద బారహిం బారా ॥ పూరన కామ రామ అనురాగీ। తుమ్హ సమ తాత న కౌ బడ఼భాగీ ॥ సంత బిటప సరితా గిరి ధరనీ। పర హిత హేతు సబన్హ కై కరనీ ॥ సంత హృదయ నవనీత సమానా। కహా కబిన్హ పరి కహై న జానా ॥ నిజ పరితాప ద్రవి నవనీతా। పర దుఖ ద్రవహిం సంత సుపునీతా ॥ జీవన జన్మ సుఫల మమ భయూ। తవ ప్రసాద సంసయ సబ గయూ ॥ జానేహు సదా మోహి నిజ కింకర। పుని పుని ఉమా కహి బిహంగబర ॥
దో. తాసు చరన సిరు నాఇ కరి ప్రేమ సహిత మతిధీర। గయు గరుడ఼ బైకుంఠ తబ హృదయఁ రాఖి రఘుబీర ॥ 125(క) ॥
గిరిజా సంత సమాగమ సమ న లాభ కఛు ఆన। బిను హరి కృపా న హోఇ సో గావహిం బేద పురాన ॥ 125(ఖ) ॥
కహేఉఁ పరమ పునీత ఇతిహాసా। సునత శ్రవన ఛూటహిం భవ పాసా ॥ ప్రనత కల్పతరు కరునా పుంజా। ఉపజి ప్రీతి రామ పద కంజా ॥ మన క్రమ బచన జనిత అఘ జాఈ। సునహిం జే కథా శ్రవన మన లాఈ ॥ తీర్థాటన సాధన సముదాఈ। జోగ బిరాగ గ్యాన నిపునాఈ ॥ నానా కర్మ ధర్మ బ్రత దానా। సంజమ దమ జప తప మఖ నానా ॥ భూత దయా ద్విజ గుర సేవకాఈ। బిద్యా బినయ బిబేక బడ఼ఆఈ ॥ జహఁ లగి సాధన బేద బఖానీ। సబ కర ఫల హరి భగతి భవానీ ॥ సో రఘునాథ భగతి శ్రుతి గాఈ। రామ కృపాఁ కాహూఁ ఏక పాఈ ॥
దో. ముని దుర్లభ హరి భగతి నర పావహిం బినహిం ప్రయాస। జే యహ కథా నిరంతర సునహిం మాని బిస్వాస ॥ 126 ॥
సోఇ సర్బగ్య గునీ సోఇ గ్యాతా। సోఇ మహి మండిత పండిత దాతా ॥ ధర్మ పరాయన సోఇ కుల త్రాతా। రామ చరన జా కర మన రాతా ॥ నీతి నిపున సోఇ పరమ సయానా। శ్రుతి సిద్ధాంత నీక తేహిం జానా ॥ సోఇ కబి కోబిద సోఇ రనధీరా। జో ఛల ఛాడ఼ఇ భజి రఘుబీరా ॥ ధన్య దేస సో జహఁ సురసరీ। ధన్య నారి పతిబ్రత అనుసరీ ॥ ధన్య సో భూపు నీతి జో కరీ। ధన్య సో ద్విజ నిజ ధర్మ న టరీ ॥ సో ధన ధన్య ప్రథమ గతి జాకీ। ధన్య పున్య రత మతి సోఇ పాకీ ॥ ధన్య ఘరీ సోఇ జబ సతసంగా। ధన్య జన్మ ద్విజ భగతి అభంగా ॥
దో. సో కుల ధన్య ఉమా సును జగత పూజ్య సుపునీత। శ్రీరఘుబీర పరాయన జేహిం నర ఉపజ బినీత ॥ 127 ॥
మతి అనురూప కథా మైం భాషీ। జద్యపి ప్రథమ గుప్త కరి రాఖీ ॥ తవ మన ప్రీతి దేఖి అధికాఈ। తబ మైం రఘుపతి కథా సునాఈ ॥ యహ న కహిఅ సఠహీ హఠసీలహి। జో మన లాఇ న సున హరి లీలహి ॥ కహిఅ న లోభిహి క్రోధహి కామిహి। జో న భజి సచరాచర స్వామిహి ॥ ద్విజ ద్రోహిహి న సునాఇఅ కబహూఁ। సురపతి సరిస హోఇ నృప జబహూఁ ॥ రామ కథా కే తేఇ అధికారీ। జిన్హ కేం సతసంగతి అతి ప్యారీ ॥ గుర పద ప్రీతి నీతి రత జేఈ। ద్విజ సేవక అధికారీ తేఈ ॥ తా కహఁ యహ బిసేష సుఖదాఈ। జాహి ప్రానప్రియ శ్రీరఘురాఈ ॥
దో. రామ చరన రతి జో చహ అథవా పద నిర్బాన। భావ సహిత సో యహ కథా కరు శ్రవన పుట పాన ॥ 128 ॥
రామ కథా గిరిజా మైం బరనీ। కలి మల సమని మనోమల హరనీ ॥ సంసృతి రోగ సజీవన మూరీ। రామ కథా గావహిం శ్రుతి సూరీ ॥ ఏహి మహఁ రుచిర సప్త సోపానా। రఘుపతి భగతి కేర పంథానా ॥ అతి హరి కృపా జాహి పర హోఈ। పాఉఁ దేఇ ఏహిం మారగ సోఈ ॥ మన కామనా సిద్ధి నర పావా। జే యహ కథా కపట తజి గావా ॥ కహహిం సునహిం అనుమోదన కరహీం। తే గోపద ఇవ భవనిధి తరహీమ్ ॥ సుని సబ కథా హృదయఁ అతి భాఈ। గిరిజా బోలీ గిరా సుహాఈ ॥ నాథ కృపాఁ మమ గత సందేహా। రామ చరన ఉపజేఉ నవ నేహా ॥
దో. మైం కృతకృత్య భిఉఁ అబ తవ ప్రసాద బిస్వేస। ఉపజీ రామ భగతి దృఢ఼ బీతే సకల కలేస ॥ 129 ॥
యహ సుభ సంభు ఉమా సంబాదా। సుఖ సంపాదన సమన బిషాదా ॥ భవ భంజన గంజన సందేహా। జన రంజన సజ్జన ప్రియ ఏహా ॥ రామ ఉపాసక జే జగ మాహీం। ఏహి సమ ప్రియ తిన్హ కే కఛు నాహీమ్ ॥ రఘుపతి కృపాఁ జథామతి గావా। మైం యహ పావన చరిత సుహావా ॥ ఏహిం కలికాల న సాధన దూజా। జోగ జగ్య జప తప బ్రత పూజా ॥ రామహి సుమిరిఅ గాఇఅ రామహి। సంతత సునిఅ రామ గున గ్రామహి ॥ జాసు పతిత పావన బడ఼ బానా। గావహిం కబి శ్రుతి సంత పురానా ॥ తాహి భజహి మన తజి కుటిలాఈ। రామ భజేం గతి కేహిం నహిం పాఈ ॥
ఛం. పాఈ న కేహిం గతి పతిత పావన రామ భజి సును సఠ మనా। గనికా అజామిల బ్యాధ గీధ గజాది ఖల తారే ఘనా ॥ ఆభీర జమన కిరాత ఖస స్వపచాది అతి అఘరూప జే। కహి నామ బారక తేపి పావన హోహిం రామ నమామి తే ॥ 1 ॥
రఘుబంస భూషన చరిత యహ నర కహహిం సునహిం జే గావహీం। కలి మల మనోమల ధోఇ బిను శ్రమ రామ ధామ సిధావహీమ్ ॥ సత పంచ చౌపాఈం మనోహర జాని జో నర ఉర ధరై। దారున అబిద్యా పంచ జనిత బికార శ్రీరఘుబర హరై ॥ 2 ॥
సుందర సుజాన కృపా నిధాన అనాథ పర కర ప్రీతి జో। సో ఏక రామ అకామ హిత నిర్బానప్రద సమ ఆన కో ॥ జాకీ కృపా లవలేస తే మతిమంద తులసీదాసహూఁ। పాయో పరమ బిశ్రాము రామ సమాన ప్రభు నాహీం కహూఁ ॥ 3 ॥
దో. మో సమ దీన న దీన హిత తుమ్హ సమాన రఘుబీర। అస బిచారి రఘుబంస మని హరహు బిషమ భవ భీర ॥ 130(క) ॥
కామిహి నారి పిఆరి జిమి లోభహి ప్రియ జిమి దామ। తిమి రఘునాథ నిరంతర ప్రియ లాగహు మోహి రామ ॥ 130(ఖ) ॥
శ్లోక-యత్పూర్వ ప్రభుణా కృతం సుకవినా శ్రీశంభునా దుర్గమం శ్రీమద్రామపదాబ్జభక్తిమనిశం ప్రాప్త్యై తు రామాయణం। మత్వా తద్రఘునాథమనిరతం స్వాంతస్తమఃశాంతయే భాషాబద్ధమిదం చకార తులసీదాసస్తథా మానసమ్ ॥ 1 ॥
పుణ్యం పాపహరం సదా శివకరం విజ్ఞానభక్తిప్రదం మాయామోహమలాపహం సువిమలం ప్రేమాంబుపూరం శుభం। శ్రీమద్రామచరిత్రమానసమిదం భక్త్యావగాహంతి యే తే సంసారపతంగఘోరకిరణైర్దహ్యంతి నో మానవాః ॥ 2 ॥
మాసపారాయణ, తీసవాఁ విశ్రామ నవాన్హపారాయణ, నవాఁ విశ్రామ --------- ఇతి శ్రీమద్రామచరితమానసే సకలకలికలుషవిధ్వంసనే సప్తమః సోపానః సమాప్తః। (ఉత్తరకాండ సమాప్త) -------- ఆరతి శ్రీరామాయనజీ కీ। కీరతి కలిత లలిత సియ పీ కీ ॥ గావత బ్రహ్మాదిక ముని నారద। బాలమీక బిగ్యాన బిసారద। సుక సనకాది సేష అరు సారద। బరని పవనసుత కీరతి నీకీ ॥ 1 ॥
గావత బేద పురాన అష్టదస। ఛో సాస్త్ర సబ గ్రంథన కో రస। ముని జన ధన సంతన కో సరబస। సార అంస సంమత సబహీ కీ ॥ 2 ॥
గావత సంతత సంభు భవానీ। అరు ఘటసంభవ ముని బిగ్యానీ। బ్యాస ఆది కబిబర్జ బఖానీ। కాగభుసుండి గరుడ కే హీ కీ ॥ 3 ॥
కలిమల హరని బిషయ రస ఫీకీ। సుభగ సింగార ముక్తి జుబతీ కీ। దలన రోగ భవ మూరి అమీ కీ। తాత మాత సబ బిధి తులసీ కీ ॥ 4 ॥
Browse Related Categories: