చాణక్య నీతి - సప్తదశోఽధ్యాయః

న దానైః శుధ్యతే నారీ నోపవాసశతైరపి । న తీర్థసేవయా తద్వద్భర్తుః పదోదకైర్యథా ॥ 10 ॥

పాదశేషం పీతశేషం సంధ్యాశేషం తథైవ చ । శ్వానమూత్రసమం తోయం పీత్వా చాంద్రాయణం చరేత్ ॥ 11 ॥

దానేన పాణిర్న తు కంకణేన స్నానేన శుద్ధిర్న తు చందనేన । మానేన తృప్తిర్న తు భోజనేన జ్ఞానేన ముక్తిర్న తు ముండనేన ॥ 12 ॥

నాపితస్య గృహే క్షౌరం పాషాణే గంధలేపనమ్ । ఆత్మరూపం జలే పశ్యన్ శక్రస్యాపి శ్రియం హరేత్ ॥ 13 ॥

సద్యః ప్రజ్ఞాహరా తుండీ సద్యః ప్రజ్ఞాకరీ వచా । సద్యః శక్తిహరా నారీ సద్యః శక్తికరం పయః ॥ 14 ॥

పరోపకరణం యేషాం జాగర్తి హృదయే సతామ్ । నశ్యంతి విపదస్తేషాం సంపదః స్యుః పదే పదే ॥ 15 ॥

యది రామా యది చ రమా యది తనయో వినయగుణోపేతః । తనయే తనయోత్పత్తిః సురవరనగరే కిమాధిక్యం ॥ 16 ॥

ఆహారనిద్రాభయమైథునాని సమాని చైతాని నృణాం పశూనామ్ । జ్ఞానం నరాణామధికో విశేషో జ్ఞానేన హీనాః పశుభిః సమానాః ॥ 17 ॥

దానార్థినో మధుకరా యది కర్ణతాలైర్దూరీకృతాః దూరీకృతాః కరివరేణ మదాంధబుద్ధ్యా । తస్యైవ గండయుగ్మమండనహానిరేషా భృంగాః పునర్వికచపద్మవనే వసంతి ॥ 18 ॥

రాజా వేశ్యా యమశ్చాగ్నిస్తస్కరో బాలయాచకౌ । పరదుఃఖం న జానంతి అష్టమో గ్రామకంటకః ॥ 19 ॥

అధః పశ్యసి కిం బాలే పతితం తవ కిం భువి । రే రే మూర్ఖ న జానాసి గతం తారుణ్యమౌక్తికం ॥ 20 ॥

వ్యాలాశ్రయాపి వికలాపి సకంటకాపి వక్రాపి పంకిలభవాపి దురాసదాపి । గంధేన బంధురసి కేతకి సర్వజంతా రేకో గుణః ఖలు నిహంతి సమస్తదోషాన్ ॥ 21 ॥

Browse Related Categories: