നാരായണീയം ദശക 5 - വിരാട്പുരുഷോത്പത്തിഃ

വ്യക്താവ്യക്തമിദം ന കിംചിദഭവത്പ്രാക്പ്രാകൃതപ്രക്ഷയേ മായായാം ഗുണസാമ്യരുദ്ധവികൃതൌ ത്വയ്യാഗതായാം ലയമ് । നോ മൃത്യുശ്ച തദാഽമൃതം ച സമഭൂന്നാഹ്നോ ന രാത്രേഃ സ്ഥിതി- സ്തത്രൈകസ്ത്വമശിഷ്യഥാഃ കില പരാനംദപ്രകാശാത്മനാ ॥1॥

കാലഃ കര്മ ഗുണാശ്ച ജീവനിവഹാ വിശ്വം ച കാര്യം വിഭോ ചില്ലീലാരതിമേയുഷി ത്വയി തദാ നിര്ലീനതാമായയുഃ । തേഷാം നൈവ വദംത്യസത്ത്വമയി ഭോഃ ശക്ത്യാത്മനാ തിഷ്ഠതാം നോ ചേത് കിം ഗഗനപ്രസൂനസദൃശാം ഭൂയോ ഭവേത്സംഭവഃ ॥2॥

ഏവം ച ദ്വിപരാര്ധകാലവിഗതാവീക്ഷാം സിസൃക്ഷാത്മികാം ബിഭ്രാണേ ത്വയി ചുക്ഷുഭേ ത്രിഭുവനീഭാവായ മായാ സ്വയമ് । മായാതഃ ഖലു കാലശക്തിരഖിലാദൃഷ്ടം സ്വഭാവോഽപി ച പ്രാദുര്ഭൂയ ഗുണാന്വികാസ്യ വിദധുസ്തസ്യാസ്സഹായക്രിയാമ് ॥3॥

മായാസന്നിഹിതോഽപ്രവിഷ്ടവപുഷാ സാക്ഷീതി ഗീതോ ഭവാന് ഭേദൈസ്താം പ്രതിബിംബതോ വിവിശിവാന് ജീവോഽപി നൈവാപരഃ । കാലാദിപ്രതിബോധിതാഽഥ ഭവതാ സംചോദിതാ ച സ്വയം മായാ സാ ഖലു ബുദ്ധിതത്ത്വമസൃജദ്യോഽസൌ മഹാനുച്യതേ ॥4॥

തത്രാസൌ ത്രിഗുണാത്മകോഽപി ച മഹാന് സത്ത്വപ്രധാനഃ സ്വയം ജീവേഽസ്മിന് ഖലു നിർവികല്പമഹമിത്യുദ്ബോധനിഷ്പാദ്കഃ । ചക്രേഽസ്മിന് സവികല്പബോധകമഹംതത്ത്വം മഹാന് ഖല്വസൌ സംപുഷ്ടം ത്രിഗുണൈസ്തമോഽതിബഹുലം വിഷ്ണോ ഭവത്പ്രേരണാത് ॥5॥

സോഽഹം ച ത്രിഗുണക്രമാത് ത്രിവിധതാമാസാദ്യ വൈകാരികോ ഭൂയസ്തൈജസതാമസാവിതി ഭവന്നാദ്യേന സത്ത്വാത്മനാ ദേവാനിംദ്രിയമാനിനോഽകൃത ദിശാവാതാര്കപാശ്യശ്വിനോ വഹ്നീംദ്രാച്യുതമിത്രകാന് വിധുവിധിശ്രീരുദ്രശാരീരകാന് ॥6॥

ഭൂമന് മാനസബുദ്ധ്യഹംകൃതിമിലച്ചിത്താഖ്യവൃത്ത്യന്വിതം തച്ചാംതഃകരണം വിഭോ തവ ബലാത് സത്ത്വാംശ ഏവാസൃജത് । ജാതസ്തൈജസതോ ദശേംദ്രിയഗണസ്തത്താമസാംശാത്പുന- സ്തന്മാത്രം നഭസോ മരുത്പുരപതേ ശബ്ദോഽജനി ത്വദ്ബലാത് ॥7॥