मूक पंच शति 1 - आर्य शतकम्

तुंगाभिरामकुचभरशृंगारितमाश्रयामि कांचिगतम् । गंगाधरपरतंत्रं शृंगाराद्वैततंत्रसिद्धांतम् ॥10॥

कांचीरत्नविभूषां कामपि कंदर्पसूतिकापांगीम् । परमां कलामुपासे परशिववामांकपीठिकासीनाम् ॥11॥

कंपातीचराणां करुणाकोरकितदृष्टिपातानाम् । केलीवनं मनो मे केषांचिद्भवतु चिद्विलासानाम् ॥12॥

आम्रतरुमूलवसतेरादिमपुरुषस्य नयनपीयूषम् । आरब्धयौवनोत्सवमाम्नायरहस्यमंतरवलंबे ॥13॥

अधिकांचि परमयोगिभिरादिमपरपीठसीम्नि दृश्येन । अनुबद्धं मम मानसमरुणिमसर्वस्वसंप्रदायेन ॥14॥

अंकितशंकरदेहामंकुरितोरोजकंकणाश्लेषैः । अधिकांचि नित्यतरुणीमद्राक्षं कांचिदद्भुतां बालाम् ॥15॥

मधुरधनुषा महीधरजनुषा नंदामि सुरभिबाणजुषा । चिद्वपुषा कांचिपुरे केलिजुषा बंधुजीवकांतिमुषा ॥16॥

मधुरस्मितेन रमते मांसलकुचभारमंदगमनेन । मध्येकांचि मनो मे मनसिजसाम्राज्यगर्वबीजेन ॥17॥

धरणिमयीं तरणिमयीं पवनमयीं गगनदहनहोतृमयीम् । अंबुमयीमिंदुमयीमंबामनुकंपमादिमामीक्षे ॥18॥

लीनस्थिति मुनिहृदये ध्यानस्तिमितं तपस्यदुपकंपम् । पीनस्तनभरमीडे मीनध्वजतंत्रपरमतात्पर्यम् ॥19॥

श्वेता मंथरहसिते शाता मध्ये च वाड्भनोऽतीता । शीता लोचनपाते स्फीता कुचसीम्नि शाश्वती माता ॥20॥

पुरतः कदा न करवै पुरवैरिविमर्दपुलकितांगलताम् । पुनतीं कांचीदेशं पुष्पायुधवीर्यसरसपरिपाटीम् ॥21॥

पुण्या काऽपि पुरंध्री पुंखितकंदर्पसंपदा वपुषा । पुलिनचरी कंपायाः पुरमथनं पुलकनिचुलितं कुरुते ॥22॥

तनिमाद्वैतवलग्नं तरुणारुणसंप्रदायतनुलेखम् । तटसीमनि कंपायास्तरुणिमसर्वस्वमाद्यमद्राक्षम् ॥23॥

पौष्टिककर्मविपाकं पौष्पशरं सविधसीम्नि कंपायाः । अद्राक्षमात्तयौवनमभ्युदयं कंचिदर्धशशिमौलैः ॥24॥

संश्रितकांचीदेशे सरसिजदौर्भाग्यजाग्रदुत्तंसे । संविन्मये विलीये सारस्वतपुरुषकारसाम्राज्ये ॥25॥

मोदितमधुकरविशिखं स्वादिमसमुदायसारकोदंडम् । आदृतकांचीखेलनमादिममारुण्यभेदमाकलये ॥26॥

उररीकृतकांचिपुरीमुपनिषदरविंदकुहरमधुधाराम् । उन्नम्रस्तनकलशीमुत्सवलहरीमुपास्महे शंभोः ॥27॥

एणशिशुदीर्घलोचनमेनःपरिपंथि संततं भजताम् । एकाम्रनाथजीवितमेवंपददूरमेकमवलंबे ॥28॥

स्मयमानमुखं कांचीभयमानं कमपि देवताभेदम् । दयमानं वीक्ष्य मुहुर्वयमानंदामृतांबुधौ मग्नाः ॥29॥

कुतुकजुषि कांचिदेशे कुमुदतपोराशिपाकशेखरिते । कुरुते मनोविहारं कुलगिरिपरिबृढकुलैकमणिदीपे ॥30॥

वीक्षेमहि कांचिपुरे विपुलस्तनकलशगरिमपरवशितम् । विद्रुमसहचरदेहं विभ्रमसमवायसारसन्नाहम् ॥31॥

कुरुविंदगोत्रगात्रं कूलचरं कमपि नौमि कंपायाः । कूलंकषकुचकुंभं कुसुमायुधवीर्यसारसंरंभम् ॥32॥

कुडूमलितकुचकिशोरैः कुर्वाणैः कांचिदेशसौहार्दम् । कुंकुमशोणैर्निचितं कुशलपथं शंभुसुकृतसंभारैः ॥33॥

अंकितकचेन केनचिदंधंकरणौषधेन कमलानाम् । अंतःपुरेण शंभोरलंक्रिया काऽपि कल्प्यते कांच्याम् ॥34॥

ऊरीकरोमि संततमूष्मलफालेन ललितं पुंसा । उपकंपमुचितखेलनमुर्वीधरवंशसंपदुन्मेषम् ॥35॥

अंकुरितस्तनकोरकमंकालंकारमेकचूतपतेः । आलोकेमहि कोमलमागमसंलापसारयाथार्थ्यम् ॥36॥

पुंजितकरुणमुदंचितशिंजितमणिकांचि किमपि कांचिपुरे । मंजरितमृदुलहासं पिंजरतनुरुचि पिनाकिमूलधनम् ॥37॥

लोलहृदयोऽस्ति शंभोर्लोचनयुगलेन लेह्यमानायाम् । ललितपरमशिवायां लावण्यामृततरंगमालायाम् ॥38॥

मधुकरसहचरचिकुरैर्मदनागमसमयदीक्षितकटाक्षैः । मंडितकंपातीरैर्मंगलकंदैर्ममास्तु सारूप्यम् ॥39॥

वदनारविंदवक्षोवामांकतटीवशंवदीभूता । पूरुषत्रितये त्रेधा पुरंध्रिरूपा त्वमेव कामाक्षि ॥40॥

बाधाकरीं भवाब्धेराधाराद्यंबुजेषु विचरंतीम् । आधारीकृतकांची बोधामृतवीचिमेव विमृशामः ॥41॥

कलयाम्यंतः शशधरकलयाऽंकितमौलिममलचिद्वलयाम् । अलयामागमपीठीनिलयां वलयांकसुंदरीमंबाम् ॥42॥

शर्वादिपरमसाधकगुर्वानीताय कामपीठजुषे । सर्वाकृतये शोणिमगर्वायास्मै समर्प्यते हृदयम् ॥43॥

समया सांध्यमयूखैः समया बुद्धया सदैव शीलितया । उमया कांचीरतया न मया लभ्यते किं नु तादात्म्यम् ॥44॥

जंतोस्तव पदपूजनसंतोषतरंगितस्य कामाक्षि । वंधो यदि भवति पुनः सिंधोरंभस्सु बंभ्रमीति शिला ॥45॥

कुंडलि कुमारि कुटिले चंडि चराचरसवित्रि चामुंडे । गुणिनि गुहारिणि गुह्ये गुरुमूर्ते त्वां नमामि कामाक्षि ॥46॥

अभिदाकृतिर्भिदाकृतिरचिदाकृतिरपि चिदाकृतिर्मातः । अनहंता त्वमहंता भ्रमयसि कामाक्षि शाश्वती विश्वम् ॥47॥

शिव शिव पश्यंति समं श्रीकामाक्षीकटाक्षिताः पुरुषाः । विपिनं भवनममित्रं मित्रं लोष्टं च युवतिबिंबोष्ठम् ॥48॥

कामपरिपंथिकामिनि कामेश्वरि कामपीठमध्यगते । कामदुघा भव कमले कामकले कामकोटि कामाक्षि ॥49॥

मध्येहृदयं मध्येनिटिलं मध्येशिरोऽपि वास्तव्याम् । चंडकरशक्रकार्मुकचंद्रसमाभां नमामि कामाक्षीम् ॥50॥

अधिकांचि केलिलोलैरखिलागमयंत्रतंत्रमयैः । अतिशीतं मम मानसमसमशरद्रोहिजीवनोपायैः ॥51॥

नंदति मम हृदि काचन मंदिरयंती निरंतरं कांचीम् । इंदुरविमंडलकुचा बिंदुवियन्नादपरिणता तरुणी ॥52॥

शंपालतासवर्णं संपादयितुं भवज्वरचिकित्साम् । लिंपामि मनसि किंचन कंपातटरोहि सिद्धभैषज्यम् ॥53॥

अनुमितकुचकाठिन्यामधिवक्षःपीठमंगजन्मरिपोः । आनंददां भजे तामानंगब्रह्मतत्वबोधसिराम् ॥54॥

ऐक्षिषि पाशांकुशधरहस्तांतं विस्मयार्हवृत्तांतम् । अधिकांचि निगमवाचां सिद्धांतं शूलपाणिशुद्धांतम् ॥55॥

आहितविलासभंगीमाब्रह्मस्तंबशिल्पकल्पनया । आश्रितकांचीमतुलामाद्यां विस्फूर्तिमाद्रिये विद्याम् ॥56॥

मूकोऽपि जटिलदुर्गतिशोकोऽपि स्मरति यः क्षणं भवतीम् । एको भवति स जंतुर्लोकोत्तरकीर्तिरेव कामाक्षि ॥57॥

पंचदशवर्णरूपं कंचन कांचीविहारधौरेयम् । पंचशरीयं शंभोर्वंचनवैदग्ध्यमूलमवलंबे ॥58॥

परिणतिमतीं चतुर्धा पदवीं सुधियां समेत्य सौषुम्नीम् । पंचाशदर्णकल्पितमदशिल्पां त्वां नमामि कामाक्षि ॥59॥

आदिक्षन्मम गुरुराडादिक्षांताक्षरात्मिकां विद्याम् । स्वादिष्ठचापदंडां नेदिष्ठामेव कामपीठगताम् ॥60॥

तुष्यामि हर्षितस्मरशासनया कांचिपुरकृतासनया । स्वासनया सकलजगद्भासनया कलितशंबरासनया ॥61॥

प्रेमवती कंपायां स्थेमवती यतिमनस्सु भूमवती । सामवती नित्यगिरा सोमवती शिरसि भाति हैमवती ॥62॥

कौतुकिना कंपायां कौसुमचापेन कीलितेनांतः । कुलदैवतेन महता कुड्मलमुद्रां धुनोतु नःप्रतिभा ॥63॥

यूना केनापि मिलद्देहा स्वाहासहायतिलकेन । सहकारमूलदेशे संविद्रूपा कुटुंबिनी रमते ॥64॥

कुसुमशरगर्वसंपत्कोशगृहं भाति कांचिदेशगतम् । स्थापितमस्मिन्कथमपि गोपितमंतर्मया मनोरत्नम् ॥65॥

दग्धषडध्वारण्यं दरदलितकुसुंभसंभृतारुण्यम् । कलये नवतारुण्यं कंपातटसीम्नि किमपि कारुण्यम् ॥66॥

अधिकांचि वर्धमानामतुलां करवाणि पारणामक्ष्णोः । आनंदपाकभेदामरुणिमपरिणामगर्वपल्लविताम् ॥67॥

बाणसृणिपाशकार्मुकपाणिममुं कमपि कामपीठगतम् । एणधरकोणचूडं शोणिमपरिपाकभेदमाकलये ॥68॥

किं वा फलति ममान्यौर्बिंबाधरचुंबिमंदहासमुखी । संबाधकरी तमसामंबा जागर्ति मनसि कामाक्षी ॥69॥

मंचे सदाशिवमये परिशिवमयललितपौष्पपर्यंके । अधिचक्रमध्यमास्ते कामाक्षी नाम किमपि मम भाग्यम् ॥70॥

रक्ष्योऽस्मि कामपीठीलासिकया घनकृपांबुराशिकया । श्रुतियुवतिकुंतलीमणिमालिकया तुहिनशैलबालिकया ॥71॥

लीये पुरहरजाये माये तव तरुणपल्लवच्छाये । चरणे चंद्राभरणे कांचीशरणे नतार्तिसंहरणे ॥72॥

मूर्तिमति मुक्तिबीजे मूर्ध्नि स्तबकितचकोरसाम्राज्ये । मोदितकंपाकूले मुहुर्मुहुर्मनसि मुमुदिषाऽस्माकम् ॥73॥

वेदमयीं नादमयीं बिंदुमयीं परपदोद्यदिंदुमयीम् । मंत्रमयीं तंत्रमयीं प्रकृतिमयीं नौमि विश्वविकृतिमयीम् ॥74॥

पुरमथनपुण्यकोटी पुंजितकविलोकसूक्तिरसधाटी । मनसि मम कामकोटी विहरतु करुणाविपाकपरिपाटी ॥75॥

कुटिलं चटुलं पृथुलं मृदुलं कचनयनजघनचरणेषु । अवलोकितमवलंबितमधिकंपातटममेयमस्माभिः ॥76॥

प्रत्यङ्मुख्या दृष्टया प्रसाददीपांकुरेण कामाक्ष्याः । पश्यामि निस्तुलमहो पचेलिमं कमपि परशिवोल्लासम् ॥77॥

विद्ये विधातृविषये कात्यायनि कालि कामकोटिकले । भारति भैरवि भद्रे शाकिनि शांभवि शिवे स्तुवे भवतीम् ॥78॥

मालिनि महेशचालिनि कांचीखेलिनि विपक्षकालिनि ते । शूलिनि विद्रुमशालिनि सुरजनपालिनि कपालिनि नमोऽस्तु ॥79॥

देशिक इति किं शंके तत्तादृक्तव नु तरुणिमोन्मेषः । कामाक्षि शूलपाणेः कामागमसमयदीक्षायाम् ॥80॥

वेतंडकुंभडंबरवैतंडिककुचभरार्तमध्याय । कुंकुमरुचे नमस्यां शंकरनयनामृताय रचयामः ॥81॥

अधिकांचितमणिकांचनकांचीमधिकांचि कांचिदद्राक्षम् । अवनतजनानुकंपामनुकंपाकूलमस्मदनुकूलाम् ॥82॥

परिचितकंपातीरं पर्वतराजन्यसुकृतसन्नाहम् । परगुरुकृपया वीक्षे परमशिवोत्संगमंगलाभरणम् ॥83॥

दग्धमदनस्य शंभोः प्रथीयसीं ब्रह्मचर्यवैदग्धीम् । तव देवि तरुणिमश्रीचतुरिमपाको न चक्षमे मातः ॥84॥

मदजलतमालपत्रा वसनितपत्रा करादृतखानित्रा । विहरति पुलिंदयोषा गुंजाभूषा फणींद्रकृतवेषा ॥85॥

अंके शुकिनी गीते कौतुकिनी परिसरे च गायकिनी । जयसि सविधेऽंब भैरवमंडलिनी श्रवसि शंखकुन्डलिनी ॥86॥

प्रणतजनतापवर्गा कृतबहुसर्गा ससिंहसंसर्गा । कामाक्षि मुदितभर्गा हतरिपुवर्गा त्वमेव सा दुर्गा ॥87॥

श्रवणचलद्वेतंडा समरोद्दंडा धुतासुरशिखंडा । देवि कलितांत्रषंडा धृतनरमुंडा त्वमेव चामुंडा ॥88॥

उर्वीधरेंद्रकन्ये दर्वीभरितेन भक्तपूरेण । गुर्वीमकिंचनार्ति खर्वीकुरुषे त्वमेव कामाक्षि ॥89॥

ताडितरिपुपरिपीडनभयहरण निपुणहलमुसला । क्रोडपतिभीषणमुखी क्रीडसि जगति त्वमेव कामाक्षि ॥90॥

स्मरमथनवरणलोला मन्मथहेलाविलासमणिशाला । कनकरुचिचौर्यशीला त्वमंब बाला कराब्जधृतमाला ॥91॥

विमलपटी कमलकुटी पुस्तकरुद्राक्षशस्तहस्तपुटी । कामाक्षि पक्ष्मलाक्षी कलितविपंची विभासि वैरिंची ॥92॥

कुंकुमरुचिपिंगमसृक्पंकिलमुंडालिमंडितं मातः । श्रीकामाक्षि तदीयसंगमकलामंदीभवत्कौतुकः जयति तव रूपधेयं जपपटपुस्तकवराभयकराब्जम् ॥93॥

कनकमणिकलितभूषां कालायसकलहशीलकांतिकलाम् । कामाक्षि शीलये त्वां कपालशूलाभिरामकरकमलाम् ॥94॥

लोहितिमपुंजमध्ये मोहितभुवने मुदा निरीक्षंते । वदनं तव कुवयुगलं कांचीसीमां च केऽपि कामाक्षि ॥95॥

जलधिद्विगुणितहुतबहदिशादिनेश्वरकलाश्विनेयदलैः । नलिनैर्महेशि गच्छसि सर्वोत्तरकरकमलदलममलम् ॥96॥

सत्कृतदेशिकचरणाः सबीजनिर्बीजयोगनिश्रेण्या । अपवर्गसौधवलभीमारोहंत्यंब केऽपि तव कृपया ॥97॥

अंतरपि बहिरपि त्वं जंतुततेरंतकांतकृदहंते । चिंतितसंतानवतां संततमपि तंतनीषि महिमानम् ॥98॥

कलमंजुलवागनुमितगलपंजरगतशुकग्रहौत्कंठ्यात् । अंब रदनांबरं ते बिंबफलं शंबरारिणा न्यस्तम् ॥99॥

जय जय जगदंब शिवे जय जय कामाक्षि जय जयाद्रिसुते । जय जय महेशदयिते जय जय चिद्गगनकौमुदीधारे ॥100॥

आर्याशतकं भक्त्या पठतामार्याकटाक्षेण । निस्सरति वदनकमलाद्वाणी पीयूषधोरणी दिव्या ॥101॥

॥ इति आर्याशतकं संपूर्णम् ॥

Browse Related Categories: