শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা মূলম্ - পংচদশোঽধ্য়ায়ঃ

അധശ്ചോര്ധ്വം പ്രസൃതാസ്തസ്യ ശാഖാ ഗുണപ്രവൃദ്ധാ വിഷയപ്രവാലാഃ। അധശ്ച മൂലാന്യനുസംതതാനി കര്മാനുബംധീനി മനുഷ്യലോകേ ॥ 2 ॥

ന രൂപമസ്യേഹ തഥോപലഭ്യതേ നാംതോ ന ചാദിര്ന ച സംപ്രതിഷ്ഠാ। അശ്വത്ഥമേനം സുവിരൂഢമൂലമസംഗശസ്ത്രേണ ദൃഢേന ഛിത്ത്വാ ॥ 3 ॥

തതഃ പദം തത്പരിമാര്ഗിതവ്യം യസ്മിന്ഗതാ ന നിവര്തംതി ഭൂയഃ। തമേവ ചാദ്യം പുരുഷം പ്രപദ്യേ യതഃ പ്രവൃത്തിഃ പ്രസൃതാ പുരാണീ ॥ 4 ॥

നിര്മാനമോഹാ ജിതസംഗദോഷാ അധ്യാത്മനിത്യാ വിനിവൃത്തകാമാഃ। ദ്വംദ്വൈർവിമുക്താഃ സുഖദുഃഖസംജ്ഞൈര്ഗച്ഛംത്യമൂഢാഃ പദമവ്യയം തത് ॥ 5 ॥

ന തദ്ഭാസയതേ സൂര്യോ ന ശശാംകോ ന പാവകഃ । യദ്ഗത്വാ ന നിവര്തംതേ തദ്ധാമ പരമം മമ ॥ 6 ॥

മമൈവാംശോ ജീവലോകേ ജീവഭൂതഃ സനാതനഃ । മനഃഷഷ്ഠാനീംദ്രിയാണി പ്രകൃതിസ്ഥാനി കര്ഷതി ॥ 7 ॥

ശരീരം യദവാപ്നോതി യച്ചാപ്യുത്ക്രാമതീശ്വരഃ । ഗൃഹീത്വൈതാനി സംയാതി വായുര്ഗംധാനിവാശയാത് ॥ 8 ॥

ശ്രോത്രം ചക്ഷുഃ സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമേവ ച । അധിഷ്ഠായ മനശ്ചായം വിഷയാനുപസേവതേ ॥ 9 ॥

ഉത്ക്രാമംതം സ്ഥിതം വാപി ഭുംജാനം വാ ഗുണാന്വിതമ് । വിമൂഢാ നാനുപശ്യംതി പശ്യംതി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ ॥ 10 ॥

യതംതോ യോഗിനശ്ചൈനം പശ്യംത്യാത്മന്യവസ്ഥിതമ് । യതംതോഽപ്യകൃതാത്മാനോ നൈനം പശ്യംത്യചേതസഃ ॥ 11 ॥

യദാദിത്യഗതം തേജോ ജഗദ്ഭാസയതേഽഖിലമ് । യച്ചംദ്രമസി യച്ചാഗ്നൌ തത്തേജോ വിദ്ധി മാമകമ് ॥ 12 ॥

ഗാമാവിശ്യ ച ഭൂതാനി ധാരയാമ്യഹമോജസാ । പുഷ്ണാമി ചൌഷധീഃ സർവാഃ സോമോ ഭൂത്വാ രസാത്മകഃ ॥ 13 ॥

അഹം വൈശ്വാനരോ ഭൂത്വാ പ്രാണിനാം ദേഹമാശ്രിതഃ । പ്രാണാപാനസമായുക്തഃ പചാമ്യന്നം ചതുർവിധമ് ॥ 14 ॥

സർവസ്യ ചാഹം ഹൃദി സന്നിവിഷ്ടോ മത്തഃ സ്മൃതിര്ജ്ഞാനമപോഹനം ച। വേദൈശ്ച സർവൈരഹമേവ വേദ്യോ വേദാംതകൃദ്വേദവിദേവ ചാഹമ് ॥ 15 ॥

ദ്വാവിമൌ പുരുഷൌ ലോകേ ക്ഷരശ്ചാക്ഷര ഏവ ച । ക്ഷരഃ സർവാണി ഭൂതാനി കൂടസ്ഥോഽക്ഷര ഉച്യതേ ॥ 16 ॥

ഉത്തമഃ പുരുഷസ്ത്വന്യഃ പരമാത്മേത്യുധാഹൃതഃ । യോ ലോകത്രയമാവിശ്യ ബിഭര്ത്യവ്യയ ഈശ്വരഃ ॥ 17 ॥

യസ്മാത്ക്ഷരമതീതോഽഹമക്ഷരാദപി ചോത്തമഃ । അതോഽസ്മി ലോകേ വേദേ ച പ്രഥിതഃ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 18 ॥

യോ മാമേവമസംമൂഢോ ജാനാതി പുരുഷോത്തമമ് । സ സർവവിദ്ഭജതി മാം സർവഭാവേന ഭാരത ॥ 19 ॥

ഇതി ഗുഹ്യതമം ശാസ്ത്രമിദമുക്തം മയാനഘ । ഏതദ്ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധിമാന്സ്യാത്കൃതകൃത്യശ്ച ഭാരത ॥ 20 ॥

ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസൂപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ പുരുഷോത്തമയോഗോ നാമ പംചദശോഽധ്യായഃ ॥15 ॥

Browse Related Categories: