ಭರ್ತೃಹರೇಃ ಶತಕ ತ್ರಿಶತಿ - ವೈರಾಗ್ಯ ಶತಕಂ

உத்கா²தம் நிதி⁴ஶங்கயா க்ஷிதிதலம் த்⁴மாதா கி³ரேர்தா⁴தவோ நிஸ்தீர்ண: ஸரிதாம் பதிர்ன்ருபதயோ யத்னேன ஸந்தோஷிதா: । மந்த்ராராத⁴னதத்பரேண மனஸா நீதா: ஶ்மஶானே நிஶா: ப்ராப்த: காணவராடகோபி ந மயா த்ருஷ்ணே ஸகாமா ப⁴வ ॥ 3.3 ॥

க²லாலாபா: ஸௌடா⁴: கத²ம் அபி தத்³​ஆராத⁴னபரைர்னிக்³ருஹ்யாந்தர் பா³ஷ்பம் ஹஸிதம் அபி ஶூன்யேன மனஸா । க்ருதோ வித்தஸ்தம்ப⁴ப்ரதிஹததி⁴யாம் அஞ்ஜலிரபி த்வம் ஆஶே மோகா⁴ஶே கிம அபரம் அதோ நர்தயஸி மாம் ॥ 3.4 ॥

அமீஷாம் ப்ராணானாம் துலிதவிஸினீபத்ரபயஸாம் க்ருதே கிம் நாஸ்மாபி⁴ர்விக³லிதவிவேகைர்வ்யவஸிதம் । யத்³​ஆட்⁴யானாம் அக்³ரே த்³ரவிணமத³னி:ஸஞ்ஜ்ஞமனஸாம் க்ருதம் மாவவ்ரீடை³ர்னிஜகு³ணகதா²பாதகம் அபி ॥ 3.5 ॥

க்ஷாந்தம் ந க்ஷமயா க்³ருஹோசிதஸுக²ம் த்யக்தம் ந ஸந்தோஷத: ஸோடோ⁴ து³:ஸஹஶீததாபபவனக்லேஶோ ந தப்தம் தப: । த்⁴யாதம் வித்தம் அஹர்னிஶம் நித்யமிதப்ராணைர்ன ஶம்போ⁴: பத³ம் தத்தத்கர்ம க்ருதம் யதே³வ முனிபி⁴ஸ்தைஸ்தை: ப²லைர்வஞ்சிதா: ॥ 3.6 ॥

போ⁴கா³ ந பு⁴க்தா வயம் ஏவ பு⁴க்தாஸ் தபோ ந தப்தம் வயம் ஏவ தப்தா: । காலோ ந யாதோ வயம் ஏவ யாதாஸ்த்ருஷ்ணா ந ஜீர்ணா வயம் ஏவ ஜீர்ணா: ॥ 3.7 ॥

ப³லிபி⁴ர்முக²ம் ஆக்ராந்தம் பலிதேனாங்கிதம் ஶிர: । கா³த்ராணி ஶிதி²லாயந்தே த்ருஷ்ணைகா தருணாயதே ॥ 3.8 ॥

விவேகவ்யாகோஶே வித³த⁴தி ஸமே ஶாம்யதி த்ருஷா பரிஷ்வங்கே³ துங்கே³ ப்ரஸரதிதராம் ஸா பரிணதா । ஜராஜீர்ணைஶ்வர்யக்³ரஸனக³ஹனாக்ஷேபக்ருபணஸ்த்ருஷாபாத்ரம் யஸ்யாம் ப⁴வதி மருதாம் அப்யதி⁴பதி: ॥ 3.8.1 ॥

நிவ்ருத்தா போ⁴கே³ச்சா² புருஷப³ஹுமானோபி க³லித: ஸமானா: ஸ்வர்யாதா: ஸபதி³ ஸுஹ்ருதோ³ ஜீவிதஸமா: । ஶனைர்யஷ்ட்யுத்தா²னம் க⁴னதிமிரருத்³தே⁴ ச நயனே அஹோ மூட:⁴ காயஸ்தத³பி மரணாபாயசகித: ॥ 3.9 ॥

ஆஶா நாம நதீ³ மனோரதஜ²லா த்ருஷ்ணாதரங்கா³குலா ராக³க்³ராஹவதீ விதர்கவிஹகா³ தை⁴ர்யத்³ருமத்⁴வம்ஸினீ । மோஹாவர்தஸுது³ஸ்தராதிக³ஹனா ப்ரோத்துங்க³சிந்தாதடீ தஸ்யா: பரக³தா விஶுத்³த⁴ம் அலஸோ நந்த³ந்தி யோகீ³ஶ்வரா: ॥ 3.1௦ ॥

ந ஸம்ஸாரோத்பன்னம் சரிதம் அனுபஶ்யாமி குஶலம் விபாக: புண்யானாம் ஜனயதி ப⁴யம் மே விம்ருஶத: । மஹத்³பி⁴: புண்யௌகை⁴ஶ்சிரபரிக்³ருஹீதாஶ்ச விஷயா மஹாந்தோ ஜாயந்தே வ்யஸனம் இவ தா³தும் விஷயிணாம் ॥ 3.11 ॥

அவஶ்யம் யாதாரஶ்சிரதரம் உஷித்வாபி விஷயா வியோகே³ கோ பே⁴த³ஸ்த்யஜதி ந ஜனோ யத்ஸ்வயம் அமூன் । வ்ரஜந்த: ஸ்வாதந்த்ர்யாத³துலபரிதாபாய மனஸ: ஸ்வயம் த்யக்தா ஹ்யேதே ஶமஸுக²ம் அனந்தம் வித³த⁴தி ॥ 3.12 ॥

ப்³ரஹ்மஜ்ஞானவிவேகனிர்மலதி⁴ய: குர்வந்த்யஹோ து³ஷ்கரம் யன்முஞ்சந்த்யுபபோ⁴க³பா⁴ஞ்ஜ்யபி த⁴னான்யேகாந்ததோ நி:ஸ்ப்ருஹா: । ஸம்ப்ராதான்ன புரா ந ஸம்ப்ரதி ந ச ப்ராப்தௌ த்³ருட⁴ப்ரத்யயான் வாஞ்சா²மாத்ரபரிக்³ரஹானபி பரம் த்யக்தும் ந ஶக்தா வயம் ॥ 3.13 ॥

த⁴ன்யானாம் கி³ரிகந்த³ரேஷு வஸதாம் ஜ்யோதி: பரம் த்⁴யாயதாமானந்தா³ஶ்ரு ஜலம் பிப³ந்தி ஶகுனா நி:ஶங்கம் அங்கேஶயா: । அஸ்மாகம் து மனோரதோ²பரசிதப்ராஸாத³வாபீதடக்ரீடா³ கானனகேலிகௌதுகஜுஷாம் ஆயு: பரம் க்ஷீயதே ॥ 3.14 ॥

பி⁴க்ஷாஶதம் தத³பி நீரஸம் ஏகபா³ரம் ஶய்யா ச பூ⁴: பரிஜனோ நிஜதே³ஹமாத்ரம் । வஸ்த்ரம் விஶீர்ணஶதக²ண்ட³மயீ ச கந்தா² ஹா ஹா ததா²பி விஷயா ந பரித்யஜந்தி ॥ 3.15 ॥

ஸ்தனௌ மாம்ஸக்³ரந்தீ² கனககலஶாவித்யுபமிதீ முக²ம் ஶ்லேஷ்மாகா³ரம் தத³பி ச ஶஶாங்கேன துலிதம் । ஸ்ரவன்மூத்ரக்லின்னம் கரிவரஶிரஸ்பர்தி⁴ ஜக⁴னம் முஹுர்னிந்த்³யம் ரூபம் கவிஜனவிஶேஷைர்கு³ருக்ருதம் ॥ 3.16 ॥

ஏகோ ராகி³ஷு ராஜதே ப்ரியதமாதே³ஹார்த⁴ஹாரீ ஹரோ நீராகே³ஷு ஜனோ விமுக்தலலனாஸங்கோ³ ந யஸ்மாத்பர: । து³ர்வாரஸ்மரபா³ணபன்னக³விஷவ்யாபி³த்³த⁴முக்³தோ⁴ ஜன: ஶேஷ: காமவிட³ம்பி³தான்ன விஷயான்போ⁴க்தும் ந மோக்தும் க்ஷம: ॥ 3.17 ॥

அஜானந்தா³ஹாத்ம்யம் பதது ஶலப⁴ஸ்தீவ்ரத³ஹனே ஸ மீனோப்யஜ்ஞானாத்³ப³டி³ஶயுதம் அஶ்னாது பிஶிதம் । விஜானந்தோப்யேதே வயம் இஹ வியஜ்ஜாலஜடிலான் ந முஞ்சாம: கானாம் அஹஹ க³ஹனோ மோஹமஹிமா ॥ 3.18 ॥

த்ருஷா ஶுஷ்யத்யாஸ்யே பிப³தி ஸலிலம் ஶீதமது⁴ரம் க்ஷுதா⁴ர்த: ஶால்யன்னம் கவலயதி மாம்ஸாதி³கலிதம் । ப்ரதீ³ப்தே காமாக்³னௌ ஸுத்³ருட⁴தரம் ஆலிங்க³தி வதூ⁴ம் ப்ரதீகாரம் வ்யாத:⁴ ஸுக²ம் இதி விபர்யஸ்யதி ஜன: ॥ 3.19 ॥

துங்க³ம் வேஶ்ம ஸுதா: ஸதாம் அபி⁴மதா: ஸங்க்²யாதிகா³: ஸம்பத:³ கல்யாணீ த³யிதா வயஶ்ச நவம் இத்யஜ்ஞானமூடோ⁴ ஜன: । மத்வா விஶ்வம் அனஶ்வரம் நிவிஶதே ஸம்ஸாரகாராக்³ருஹே ஸந்த்³ருஶ்ய க்ஷணப⁴ங்கு³ரம் தத³கி²லம் த⁴ன்யஸ்து ஸன்ன்யஸ்யதி ॥ 3.2௦ ॥

தீ³னா தீ³னமுகை²: ஸதை³வ ஶிஶுகைராக்ருஷ்டஜீர்ணாம்ப³ரா க்ரோஶத்³பி⁴: க்ஷுதி⁴தைர்னிரன்னவிது⁴ரா த்³ருஶ்யா ந சேத்³கே³ஹினீ । யாச்ஞாப⁴ங்க³ப⁴யேன க³த்³க³த³க³லத்ருட்யத்³விலீனாக்ஷரம் கோ தே³ஹீதி வதே³த்ஸ்வத³க்³தஜ⁴ட²ரஸ்யார்தே² மனஸ்வீ புமான் ॥ 3.21 ॥

அபி⁴மதமஹாமானக்³ரந்தி²ப்ரபே⁴த³படீயஸீ கு³ருதரகு³ணக்³ராமாபோ⁴ஜஸ்பு²டோஜ்ஜ்வலசந்த்³ரிகா । விபுலவிலல்லஜ்ஜாவல்லீவிதானகுடா²ரிகா ஜட²ரபிட²ரீ து³ஸ்புரேயம் கரோதி விட³ம்ப³னம் ॥ 3.22 ॥

புண்யே க்³ராமே வனே வா மஹதி ஸிதபடச்ச²ன்னபாலீ கபாலிம் ஹ்யாதா³ய ந்யாயக³ர்ப⁴த்³விஜஹுதஹுதபு⁴க்³தூ⁴மதூ⁴ம்ரோபகண்டே² । த்³வாரம் த்³வாரம் ப்ரவிஷ்டோ வரம் உத³ரத³ரீபூரணாய க்ஷுதா⁴ர்தோ மானீ ப்ராணை: ஸனாதோ² ந புனரனுதி³னம் துல்யகுல்யேஸு தீ³ன: ॥ 3.23 ॥

க³ங்கா³தரங்க³கணஶீகரஶீதலானி வித்³யாத⁴ராத்⁴யுஷிதசாருஶிலாதலானி । ஸ்தா²னானி கிம் ஹிமவத: ப்ரலயம் க³தானி யத்ஸாவமானபரபிண்ட³ரதா மனுஷ்யா: ॥ 3.24 ॥

கிம் கந்தா³: கந்த³ரேப்⁴ய: ப்ரலயம் உபக³தா நிர்ஜ²ரா வா கி³ரிப்⁴ய: ப்ரத்⁴வஸ்தா வா தருப்⁴ய: ஸரஸக³லப்⁴ருதோ வல்கலின்யஶ்ச ஶாகா²: । வீக்ஷ்யந்தே யன்முகா²னி ப்ரஸப⁴ம் அபக³தப்ரஶ்ரயாணாம் க²லானாம் து³:கா²ப்தஸ்வல்பவித்தஸ்மயபவனவஶானர்திதப்⁴ரூலதானி ॥ 3.25 ॥

புண்யைர்மூலப²லைஸ்ததா² ப்ரணயினீம் வ்ருத்திம் குருஷ்வாது⁴னா பூ⁴ஶய்யாம் நவபல்லவைரக்ருபணைருத்திஷ்ட² யாவோ வனம் । க்ஷுத்³ராணாம் அவிவேகமூட⁴மனஸாம் யத்ரேஶ்வராணாம் ஸதா³ வித்தவ்யாதி⁴விகாரவிஹ்வலகி³ராம் நாமாபி ந ஶ்ரூயதே ॥ 3.26 ॥

ப²லம் ஸ்வேச்சா²லப்⁴யம் ப்ரதிவனம் அகே²த³ம் க்ஷிதிருஹாம் பய: ஸ்தா²னே ஸ்தா²னே ஶிஶிரமது⁴ரம் புண்யஸரிதாம் । ம்ருது³ஸ்பர்ஶா ஶய்யா ஸுலலிதலதாபல்லவமயீ ஸஹந்தே ஸந்தாபம் தத³பி த⁴னினாம் த்³வாரி க்ருபணா: ॥ 3.27 ॥

யே வர்தந்தே த⁴னபதிபுர: ப்ரார்த²னாது³:க²பா⁴ஜோ யே சால்பத்வம் த³த⁴தி விஷயாக்ஷேபபர்யாப்தபு³த்³தே⁴: । தேஷாம் அந்த:ஸ்பு²ரிதஹஸிதம் வாஸராணி ஸ்மரேயம் த்⁴யானச்சே²தே³ ஶிக²ரிகுஹரக்³ராவஶய்யானிஷண்ண: ॥ 3.28 ॥

யே ஸந்தோஷனிரந்தரப்ரமுதி³தஸ்தேஷாம் ந பி⁴ன்னா முதோ³ யே த்வன்யே த⁴னலுப்³த⁴ஸங்கலதி⁴யஸ்தேஸாம் ந த்ருஷ்ணாஹதா । இத்த²ம் கஸ்ய க்ருதே குத: ஸ விதி⁴னா கீத்³ருக்பத³ம் ஸம்பதா³ம் ஸ்வாத்மன்யேவ ஸமாப்தஹேமமஹிமா மேருர்ன மே ரோசதே ॥ 3.29 ॥

பி⁴க்ஷாஹாரம் அதை³ன்யம் அப்ரதிஸுக²ம் பீ⁴திச்சி²த³ம் ஸர்வதோ து³ர்மாத்ஸர்யமதா³பி⁴மானமத²னம் து³:கௌ²க⁴வித்⁴வம்ஸனம் । ஸர்வத்ரான்வஹம் அப்ரயத்னஸுலப⁴ம் ஸாது⁴ப்ரியம் பாவனம் ஶம்போ⁴: ஸத்ரம் அவாயம் அக்ஷயனிதி⁴ம் ஶம்ஸந்தி யோகீ³ஶ்வரா: ॥ 3.3௦ ॥

போ⁴கே³ ரோக³ப⁴யம் குலே ச்யுதிப⁴யம் வித்தே ந்ருபாலாத்³ப⁴யம் மானே தை³ன்யப⁴யம் ப³லே ரிபுப⁴யம் ரூபே ஜராயா ப⁴யம் । ஶாஸ்த்ரே வாதி³ப⁴யம் கு³ணே க²லப⁴யம் காயே க்ருதாந்தாத்³ப⁴யம் ஸர்வம் வஸ்து ப⁴யான்விதம் பு⁴வி ந்ருணாம் வைராக்³யமேவாப⁴யம் ॥ 3.31 ॥

ஆக்ராந்தம் மரணேன ஜன்ம ஜரஸா சாத்யுஜ்ஜ்வலம் யௌவனம் ஸந்தோஷோ த⁴னலிப்ஸயா ஶமஸுக²ம் ப்ரௌடா⁴ங்க³னாவிப்⁴ரமை: । லோகைர்மத்ஸரிபி⁴ர்கு³ணா வனபு⁴வோ வ்யாலைர்ன்ருபா து³ர்ஜனைர் அஸ்தை²ர்யேண விபூ⁴தயோப்யபஹதா க்³ரஸ்தம் ந கிம் கேன வா ॥ 3.32 ॥

ஆதி⁴வ்யாதி⁴ஶதைர்ஜனஸ்ய விவிதை⁴ராரோக்³யம் உன்மூல்யதே லக்ஷ்மீர்யத்ர பதந்தி தத்ர விவ்ருதத்³வாரா இவ வ்யாபத:³ । ஜாதம் ஜாதம் அவஶ்யம் ஆஶு விவஶம் ம்ருத்யு: கரோத்யாத்மஸாத் தத்கிம் தேன நிரங்குஶேன விதி⁴னா யன்னிர்மிதம் ஸுஸ்தி²ரம் ॥ 3.33 ॥

போ⁴கா³ஸ்துங்க³தரங்க³ப⁴ங்க³தரலா: ப்ராணா: க்ஷணத்⁴வம்ஸின: ஸ்தோகான்யேவ தி³னானி யௌவனஸுக²ம் ஸ்பூ²ர்தி: ப்ரியாஸு ஸ்தி²தா । தத்ஸம்ஸாரம் அஸாரம் ஏவ நிகி²லம் பு³த்³த்⁴வா பு³தா⁴ போ³த⁴கா லோகானுக்³ரஹபேஶலேன மனஸா யத்ன: ஸமாதீ⁴யதாம் ॥ 3.34 ॥

போ⁴கா³ மேக⁴விதானமத்⁴யவிலஸத்ஸௌதா³மினீசஞ்சலா ஆயுர்வாயுவிக⁴ட்டிதாப்³ஜபடலீலீனாம்பு³வத்³ப⁴ங்கு³ரம் । லீலா யௌவனலாலஸாஸ்தனுப்⁴ருதாம் இத்யாகலய்ய த்³ருதம் யோகே³ தை⁴ர்யஸமாதி⁴ஸித்³தி⁴ஸுலபே⁴ பு³த்³தி⁴ம் வித³த்⁴வம் பு³தா⁴: ॥ 3.35 ॥

ஆயு: கல்லோலலோலம் கதிபயதி³வஸஸ்தா²யினீ யௌவனஶ்ரீ: அர்தா²: ஸங்கல்பகல்பா க⁴னஸமயதடி³த்³விப்⁴ரமா போ⁴க³பூகா³: । கண்டா²ஶ்லேஷோபகூ³ட⁴ம் தத³பி ச ந சிரம் யத்ப்ரியாபி⁴: ப்ரணீதம் ப்³ரஹ்மண்யாஸக்தசித்தா ப⁴வத ப⁴வப⁴யாம்போ⁴தி⁴பாரம் தரீதும் ॥ 3.36 ॥

க்ருச்ச்²ரேணாமேத்⁴யமத்⁴யே நியமிததனுபி⁴: ஸ்தீ²யதே க³ர்ப⁴வாஸே காந்தாவிஶ்லேஷது³:க²வ்யதிகரவிஷமோ யௌவனே சோபபோ⁴க:³ । வாமாக்ஷீணாம் அவஜ்ஞாவிஹஸிதவஸதிர்வ்ருத்³த⁴பா⁴வோன்யஸாது⁴: ஸம்ஸாரே ரே மனுஷ்யா வத³த யதி³ ஸுக²ம் ஸ்வல்பம் அப்யஸ்தி கிஞ்சித் ॥ 3.37 ॥

வ்யாக்⁴ரீவ திஷ்ட²தி ஜரா பரிதர்ஜயந்தீ ரோகா³ஶ்ச ஶத்ரவ இவ ப்ரஹரந்தி தே³ஹம் । ஆயு: பரிஸ்ரவந்தி பி⁴ன்னக⁴டாதி³வாம்போ⁴ லோகஸ்ததா²ப்யஹிதம் ஆசரதீதி சித்ரம் ॥ 3.38 ॥

போ⁴கா³ ப⁴ங்கு³ரவ்ருத்தயோ ப³ஹுவிதா⁴ஸ்தைரேவ சாயம் ப⁴வஸ்தத் கஸ்யேஹ க்ருதே பரிப்⁴ரமத ரே லோகா: க்ருதம் சேஷ்டதை: । ஆஶாபாஶஶதாபஶாந்திவிஶத³ம் சேத:ஸமாதீ⁴யதாம் காமோத்பத்திவஶாத்ஸ்வதா⁴மனி யதி³ ஶ்ரத்³தே³யம் அஸ்மத்³வச: ॥ 3.39 ॥

ஸகே² த⁴ன்யா: கேசித்த்ருடிதப⁴வப³ந்த⁴வ்யதிகரா வனாந்தே சித்தாந்தர்விஷம் அவிஷயாஶீத்விஷக³தா: । ஶரச்சந்த்³ரஜ்யோத்ஸ்னாத⁴வலக³க³னாபோ⁴க³ஸுப⁴கா³ம் நயந்தே யே ராத்ரிம் ஸுக்ருதசயசிந்தைகஶரணா: ॥ 3.39.1 ॥

ப்³ரஹ்மேந்த்³ராதி³மருத்³க³ணாம்ஸ்த்ருணகணான்யத்ர ஸ்தி²தோ மன்யதே யத்ஸ்வாதா³த்³விரஸா ப⁴வந்தி விப⁴வாஸ்த்ரைலோக்யராஜ்யாத³ய: । போ⁴க:³ கோபி ஸ ஏவ ஏக பரமோ நித்யோதி³தோ ஜ்ரும்ப⁴தே போ⁴: ஸாதோ⁴ க்ஷணப⁴ங்கு³ரே ததி³தரே போ⁴கே³ ரதிம் மா க்ருதா²: ॥ 3.4௦ ॥

ஸா ரம்யா நக³ரீ மஹான்ஸ ந்ருபதி: ஸாமந்தசக்ரம் ச தத் பார்ஶ்வே தஸ்ய ச ஸா வித³க்³த⁴பரிஷத்தாஶ்சந்த்³ரபி³ம்பா³னனா: । உத்³வ்ருத்த: ஸ ராஜபுத்ரனிவஹஸ்தே வந்தி³னஸ்தா: கதா²: ஸர்வம் யஸ்ய வஶாத³கா³த்ஸ்ம்ருதிபத²ம் காலாய தஸ்மை நம: ॥ 3.41 ॥

யத்ரானேக: க்வசித³பி க்³ருஹே தத்ர திஷ்ட²த்யதை²கோ யத்ராப்யேகஸ்தத³னு ப³ஹவஸ்தத்ர நைகோபி சாந்தே । இத்த²ம் நேயௌ ரஜனிதி³வஸௌ லோலயந்த்³வாவிவாக்ஷௌ கால: கல்யோ பு⁴வனப²லகே க்ரீட³தி ப்ராணிஶாரை: ॥ 3.42 ॥

ஆதி³த்யஸ்ய க³தாக³தைரஹரஹ: ஸங்க்ஷீயதே ஜீவிதம் வ்யாபாரைர்ப³ஹுகார்யபா⁴ரகு³ருபி⁴: காலோபி ந ஜ்ஞாயதே । த்³ருஷ்ட்வா ஜன்மஜராவிபத்திமரணம் த்ராஸஶ்ச நோத்பத்³யதே பீத்வா மோஹமயீம் ப்ரமாத³மதி³ராம் உன்மத்தபூ⁴தம் ஜக³த் ॥ 3.43 ॥

ராத்ரி: ஸைவ புன: ஸ ஏவ தி³வஸோ மத்வா முதா⁴ ஜந்தவோ தா⁴வந்த்யுத்³யமினஸ்ததை²வ நிப்⁴ருதப்ராரப்³த⁴தத்தத்க்ரியா: । வ்யாபாரை: புனர்​உக்தபூ⁴தவிஷயைரித்த²ம் விதே⁴னாமுனா ஸம்ஸாரேண கத³ர்தி²தா வயம் அஹோ மோஹான்ன லஜ்ஜாமஹே ॥ 3.44 ॥

ந த்⁴யானம் பத³ம் ஈஶ்வரஸ்ய விதி⁴வத்ஸம்ஸாரவிச்சி²த்தயே ஸ்வர்க³த்³வாரகபாடபாடனபடுர்த⁴ர்மோபி நோபார்ஜித: । நாரீபீனபயோத⁴ரோருயுக³லம் ஸ்வப்னேபி நாலிங்கி³தம் மாது: கேவலம் ஏவ யௌவனவனச்சே²தே³ குடா²ரா வயம் ॥ 3.45 ॥

நாப்⁴யஸ்தா ப்ரதிவாதி³வ்ருந்த³த³மனீ வித்³யா வினீதோசிதா க²ட்³கா³க்³ரை: கரிகும்ப⁴பீட²த³லனைர்னாகம் ந நீதம் யஶ: । காந்தாகௌம்​அலபல்லவாத⁴ரரஸ: பீதோ ந சந்த்³ரோத³யே தாருண்யம் க³தம் ஏவ நிஷ்ப²லம் அஹோ ஶூன்யாலயே தீ³பவத் ॥ 3.46 ॥

வித்³யா நாதி⁴க³தா கலங்கரஹிதா வித்தம் ச நோபார்ஜிதம் ஶுஶ்ரூஷாபி ஸமாஹிதேன மனஸா பித்ரோர்ன ஸம்பாதி³தா । ஆலோலாயதலோசனா: ப்ரியதமா: ஸ்வப்னேபி நாலிங்கி³தா: காலோயம் பரபிண்ட³லோலுபதயா காகைரிவ ப்ரேர்யதே ॥ 3.47 ॥

வயம் யேப்⁴யோ ஜாதாஶ்சிரபரிக³தா ஏவ க²லு தே ஸமம் யை: ஸம்வ்ருத்³தா⁴: ஸ்ம்ருதிவிஷயதாம் தேபி க³மிதா: । இதா³னீம் ஏதே ஸ்ம: ப்ரதிதி³வஸம் ஆஸன்னபதனா க³தாஸ்துல்யாவஸ்தா²ம் ஸிகதிலனதீ³தீரதருபி⁴: ॥ 3.48 ॥

ஆயுர்வர்ஷஶதம் ந்ருணாம் பரிமிதம் ராத்ரௌ தத்³​அர்த⁴ம் க³தம் தஸ்யார்த⁴ஸ்ய பரஸ்ய சார்த⁴ம் அபரம் பா³லத்வவ்ருத்³த⁴த்வயோ: । ஶேஷம் வ்யாதி⁴வியோக³து³:க²ஸஹிதம் ஸேவாதி³பி⁴ர்னீயதே ஜீவே வாரிதரங்க³சஞ்சலதரே ஸௌக்²யம் குத: ப்ராணினாம் ॥ 3.49 ॥

க்ஷணம் பா³லோ பூ⁴த்வா க்ஷணம் அபி யுவா காமரஸிக: க்ஷணம் வித்தைர்ஹீன: க்ஷணம் அபி ச ஸம்பூர்ணவிப⁴வ: । ஜராஜீர்ணைரங்கை³ர்னட இவ ப³லீமண்டி³ததனூர் நர: ஸம்ஸாராந்தே விஶதி யமதா⁴னீயவனிகாம் ॥ 3.5௦ ॥

த்வம் ராஜா வயம் அப்யுபாஸிதகு³ருப்ரஜ்ஞாபி⁴மானோன்னதா: க்²யாதஸ்த்வம் விப⁴வைர்யஶாம்ஸி கவயோ தி³க்ஷு ப்ரதன்வந்தி ந: । இத்த²ம் மானத⁴னாதிதூ³ரம் உப⁴யோரப்யாவயோரந்தரம் யத்³யஸ்மாஸு பராங்முகோ²ஸி வயம் அப்யேகாந்ததோ நி:ஸ்ப்ருஹா ॥ 3.51 ॥

அர்தா²னாம் ஈஶிஷே த்வம் வயம் அபி ச கி³ராம் ஈஶ்மஹே யாவத³ர்த²ம் ஶூரஸ்த்வம் வாதி³த³ர்பவ்யுபஶமனவிதா⁴வக்ஷயம் பாடவம் ந: । ஸேவந்தே த்வாம் த⁴னாட்⁴யா மதிமலஹதயே மாம் அபி ஶ்ரோதுகாமா: । மய்யப்யாஸ்தா² ந தே சேத்த்வயி மம நிதராம் ஏவ ராஜன்னனாஸ்தா² ॥ 3.52 ॥

வயம் இஹ பரிதுஷ்டா வல்கலைஸ்த்வம் து³கூலை: ஸம இஹ பரிதோஷோ நிர்விஶேஷோ விஶேஷ: । ஸ து ப⁴வது த³ரித்³ரோ யஸ்ய த்ருஷ்ணா விஶாலா மனஸி ச பரிதுஷ்டே கோர்த²வான்கோ த³ரித்³ர: ॥ 3.53 ॥

ப²லம் அலம் அஶனாய ஸ்வாது³ பானாய தோயம் க்ஷிதிரபி ஶயனார்த²ம் வாஸஸே வல்கலம் ச । நவத⁴னமது⁴பானப்⁴ராந்தஸர்வேந்த்³ரியாணாம் அவினயம் அனுமந்தும் நோத்ஸஹே து³ர்ஜனானாம் ॥ 3.54 ॥

அஶ்னீமஹி வயம் பி⁴க்ஷாம் ஆஶாவாஸோ வஸீமஹி । ஶயீமஹி மஹீப்ருஷ்டே² குர்வீமஹி கிம் ஈஶ்வரை: ॥ 3.55 ॥

ந நடா நா விடா ந கா³யகா ந ச ஸப்⁴யேதரவாத³சுஞ்சவ: । ந்ருபம் ஈக்ஷிதும் அத்ர கே வயம் ஸ்தனபா⁴ரானமிதா ந யோஷித: ॥ 3.56 ॥

விபுலஹ்ருத³யைரீஶைரேதஜ்ஜகஜ³்ஜனிதம் புரா வித்⁴ருதம் அபரைர்த³த்தம் சான்யைர்விஜித்ய த்ருணம் யதா² । இஹ ஹி பு⁴வனான்யன்யைர்தீ⁴ராஶ்சதுர்த³ஶ பு⁴ஞ்ஜதே கதிபயபுரஸ்வாம்யே பும்ஸாம் க ஏஷ மதஜ³்வர: ॥ 3.57 ॥

அபு⁴க்தாயாம் யஸ்யாம் க்ஷணம் அபி ந யாதம் ந்ருபஶதைர் பு⁴வஸ்தஸ்யா லாபே⁴ க இவ ப³ஹுமான: க்ஷிதிப்⁴ருதாம் । தத்³​அம்ஶஸ்யாப்யம்ஶே தத்³​அவயலேஶேபி பதயோ விஷாதே³ கர்தவ்யே வித³த⁴தி ஜடா³: ப்ரத்யுத முத³ம் ॥ 3.58 ॥

ம்ருத்பிண்டோ³ ஜலரேக²யா வலயித: ஸர்வோப்யயம் நன்வணு: ஸ்வாம்ஶீக்ருத்ய ஸ ஏவ ஸங்க³ரஶதை ராஜ்ஞாம் க³ணா பு⁴ஞ்ஜதே । யே த³த்³யுர்த³த³தோத²வா கிம் அபரம் க்ஷுத்³ரா த³ரித்³ரம் ப்⁴ருஶம் தி⁴க்³தி⁴க்தான்புருஷாத⁴மாந்த⁴னகணான்வாஞ்ச²ந்தி தேப்⁴யோபி யே ॥ 3.59 ॥

ஸ ஜாத: கோப்யாஸீன்மத³னரிபுணா மூர்த்⁴னி த⁴வலம் கபாலம் யஸ்யோச்சைர்வினிஹிதம் அலங்காரவித⁴யே । ந்ருபி⁴: ப்ராணத்ராணப்ரவணமதிபி⁴: கைஶ்சித³து⁴னா நமத்³பி⁴: க: பும்ஸாம் அயம் அதுலத³ர்பஜ்வரப⁴ர: ॥ 3.6௦ ॥

பரேஷாம் சேதாம்ஸி ப்ரதிதி³வஸம் ஆராத்⁴ய ப³ஹுதா⁴ ப்ரஸாத³ம் கிம் நேதும் விஶஸி ஹ்ருத³ய க்லேஶகலிதம் । ப்ரஸன்னே த்வய்யந்த:ஸவயமுதி³தசிந்தாமணிக³ணோ விவிக்த: ஸங்கல்ப: கிம் அபி⁴லஷிதம் புஷ்யதி ந தே ॥ 3.61 ॥

ஸத்யாம் ஏவ த்ரிலோகீஸரிதி ஹரஶிரஶ்சும்பி³னீவச்ச²டாயாம் ஸத்³வ்ருத்திம் கல்பயந்த்யாம் ப³டவிடபப⁴வைர்வல்கலை: ஸத்ப²லைஶ்ச । கோயம் வித்³வான்விபத்திஜ்வரஜனிதருஜாதீவது³:கா²ஸிகானாம் வக்த்ரம் வீக்ஷேத து³:ஸ்தே² யதி³ ஹி ந விப்⁴ருயாத்ஸ்வே குடும்பே³னுகம்பாம் ॥ 3.61.1 ॥

பரிப்⁴ரமஸி கிம் முதா⁴ க்வசன சித்த விஶ்ராம்யதாம் ஸ்வயம் ப⁴வதி யத்³யதா² ப⁴வதி தத்ததா² நான்யதா² । அதீதம் அனனுஸ்மரன்னபி ச பா⁴வ்யஸங்கல்பயன்னதர்கித ஸமாக³மானுப⁴வாமி போ⁴க³னாஹம் ॥ 3.62 ॥

ஏதஸ்மாத்³விரமேந்த்³ரியார்த²க³ஹனாதா³யாஸகாதா³ஶ்ரயஶ்ரேயோ மார்க³ம் அஶேஷது³:க²ஶமனவ்யாபாரத³க்ஷம் க்ஷணாத் । ஸ்வாத்மீபா⁴வம் உபைஹி ஸந்த்யஜ நிஜாம் கல்லோலலோலம் க³திம் மா பூ⁴யோ பஜ⁴ ப⁴ங்கு³ராம் ப⁴வரதிம் சேத: ப்ரஸீதா³து⁴னா ॥ 3.63 ॥

மோஹம் மார்ஜய தாம் உபார்ஜய ரதிம் சந்த்³ரார்த⁴சூடா³மணௌ சேத: ஸ்வர்க³தரங்கி³ணீதடபு⁴வாம் ஆஸங்க³ம் அங்கீ³குரு । கோ வா வீசிஷு பு³த்³பு³தே³ஷு ச தடி³ல்லேகா²ஸு ச ஶ்ரீஷு ச ஜ்வாலாக்³ரேஷு ச பன்னகே³ஷு ஸரித்³வேகே³ஷு ச சப்ரத்யய: ॥ 3.64 ॥

சேதஶ்சிந்தய மா ரமாம் ஸக்ருதி³மாம் அஸ்தா²யினீம் ஆஸ்த²யா பூ⁴பாலப்⁴ருகுடீகுடீவிஹரணவ்யாபாரபண்யாங்க³னாம் । கந்தா²கஞ்சுகின: ப்ரவிஶ்ய ப⁴வனத்³வாராணி வாராணஸீரத்²யா பங்க்திஷு பாணிபாத்ரபதிதாம் பி⁴க்ஷாம் அபேக்ஷாமஹே ॥ 3.65 ॥

அக்³ரே கீ³தம் ஸரஸகவய: பார்ஶ்வயோர்தா³க்ஷிணாத்யா: பஶ்சால்லீலாவலயரணிதம் சாமரக்³ராஹிணீனாம் । யத்³யஸ்த்யேவம் குரு ப⁴வரஸாஸ்வாத³னே லம்படத்வம் நோ சேச்சேத: ப்ரவிஶ ஸஹஸா நிர்விகல்பே ஸமாதௌ⁴ ॥ 3.66 ॥

ப்ராப்தா: ஶ்ரிய: ஸகலகாமது³தா⁴ஸ்தத: கிம் ந்யஸ்தம் பத³ம் ஶிரஸி வித்³விஷதாம் தத: கிம் । ஸம்பாதி³தா: ப்ரணயினோ விப⁴வைஸ்தத: கிம் கல்பம் ஸ்தி²தாஸ்தனுப்⁴ருதாம் தனவஸ்தத: கிம் ॥ 3.67 ॥

ப⁴க்திர்ப⁴வே மரணஜன்மப⁴யம் ஹ்ருதி³ஸ்த²ம் ஸ்னேஹோ ந ப³ந்து⁴ஷு ந மன்மதஜ²ா விகாரா: । ஸம்ஸர்ஜ தோ³ஷரஹிதா விஜயா வனாந்தா வைராக்³யம் அஸ்தி கிம் இத: பரமர்த²னீயம் ॥ 3.68 ॥

தஸ்மாத³னந்தம் அஜரம் பரமம் விகாஸி தத்³ப்³ரஹ்ம சிந்தய கிம் ஏபி⁴ரஸத்³விகல்பை: । யஸ்யானுஷங்கி³ண இமே பு⁴வனாதி⁴பத்யபோ⁴கா³த³ய: க்ருபணலோகமதா ப⁴வந்தி ॥ 3.69 ॥

பாதாலம் ஆவிஶஸி யாஸி நபோ⁴ விலங்க்⁴ய தி³ங்மண்ட³லம் ப்⁴ரமஸி மானஸ சாபலேன । ப்⁴ராந்த்யாபி ஜாது விமலம் கத²ம் ஆத்மனீனம் ந ப்³ரஹ்ம ஸம்ஸரஸி நிர்வ்ருதிம் ஏஷி யேன ॥ 3.7௦ ॥

கிம் வேதை³: ஸ்ம்ருதிபி⁴: புராணபட²னை: ஶாஸ்த்ரைர்மஹாவிஸ்தரை: ஸ்வர்க³க்³ராமகுடீனிவாஸப²லதை³: கர்மக்ரியாவிப்⁴ரமை: । முக்த்வைகம் ப⁴வது³:க²பா⁴ரரசனாவித்⁴வம்ஸகாலானலம் ஸ்வாத்மானந்த³பத³ப்ரவேஶகலனம் ஶேஸைர்வாணிக்³வ்ருத்திபி⁴: ॥ 3.71 ॥

நாயம் தே ஸமயோ ரஹஸ்யம் அது⁴னா நித்³ராதி நாதோ² யதி³ ஸ்தி²த்வா த்³ரக்ஷ்யதி குப்யதி ப்ரபு⁴ரிதி த்³வாரேஷு யேஷாம் வச: । சேதஸ்தானபஹாய யாஹி ப⁴வனம் தே³வஸ்ய விஶ்வேஶிதுர் நிர்தௌ³வாரிகனிர்த³யோக்த்ய்​அபருஷம் நி:ஸௌம்​அஶர்மப்ரத³ம் ॥ 3.71.1 ॥

யதோ மேரு: ஶ்ரீமான்னிபததி யுகா³ந்தாக்³னிவலித: ஸமுத்³ரா: ஶுஷ்யந்தி ப்ரசுரமகரக்³ராஹனிலயா: । த⁴ரா க³ச்ச²த்யந்தம் த⁴ரணித⁴ரபாதை³ரபி த்⁴ருதா ஶரீரே கா வார்தா கரிகலப⁴கர்ணாக்³ரசபலே ॥ 3.72 ॥

கா³த்ரம் ஸங்குசிதம் க³திர்விக³லிதா ப்⁴ரஷ்டா ச த³ந்தாவலிர் த்³ருஷ்டிர்னக்ஷ்யதி வர்த⁴தே ப³தி⁴ரதா வக்த்ரம் ச லாலாயதே । வாக்யம் நாத்³ரியதே ச பா³ந்த⁴வஜனோ பா⁴ர்யா ந ஶுஶ்ரூஷதே ஹா கஷ்டம் புருஷஸ்ய ஜீர்ணவயஸ: புத்ரோப்யமித்ராயதே ॥ 3.73 ॥

வர்ணம் ஸிதம் ஶிரஸி வீக்ஷ்ய ஶிரோருஹாணாம் ஸ்தா²னம் ஜராபரிப⁴வஸ்ய ததா³ புமாம்ஸம் । ஆரோபிதாம்ஸ்தி²ஶதகம் பரிஹ்ருத்ய யாந்தி சண்டா³லகூபம் இவ தூ³ரதரம் தருண்ய: ॥ 3.74 ॥

யாவத்ஸ்வஸ்த²ம் இத³ம் ஶரீரம் அருஜம் யாவச்ச தூ³ரே ஜரா யாவச்சேந்த்³ரியஶக்திரப்ரதிஹதா யாவத்க்ஷயோ நாயுஷ: । ஆத்மஶ்ரேயஸி தாவதே³வ விது³ஷா கார்ய: ப்ரயத்னோ மஹான் ஸந்தீ³ப்தே ப⁴வனே து கூபக²னனம் ப்ரத்யுத்³யம: கீத்³ருஶ: ॥ 3.75 ॥

தபஸ்யந்த: ஸந்த: கிம் அதி⁴னிவஸாம: ஸுரனதீ³ம் கு³ணோதா³ராந்தா³ரானுத பரிசராம: ஸவினயம் । பிபா³ம: ஶாஸ்த்ரௌகா⁴னுதவிவித⁴காவ்யாம்ருதரஸான் ந வித்³ம: கிம் குர்ம: கதிபயனிமேஷாயுஷி ஜனே ॥ 3.76 ॥

து³ராராத்⁴யாஶ்சாமீ துரக³சலசித்தா: க்ஷிதிபு⁴ஜோ வயம் து ஸ்தூ²லேச்சா²: ஸுமஹதி ப²லே ப³த்³த⁴மனஸ: । ஜரா தே³ஹம் ம்ருத்யுர்ஹரதி த³யிதம் ஜீவிதம் இத³ம் ஸகே² நான்யச்ச்²ரேயோ ஜக³தி விது³ஷேன்யத்ர தபஸ: ॥ 3.77 ॥

மானே ம்லாயினி க²ண்டி³தே ச வஸுனி வ்யர்தே² ப்ரயாதேர்தி²னி க்ஷீணே ப³ந்து⁴ஜனே க³தே பரிஜனே நஷ்டே ஶனைர்யௌவனே । யுக்தம் கேவலம் ஏததே³வ ஸுதி⁴யாம் யஜ்ஜஹ்னுகன்யாபய:பூதாக்³ராவ கி³ரீந்த்³ரகந்த³ரதடீகுஞ்ஜே நிவாஸ: க்வசித் ॥ 3.78 ॥

ரம்யாஶ்சந்த்³ரமரீசயஸ்த்ருணவதீ ரம்யா வனாந்தஸ்த²லீ ரம்யம் ஸாது⁴ஸமாக³மாக³தஸுக²ம் காவ்யேஷு ரம்யா: கதா²: । கோபோபாஹிதபா³ஷ்பபி³ந்து³தரலம் ரம்யம் ப்ரியாயா முக²ம் ஸர்வம் ரம்யம் அனித்யதாம் உபக³தே சித்தே ந கிஞ்சித்புன: ॥ 3.79 ॥

ரம்யம் ஹர்ம்யதலம் ந கிம் வஸதயே ஶ்ரவ்யம் ந கே³யாதி³கம் கிம் வா ப்ராணஸமாஸமாக³மஸுக²ம் நைவாதி⁴கப்ரீதயே । கிந்து ப்⁴ராந்தபதங்க³க்ஷபவனவ்யாலோலதீ³பாங்குரச்சா²யா சஞ்சலம் ஆகலய்ய ஸகலம் ஸந்தோ வனாந்தம் க³தா: ॥ 3.8௦ ॥

ஆ ஸம்ஸாராத்த்ரிபு⁴வனம் இத³ம் சின்வதாம் தாத்தாத்³ருங்னைவாஸ்மாகம் நயனபத³வீம் ஶ்ரோத்ரமார்க³ம் க³தோ வா । யோயம் த⁴த்தே விஷயகரிணோ கா³ட⁴கூ³டா⁴பி⁴மானக்ஷீவஸ்யாந்த: கரணகரிண: ஸம்யமாலானலீலாம் ॥ 3.81 ॥

யதே³தத்ஸ்வச்ச²ந்த³ம் விஹரணம் அகார்பண்யம் அஶனம் ஸஹார்யை: ஸம்வாஸ: ஶ்ருதம் உபஶமைகவ்ரதப²லம் । மனோ மந்த³ஸ்பந்த³ம் ப³ஹிரபி சிரஸ்யாபி விம்ருஶன்ன ஜானே கஸ்யைஷா பரிணதிருதா³ரஸ்ய தபஸ: ॥ 3.82 ॥

ஜீர்ணா ஏவ மனோரதா²ஶ்ச ஹ்ருத³யே யாதம் ச தத்³யௌவனம் ஹந்தாங்கே³ஷு கு³ணாஶ்ப³ந்த்⁴யப²லதாம் யாதா கு³ணஜ்ஞைர்வினா । கிம் யுக்தம் ஸஹஸாப்⁴யுபைதி ப³லவான்கால: க்ருதாந்தோக்ஷமீ ஹா ஜ்ஞாதம் மத³னாந்தகாங்க்⁴ரியுக³லம் முக்த்வாஸ்தி நான்யோ க³தி: ॥ 3.83 ॥

மஹேஶ்வரே வா ஜக³தாம் அதீ⁴ஶ்வரே ஜனார்த³னே வா ஜக³த்³​அந்தராத்மனி । ந வஸ்துபே⁴த³ப்ரதிபத்திரஸ்தி மே ததா²பி ப⁴க்திஸ்தருணேந்து³ஶேக²ரே ॥ 3.84 ॥

ஸ்பு²ரத்ஸ்பா²ரஜ்யோத்ஸ்னாத⁴வலிததலே க்வாபி புலினே ஸுகா²ஸீனா: ஶாந்தத்⁴வந்திஸு ரஜனீஷு த்³யுஸரித: । ப⁴வாபோ⁴கோ³த்³விக்³னா: ஶிவ ஶிவ ஶிவேத்யுச்சவசஸ: கதா³ யாஸ்யாமோதர்க³தப³ஹுலபா³ஷ்பாகுலத³ஶாம் ॥ 3.85 ॥

மஹாதே³வோ தே³வ: ஸரித³பி ச ஸைஷா ஸுரஸரித்³கு³ஹா ஏவாகா³ரம் வஸனம் அபி தா ஏவ ஹரித: । ஸுஹ்ருதா³ காலோயம் வ்ரதம் இத³ம் அதை³ன்யவ்ரதம் இத³ம் கியத்³வா வக்ஷ்யாமோ வடவிடப ஏவாஸ்து த³யிதா ॥ 3.85.1 ॥

விதீர்ணே ஸர்வஸ்வே தருணகருணாபூர்ணஹ்ருத³யா: ஸ்மரந்த: ஸம்ஸாரே விகு³ணபரிணாமாம் விதி⁴க³திம் । வயம் புண்யாரண்யே பரிணதஶரச்சந்த்³ரகிரணாஸ் த்ரியாமா நேஸ்யாமோ ஹரசரணசிந்தைகஶரணா: ॥ 3.86 ॥

கதா³ வாராணஸ்யாம் அமரதடினீரோத⁴ஸி வஸன் வஸான: கௌபீனம் ஶிரஸி நித³தா⁴னோஞ்ஜலிபுடம் । அயே கௌ³ரீனாத² த்ரிபுரஹர ஶம்போ⁴ த்ரினயன ப்ரஸீதே³த்யாக்ரோஶன்னிமிஷம் இவ நேஷ்யாமி தி³வஸான் ॥ 3.87 ॥

உத்³யானேஷு விசித்ரபோ⁴ஜனவிதி⁴ஸ்தீவ்ராதிதீவ்ரம் தப: கௌபீனாவரணம் ஸுவஸ்த்ரம் அமிதம் பி⁴க்ஷாடனம் மண்ட³னம் । ஆஸன்னம் மரணம் ச மங்க³லஸமம் யஸ்யாம் ஸமுத்பத்³யதே தாம் காஶீம் பரிஹ்ருத்ய ஹந்த விபு³தை⁴ரன்யத்ர கிம் ஸ்தீ²யதே ॥ 3.87.1 ॥

ஸ்னாத்வா கா³ங்கை³: பயோபி⁴: ஶுசிகுஸுமப²லைரர்சயித்வா விபோ⁴ த்வா த்⁴யேயே த்⁴யானம் நிவேஶ்ய க்ஷிதித⁴ரகுஹரக்³ராவபர்யங்கமூலே । ஆத்மாராம: ப²லாஶீ கு³ருவசனரதஸ்த்வத்ப்ரஸாதா³த்ஸ்மராரே து³:க²ம் மோக்ஷ்யே கதா³ஹம் ஸமகரசரணே பும்ஸி ஸேவாஸமுத்த²ம் ॥ 3.88 ॥

ஏகாகீ நி:ஸ்ப்ருஹ: ஶாந்த: பாணிபாத்ரோ தி³க³ம்ப³ர: । கதா³ ஶம்போ⁴ ப⁴விஷ்யாமி கர்மனிர்மூலனக்ஷம: ॥ 3.89 ॥

பாணிம் பாத்ரயதாம் நிஸர்க³ஶுசினா பை⁴க்ஷேண ஸந்துஷ்யதாம் யத்ர க்வாபி நிஷீத³தாம் ப³ஹுத்ருணம் விஶ்வம் முஹு: பஶ்யதாம் । அத்யாகே³பி தனோரக²ண்ட³பரமானந்தா³வபோ³த⁴ஸ்ப்ருஶா மத்⁴வா கோபி ஶிவப்ரஸாத³ஸுலப:⁴ ஸம்பத்ஸ்யதே யோகி³னாம் ॥ 3.9௦ ॥

கௌபீனம் ஶதக²ண்டஜ³ர்ஜரதரம் கந்தா² புனஸ்தாத்³ருஶீ நைஶ்சிந்த்யம் நிரபேக்ஷபை⁴க்ஷ்யம் அஶனம் நித்³ரா ஶ்மஶானே வனே । ஸ்வாதந்த்ர்யேண நிரங்குஶம் விஹரணம் ஸ்வாந்தம் ப்ரஶாந்தம் ஸதா³ ஸ்தை²ர்யம் யோக³மஹோத்ஸவேபி ச யதி³ த்ரைலோக்யராஜ்யேன கிம் ॥ 3.91 ॥

ப்³ரஹ்மாண்ட³ம் மண்ட³லீமாத்ரம் கிம் லோபா⁴ய மனஸ்வின: । ஶப²ரீஸ்பு²ர்தேனாப்³தி⁴: க்ஷுப்³தோ⁴ ந க²லு ஜாயதே ॥ 3.92 ॥

மாதர்லக்ஷ்மி பஜ⁴ஸ்வ கஞ்சித³பரம் மத்காங்க்ஷிணீ மா ஸ்ம பூ⁴ர் போ⁴கே³ஷு ஸ்ப்ருஹயாலவஸ்தவ வஶே கா நி:ஸ்ப்ருஹாணாம் அஸி । ஸத்³ய: ஸ்யூதபலாஶபத்ரபுடிகாபாத்ரை: பவித்ரீக்ருதைர் பி⁴க்ஷாவஸ்துபி⁴ரேவ ஸம்ப்ரதி வயம் வ்ருத்திம் ஸமீஹாமஹே ॥ 3.93 ॥

மஹாஶய்யா ப்ருத்²வீ விபுலம் உபதா⁴னம் பு⁴ஜலதாம் விதானம் சாகாஶம் வ்யஜனம் அனுகூலோயம் அனில: । ஶரச்சந்த்³ரோ தீ³போ விரதிவனிதாஸங்க³முதி³த: ஸுகீ² ஶாந்த: ஶேதே முனிரதனுபூ⁴திர்ன்ருப இவ ॥ 3.94 ॥

பி⁴க்ஷாஸீ ஜனமத்⁴யஸங்க³ரஹித: ஸ்வாயத்தசேஷ்ட: ஸதா³ ஹானாதா³னவிரக்தமார்க³னிரத: கஶ்சித்தபஸ்வீ ஸ்தி²த: । ரத்²யாகீர்ணவிஶீர்ணஜீர்ணவஸன: ஸம்ப்ராப்தகந்தா²ஸனோ நிர்மானோ நிரஹங்க்ருதி: ஶமஸுகா²போ⁴கை³கப³த்³த⁴ஸ்ப்ருஹ: ॥ 3.95 ॥

சண்டா³ல: கிம் அயம் த்³விஜாதிரத²வா ஶூத்³ரோத² கிம் தாபஸ: கிம் வா தத்த்வவிவேகபேஶலமதிர்யோகீ³ஶ்வர: கோபி கிம் । இத்யுத்பன்னவிகல்பஜல்பமுக²ரைராபா⁴ஷ்யமாணா ஜனைர் ந க்ருத்³தா⁴: பதி² நைவ துஷ்டமனஸோ யாந்தி ஸ்வயம் யோகி³ன: ॥ 3.96 ॥

ஹிம்ஸாஶூன்யம் அயத்னலப்⁴யம் அஶனம் தா⁴த்ரா மருத்கல்பிதம் வ்யாலானம் பஶவஸ்த்ருணாங்குரபு⁴ஜஸ்துஷ்டா: ஸ்த²லீஶாயின: । ஸம்ஸாரார்ணவலங்க⁴னக்ஷமதி⁴யாம் வ்ருத்தி: க்ருதா ஸா ந்ருணாம் தாம் அன்வேஷயதாம் ப்ரயாந்தி ஸததம் ஸர்வம் ஸமாப்திம் கு³ணா: ॥ 3.97 ॥

க³ங்கா³தீரே ஹிமகி³ரிஶிலாப³த்³த⁴பத்³மாஸனஸ்ய ப்³ரஹ்மத்⁴யானாப்⁴யஸனவிதி⁴னா யோக³னித்³ராம் க³தஸ்ய । கிம் தைர்பா⁴வ்யம் மம ஸுதி³வஸைர்யத்ர தே நிர்விஶங்கா: கண்டூ³யந்தே ஜரட²ஹரிணா: ஸ்வாங்க³ம் அங்கே³ மதீ³யே ॥ 3.98 ॥

ஜீர்ணா: கந்தா² தத: கிம் ஸிதம் அமலபடம் பட்டஸூத்ரம் தத: கிம் ஏகா பா⁴ர்யா தத: கிம் ஹயகரிஸுக³ணைராவ்ருதோ வா தத: கிம் । ப⁴க்தம் பு⁴க்தம் தத: கிம் கத³ஶனம் அத²வா வாஸராந்தே தத: கிம் வ்யக்தஜ்யோதிர்ன வாந்தர்மதி²தப⁴வப⁴யம் வைப⁴வம் வா தத: கிம் ॥ 3.98.1 ॥

பாணி: பாத்ரம் பவித்ரம் ப்⁴ரமணபரிக³தம் பை⁴க்ஷ்யம் அக்ஷய்யம் அன்னம் விஸ்தீர்ணம் வஸ்த்ரம் ஆஶாத³ஶகம் அசபலம் தல்பம் அஸ்வல்பம் உர்வீம் । யேஷாம் நி:ஸங்க³தாங்கீ³கரணபரிணதஸ்வாந்தஸந்தோஷிணஸ்தே த⁴ன்யா: ஸம்ன்யஸ்ததை³ன்யவ்யதிகரனிகரா: கர்ம நிர்மூலயந்தி ॥ 3.99 ॥

த்ரைலோக்யாதி⁴பதித்வம் ஏவ விரஸம் யஸ்மின்மஹாஶாஸனே தல்லப்³த்⁴வாஸனவஸ்த்ரமானக⁴டனே போ⁴கே³ ரதிம் மா க்ருதா²: । போ⁴க:³ கோபி ஸ ஏக ஏவ பரமோ நித்யோதி³தா ஜ்ரும்ப⁴னே யத்ஸ்வாதா³த்³விரஸா ப⁴வந்தி விஸயாஸ்த்ரைலோக்யராஜ்யாத³ய: ॥ 3.99.1 ॥

மாதர்மேதி³னி தாத மாருதி ஸகே² தேஜ: ஸுப³ந்தோ⁴ ஜல ப்⁴ராதர்வ்யௌம்​அ நிப³த்³த⁴ ஏஷ ப⁴வதாம் அந்த்ய: ப்ரணாமாஞ்ஜலி: । யுஷ்மத்ஸங்க³வஶோபஜாதஸுக்ருதஸ்பா²ரஸ்பு²ரன்னிர்மலஜ்ஞானாபாஸ்த ஸமஸ்தமோஹமஹிமா லீனே பரப்³ரஹ்மணி ॥ 3.1௦௦ ॥

ஶய்யா ஶைலஶிலாக்³ருஹம் கி³ரிகு³ஹா வஸ்த்ரம் தருணாம் த்வச: ஸாரங்கா³: ஸுஹ்ருதோ³ நனு க்ஷிதிருஹாம் வ்ருத்தி: ப²லை: கௌம்​அலை: । யேஸாம் நிர்ஜ²ரம் அம்பு³பானம் உசிதம் ரத்யை து வித்³யாங்க³னா மன்யே தே பரமேஶ்வரா: ஶிரஸி யரி ப³த்³தோ⁴ ந ஸேவாஞ்ஜலி: ॥ 3.1௦1 ॥

தை⁴ர்யம் யஸ்ய பிதா க்ஷமா ச ஜனனீ ஶாந்திஶ்சிரம் கே³ஹினீ ஸத்யம் மித்ரம் இத³ம் த³யா ச ப⁴கி³னீ ப்⁴ராதா மன:ஸம்யம: । ஶய்யா பூ⁴மிதலம் தி³ஶோபி வஸனம் ஜ்ஞானாம்ருதம் போ⁴ஜனம் ஹ்யேதே யஸ்ய குடும்பி³னோ வத³ ஸகே² கஸ்மாத்³ப⁴யம் யோகி³ன: ॥ 3.1௦2 ॥

அஹோ வா ஹாரே வா ப³லவதி ரிபௌ வா ஸுஹ்ருதி³ வா மணௌ வா லோஷ்டே² வா குஸுமஶயனே வா த்³ருஷதி³ வா । த்ருணே வா ஸ்த்ரைணே வா மம ஸமத்³ருஶோ யாந்தி தி³வஸா: க்வசித்புண்யாரண்யே ஶிவ ஶிவ ஶிவேதி ப்ரலபத: ॥ 3.1௦3 ॥

Browse Related Categories: