শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা পারাযণ - সপ্তদশোঽধ্য়ায়ঃ

ശ്രീ ഭഗവാനുവാച

ത്രിവിധാ ഭവതി ശ്രദ്ധാ ദേഹിനാം സാ സ്വഭാവജാ । സാത്ത്വികീ രാജസീ ചൈവ താമസീ ചേതി താം ശൃണു ॥2

സത്ത്വാനുരൂപാ സർവസ്യ ശ്രദ്ധാ ഭവതി ഭാരത । ശ്രദ്ധാമയോഽയം പുരുഷഃ യോ യച്ഛ്രദ്ധഃ സ ഏവ സഃ ॥3॥

യജംതേ സാത്ത്വികാ ദേവാന് യക്ഷരക്ഷാംസി രാജസാഃ । പ്രേതാന്ഭൂതഗണാംശ്ചാന്യേ യജംതേ താമസാ ജനാഃ ॥4॥

അശാസ്ത്രവിഹിതം ഘോരം തപ്യംതേ യേ തപോ ജനാഃ । ദംഭാഹംകാരസംയുക്താഃ കാമരാഗബലാന്വിതാഃ ॥5॥

കര്ശയംതഃ ശരീരസ്ഥം ഭൂതഗ്രാമമചേതസഃ । മാം ചൈവാംതഃ ശരീരസ്ഥം താന്വിദ്ധ്യാസുരനിശ്ചയാന് ॥6॥

ആഹാരസ്ത്വപി സർവസ്യ ത്രിവിധോ ഭവതി പ്രിയഃ । യജ്ഞസ്തപസ്തഥാ ദാനം തേഷാം ഭേദമിമം ശൃണു ॥7॥

ആയുഃസത്ത്വബലാരോഗ്യ-സുഖപ്രീതിവിവര്ധനാഃ । രസ്യാഃ സ്നിഗ്ധാഃ സ്ഥിരാ ഹൃദ്യാഃ ആഹാരാഃ സാത്ത്വികപ്രിയാഃ ॥8॥

കട്വമ്ലലവണാത്യുഷ്ണ-തീക്ഷ്ണരൂക്ഷവിദാഹിനഃ । ആഹാരാ രാജസസ്യേഷ്ടാഃ ദുഃഖശോകാമയപ്രദാഃ ॥9॥

യാതയാമം ഗതരസം പൂതി പര്യുഷിതം ച യത് । ഉച്ഛിഷ്ടമപി ചാമേധ്യം ഭോജനം താമസപ്രിയമ് ॥10॥

അഫലാകാംക്ഷിഭിര്യജ്ഞഃ വിധിദൃഷ്ടോ യ ഇജ്യതേ । യഷ്ടവ്യമേവേതി മനഃ സമാധായ സ സാത്ത്വികഃ ॥11॥

അഭിസംധായ തു ഫലം ദംഭാര്ഥമപി ചൈവ യത് । ഇജ്യതേ ഭരതശ്രേഷ്ഠ തം യജ്ഞം വിദ്ധി രാജസമ് ॥12॥

വിധിഹീനമസൃഷ്ടാന്നം മംത്രഹീനമദക്ഷിണമ് । ശ്രദ്ധാവിരഹിതം യജ്ഞം താമസം പരിചക്ഷതേ ॥13॥

ദേവദ്വിജഗുരുപ്രാജ്ഞ-പൂജനം ശൌചമാര്ജവമ് । ബ്രഹ്മചര്യമഹിംസാ ച ശാരീരം തപ ഉച്യതേ ॥14॥

അനുദ്വേഗകരം വാക്യം സത്യം പ്രിയഹിതം ച യത് । സ്വാധ്യായാഭ്യസനം ചൈവ വാങ്മയം തപ ഉച്യതേ ॥15॥

മനഃ പ്രസാദഃ സൌമ്യത്വം മൌനമാത്മവിനിഗ്രഹഃ । ഭാവസംശുദ്ധിരിത്യേതത് തപോ മാനസമുച്യതേ ॥16॥

ശ്രദ്ധയാ പരയാ തപ്തം തപസ്തത്ത്രിവിധം നരൈഃ । അഫലാകാംക്ഷിഭിര്യുക്തൈഃ സാത്ത്വികം പരിചക്ഷതേ ॥17॥

സത്കാരമാനപൂജാര്ഥം തപോ ദംഭേന ചൈവ യത് । ക്രിയതേ തദിഹ പ്രോക്തം രാജസം ചലമധ്രുവമ് ॥18॥

മൂഢഗ്രാഹേണാത്മനോ യത് പീഡയാ ക്രിയതേ തപഃ । പരസ്യോത്സാദനാര്ഥം വാ തത്താമസമുദാഹൃതമ് ॥19॥

ദാതവ്യമിതി യദ്ദാനം ദീയതേഽനുപകാരിണേ । ദേശേ കാലേ ച പാത്രേ ച തദ്ദാനം സാത്ത്വികം സ്മൃതമ് ॥20॥

യത്തു പ്രത്യുപകാരാര്ഥം ഫലമുദ്ദിശ്യ വാ പുനഃ । ദീയതേ ച പരിക്ലിഷ്ടം തദ്ദാനം രാജസം സ്മൃതമ് ॥21॥

അദേശകാലേ യദ്ദാനമ് അപാത്രേഭ്യശ്ച ദീയതേ । അസത്കൃതമവജ്ഞാതം തത്താമസമുദാഹൃതമ് ॥22॥

ഓം തത്സദിതി നിര്ദേശഃ ബ്രഹ്മണസ്ത്രിവിധഃ സ്മൃതഃ । ബ്രാഹ്മണാസ്തേന വേദാശ്ച യജ്ഞാശ്ച വിഹിതാഃ പുരാ ॥23॥

തസ്മാദോമിത്യുദാഹൃത്യ യജ്ഞദാനതപഃക്രിയാഃ । പ്രവര്തംതേ വിധാനോക്താഃ സതതം ബ്രഹ്മവാദിനാമ് ॥24॥

തദിത്യനഭിസംധായ ഫലം യജ്ഞതപഃക്രിയാഃ । ദാനക്രിയാശ്ച വിവിധാഃ ക്രിയംതേ മോക്ഷകാംക്ഷിഭിഃ ॥25॥

സദ്ഭാവേ സാധുഭാവേ ച സദിത്യേതത്പ്രയുജ്യതേ । പ്രശസ്തേ കര്മണി തഥാ സച്ഛബ്ദഃ പാര്ഥ യുജ്യതേ ॥26॥

യജ്ഞേ തപസി ദാനേ ച സ്ഥിതിഃ സദിതി ചോച്യതേ । കര്മ ചൈവ തദര്ഥീയം സദിത്യേവാഭിധീയതേ ॥27॥

അശ്രദ്ധയാ ഹുതം ദത്തം തപസ്തപ്തം കൃതം ച യത് । അസദിത്യുച്യതേ പാര്ഥ ന ച തത്പ്രേത്യ നോ ഇഹ ॥28॥

॥ ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ ശ്രദ്ധാത്രയവിഭാഗയോഗോ നാമ സപ്തദശോഽധ്യായഃ ॥

Browse Related Categories: