ഉദ്ധവഗീതാ - അസ്ശ്ടമോഽധ്യായഃ

സ്തോകം സ്തോകം ഗ്രസേത് ഗ്രാസം ദേഹഃ വര്തേത യാവതാ । ഗൃഹാന് അഹിംസത് ന ആതിഷ്ഠേത് വൃത്തിം മാധുകരീം മുനിഃ ॥ 9॥

അണുഭ്യഃ ച മഹദ്ഭ്യഃ ച ശാസ്ത്രേഭ്യഃ കുശലഃ നരഃ । സർവതഃ സാരം ആദദ്യാത് പുഷ്പേഭ്യഃ ഇവ ഷട്പദഃ ॥ 10॥

സായംതനം ശ്വസ്തനം വാ ന സംഗൃഹ്ണീത ഭിക്ഷിതമ് । പാണിപാത്ര ഉദരാമത്രഃ മക്ഷികാ ഇവ ന സംഗ്രഹീ ॥ 11॥

സായംതനം ശ്വസ്തനം വാ ന സംഗൃഹ്ണീത ഭിക്ഷുകഃ । മക്ഷികാഃ ഇവ സംഗൃഹ്ണന് സഹ തേന വിനശ്യതി ॥ 12॥

പദ അപി യുവതീം ഭിക്ഷുഃ ന സ്പൃശേത് ദാരവീം അപി । സ്പൃശന് കരീവ ബധ്യേത കരിണ്യാ അംഗസംഗതഃ ॥ 13॥

ന അധിഗച്ഛേത് സ്ത്രിയം പ്രാജ്ഞഃ കര്ഹിചിത് മൃത്യും ആത്മനഃ । ബല അധികൈഃ സ ഹന്യേത ഗജൈഃ അന്യൈഃ ഗജഃ യഥാ ॥ 14॥

ന ദേയം ന ഉപഭോഗ്യം ച ലുബ്ധൈഃ യത് ദുഃഖ സംചിതമ് । ഭുംക്തേ തത് അപി തത് ച അന്യഃ മധുഹേവ അര്ഥവിത് മധു ॥ 15॥

സുഖ ദുഃഖ ഉപാര്ജിതൈഃ വിത്തൈഃ ആശാസാനാം ഗൃഹ ആശിഷഃ । മധുഹേവ അഗ്രതഃ ഭുംക്തേ യതിഃ വൈ ഗൃഹമേധിനാമ് ॥ 16॥

ഗ്രാമ്യഗീതം ന ശ്രുണുയാത് യതിഃ വനചരഃ ക്വചിത് । ശിഖേത ഹരിണാത് വദ്ധാത് മൃഗയോഃ ഗീതമോഹിതാത് ॥ 17॥

നൃത്യവാദിത്രഗീതാനി ജുഷന് ഗ്രാമ്യാണി യോഷിതാമ് । ആസാം ക്രീഡനകഃ വശ്യഃ ഋഷ്യശ‍ഋംഗഃ മൃഗീസുതഃ ॥ 18॥

ജിഹ്വയാ അതിപ്രമാഥിന്യാ ജനഃ രസവിമോഹിതഃ । മൃത്യും ഋച്ഛതി അസത് ബുദ്ധിഃ മീനഃ തു ബഡിശൈഃ യഥാ ॥ 19॥

ഇംദ്രിയാണി ജയംതി ആശുഃ നിരാഹാരാഃ മനീഷിണഃ । വര്ജയിത്വാ തു രസനം തത് നിരന്നസ്യ വര്ധതേ ॥ 20॥

താവത് ജിതേംദ്രിയഃ ന സ്യാത് വിജിതാനി ഇംദ്രിയഃ പുമാന് । ന ജയേത് രസനം യാവത് ജിതം സർവം ജിതേ രസേ ॥ 21॥

പിംഗലാ നാമ വേശ്യാ ആസീത് വിദേഹനഗരേ പുരാ । തസ്യാ മേ ശിക്ഷിതം കിംചിത് നിബോധ നൃപനംദന ॥ 22॥

സാ സ്വൈരിണ്യേകദാ കാംതം സംകേത ഉപനേഷ്യതീ । അഭൂത്കാലേ ബഹിര്ദ്വാരി ബിഭ്രതീ രൂപമുത്തമമ് ॥ 23॥

മാര്ഗ ആഗച്ഛതോ വീക്ഷ്യ പുരുഷാന്പുരുഷര്ഷഭ । താന് ശുല്കദാന്വിത്തവതഃ കാംതാന്മേനേഽര്ഥകാമുകാ ॥ 24॥

ആഗതേഷ്വപയാതേഷു സാ സംകേതോപജീവനീ । അപ്യന്യോ വിത്തവാന്കോഽപി മാമുപൈഷ്യതി ഭൂരിദഃ ॥ 25॥

ഏഅവം ദുരാശയാ ധ്വസ്തനിദ്രാ ദ്വാര്യവലംബതീ । നിര്ഗച്ഛംതീ പ്രവിശതീ നിശീഥം സമപദ്യത ॥ 26॥

തസ്യാ വിത്താശയാ ശുഷ്യദ്വക്ത്രായാ ദീനചേതസഃ । നിർവേദഃ പരമോ ജജ്ഞേ ചിംതാഹേതുഃ സുഖാവഹഃ ॥ 27॥

തസ്യാ നിർവിണ്ണചിത്തായാ ഗീതം ശ്രുണു യഥാ മമ । നിർവേദ ആശാപാശാനാം പുരുഷസ്യ യഥാ ഹ്യസിഃ ॥ 28॥

ന ഹി അംഗാജാതനിർവേദഃ ദേഹബംധം ജിഹാസതി । യഥാ വിജ്ഞാനരഹിതഃ മനുജഃ മമതാം നൃപ ॥ 29॥

പിംഗലാ ഉവാച

അഹോ മേ മോഹവിതതിം പശ്യത അവിജിത ആത്മനഃ । യാ കാംതാത് അസതഃ കാമം കാമയേ യേന ബാലിശാ ॥ 30

സംതം സമീപേ രമണം രതിപ്രദം വിത്തപ്രദം നിത്യം ഇമം വിഹായ । അകാമദം ദുഃഖഭയ ആദി ശോക മോഹപ്രദം തുച്ഛം അഹം ഭജേ അജ്ഞാ ॥ 31॥

അഹോ മയാത്മാ പരിതാപിതോ വൃഥാ സാംകേത്യവൃത്ത്യാഽതിവിഗര്ഹ്യവാര്തയാ । സ്ത്രൈണാന്നരാദ്യാഽര്ഥതൃഷോഽനുശോച്യാ ത്ക്രീതേന വിത്തം രതിമാത്മനേച്ഛതീ ॥ 32॥

യദസ്ഥിഭിര്നിര്മിതവംശവംശ്യ സ്ഥൂണം ത്വചാ രോമനഖൈഃ പിനദ്ധമ് । ക്ഷരന്നവദ്വാരമഗാരമേതദ് വിണ്മൂത്രപൂര്ണം മദുപൈതി കാന്യാ ॥ 33॥

വിദേഹാനാം പുരേ ഹ്യസ്മിന്നഹമേകൈവ മൂഢധീഃ । യാഽന്യസ്മിച്ഛംത്യസത്യസ്മാദാത്മദാത്കാമമച്യുതാത് ॥ 34॥

സുഹൃത്പ്രേഷ്ഠതമോ നാഥ ആത്മാ ചായം ശരീരിണാമ് । തം വിക്രീയാത്മനൈവാഹം രമേഽനേന യഥാ രമാ ॥ 35॥

കിയത്പ്രിയം തേ വ്യഭജന്കാമാ യേ കാമദാ നരാഃ । ആദ്യംതവംതോ ഭാര്യായാ ദേവാ വാ കാലവിദ്രുതാഃ ॥ 36॥

നൂനം മേ ഭഗവാന് പ്രീതഃ വിഷ്ണുഃ കേന അപി കര്മണാ । നിർവേദഃ അയം ദുരാശായാ യത് മേ ജാതഃ സുഖാവഹഃ ॥ 37॥

മൈവം സ്യുര്മംദഭഗ്യായാഃ ക്ലേശാ നിർവേദഹേതവഃ । യേനാനുബംധം നിഹൃത്യ പുരുഷഃ ശമമൃച്ഛതി ॥ 38॥

തേന ഉപകൃതം ആദായ ശിരസാ ഗ്രാമ്യസംഗതാഃ । ത്യക്ത്വാ ദുരാശാഃ ശരണം വ്രജാമി തം അധീശ്വരമ് ॥ 39॥

സംതുഷ്ടാ ശ്രദ്ദധത്യേതദ്യഥാലാഭേന ജീവതീ । വിഹരാമ്യമുനൈവാഹമാത്മനാ രമണേന വൈ ॥ 40॥

സംസാരകൂപേ പതിതം വിഷയൈര്മുഷിതേക്ഷണമ് । ഗ്രസ്തം കാലാഹിനാഽഽത്മാനം കോഽന്യസ്ത്രാതുമധീശ്വരഃ ॥ 41॥

ആത്മാ ഏവ ഹി ആത്മനഃ ഗോപ്താ നിർവിദ്യേത യദാഖിലാത് । അപ്രമത്തഃ ഇദം പശ്യത് ഗ്രസ്തം കാലാഹിനാ ജഗത് ॥ 42॥

ബ്രാഹ്മണ ഉവാച

ഏഅവം വ്യവസിതമതിര്ദുരാശാം കാംതതര്ഷജാമ് । ഛിത്വോപശമമാസ്ഥായ ശയ്യാമുപവിവേശ സാ ॥ 43

ആശാ ഹി പരമം ദുഃഖം നൈരാശ്യം പരമം സുഖമ് । യഥാ സംഛിദ്യ കാംതാശാം സുഖം സുഷ്വാപ പിംഗലാ ॥ 44॥

ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാമേകാദശസ്കംധേ പിംഗലോപാഖ്യാഽനേഷ്ടമോഽധ്യായഃ ॥

Browse Related Categories: