ചാണക്യ നീതി - ത്രയോദശോഽധ്യായഃ

ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം യസ്യൈകോഽപി ന വിദ്യതേ । അജാഗലസ്തനസ്യേവ തസ്യ ജന്മ നിരര്ഥകമ് ॥ 10 ॥

ദഹ്യമാനാഃ സുതീവ്രേണ നീചാഃ പരയശോഽഗ്നിനാ । അശക്താസ്തത്പദം ഗംതും തതോ നിംഡാം പ്രകുർവതേ ॥ 11 ॥

ബംധായ വിഷയാസംഗോ മുക്ത്യൈ നിർവിഷയം മനഃ । മന ഏവ മനുഷ്യാണാം കാരണം ബംധമോക്ഷയോഃ ॥ 12 ॥

ദേഹാഭിമാനേ ഗലിതം ജ്ഞാനേന പരമാത്മനി । യത്ര യത്ര മനോ യാതി തത്ര തത്ര സമാധയഃ ॥ 13 ॥

ഈപ്സിതം മനസഃ സർവം കസ്യ സംപദ്യതേ സുഖമ് । ദൈവായത്തം യതഃ സർവം തസ്മാത്സംതോഷമാശ്രയേത് ॥ 14 ॥

യഥാ ധേനുസഹസ്രേഷു വത്സോ ഗച്ഛതി മാതരമ് । തഥാ യച്ച കൃതം കര്മ കര്താരമനുഗച്ഛതി ॥ 15 ॥

അനവസ്ഥിതകാര്യസ്യ ന ജനേ ന വനേ സുഖമ് । ജനോ ദഹതി സംസര്ഗാദ്വനം സംഗവിവര്ജനാത് ॥ 16 ॥

ഖനിത്വാ ഹി ഖനിത്രേണ ഭൂതലേ വാരി വിംദതി । തഥാ ഗുരുഗതാം വിദ്യാം ശുശ്രൂഷുരധിഗച്ഛതി ॥ 17 ॥

കര്മായത്തം ഫലം പുംസാം ബുദ്ധിഃ കര്മാനുസാരിണീ । തഥാപി സുധിയശ്ചാര്യാ സുവിചാര്യൈവ കുർവതേ ॥ 18 ॥

ഏകാക്ഷരപ്രദാതാരം യോ ഗുരും നാഭിവംദതേ । ശ്വാനയോനിശതം ഗത്വാ ചാംഡാലേഷ്വഭിജായതേ ॥ 19 ॥

യുഗാംതേ പ്രചലേന്മേരുഃ കല്പാംതേ സപ്ത സാഗരാഃ । സാധവഃ പ്രതിപന്നാര്ഥാന്ന ചലംതി കദാചന ॥ 20 ॥

പൃഥിവ്യാം ത്രീണി രത്നാനി ജലമന്നം സുഭാഷിതമ് । മൂഢൈഃ പാഷാണഖംഡേഷു രത്നസംജ്ഞാ വിധീയതേ ॥ 21 ॥

Browse Related Categories: