நாராயணீயம் த³ஶக 5 - விராட்புருஷோத்பத்தி:

vyaktāvyaktamidaṃ na kiñchidabhavatprākprākṛtaprakṣayē māyāyāṃ guṇasāmyaruddhavikṛtau tvayyāgatāyāṃ layam । nō mṛtyuścha tadā'mṛtaṃ cha samabhūnnāhnō na rātrēḥ sthiti- statraikastvamaśiṣyathāḥ kila parānandaprakāśātmanā ॥1॥

kālaḥ karma guṇāścha jīvanivahā viśvaṃ cha kāryaṃ vibhō chillīlāratimēyuṣi tvayi tadā nirlīnatāmāyayuḥ । tēṣāṃ naiva vadantyasattvamayi bhōḥ śaktyātmanā tiṣṭhatāṃ nō chēt kiṃ gaganaprasūnasadṛśāṃ bhūyō bhavētsambhavaḥ ॥2॥

ēvaṃ cha dviparārdhakālavigatāvīkṣāṃ sisṛkṣātmikāṃ bibhrāṇē tvayi chukṣubhē tribhuvanībhāvāya māyā svayam । māyātaḥ khalu kālaśaktirakhilādṛṣṭaṃ svabhāvō'pi cha prādurbhūya guṇānvikāsya vidadhustasyāssahāyakriyām ॥3॥

māyāsannihitō'praviṣṭavapuṣā sākṣīti gītō bhavān bhēdaistāṃ pratibimbatō viviśivān jīvō'pi naivāparaḥ । kālādipratibōdhitā'tha bhavatā sañchōditā cha svayaṃ māyā sā khalu buddhitattvamasṛjadyō'sau mahānuchyatē ॥4॥

tatrāsau triguṇātmakō'pi cha mahān sattvapradhānaḥ svayaṃ jīvē'smin khalu nirvikalpamahamityudbōdhaniṣpādkaḥ । chakrē'smin savikalpabōdhakamahantattvaṃ mahān khalvasau sampuṣṭaṃ triguṇaistamō'tibahulaṃ viṣṇō bhavatprēraṇāt ॥5॥

sō'haṃ cha triguṇakramāt trividhatāmāsādya vaikārikō bhūyastaijasatāmasāviti bhavannādyēna sattvātmanā dēvānindriyamāninō'kṛta diśāvātārkapāśyaśvinō vahnīndrāchyutamitrakān vidhuvidhiśrīrudraśārīrakān ॥6॥

bhūman mānasabuddhyahaṅkṛtimilachchittākhyavṛttyanvitaṃ tachchāntaḥkaraṇaṃ vibhō tava balāt sattvāṃśa ēvāsṛjat । jātastaijasatō daśēndriyagaṇastattāmasāṃśātpuna- stanmātraṃ nabhasō marutpurapatē śabdō'jani tvadbalāt ॥7॥