उद्धवगीता - पंचमोऽध्यायः

శ్రియా విభూత్యా అభిజనేన విద్యయా త్యాగేన రూపేణ బలేన కర్మణా సతః అవమన్యంతి హరిప్రియాన్ ఖలాః ॥ 9॥

సర్వేషు శశ్వత్ తనుభృత్ స్వవస్థితం యథా స్వం ఆత్మానం అభీష్టం ఈశ్వరమ్ । వేదోపగీతం చ న శ్రుణ్వతే అబుధాః మనోరథానాం ప్రవదంతి వార్తయా ॥ 10॥

లోకే వ్యవాయ ఆమిషం అద్యసేవా నిత్యాః తు జంతోః న హి తత్ర చోదనా । వ్యవస్థితిః తేషు వివాహయజ్ఞ సురాగ్రహైః ఆసు నివృత్తిః ఇష్టా ॥ 11॥

ధనం చ ధర్మేకఫలం యతః వై జ్ఞానం సవిజ్ఞానం అనుప్రశాంతి । గృహేషు యుంజంతి కలేవరస్య మృత్యుం న పశ్యంతి దురంతవీర్యమ్ ॥ 12॥

యత్ ఘ్రాణభక్షః విహితః సురాయాః తథా పశోః ఆలభనం న హింసా । ఏవం వ్యవాయః ప్రజయా న రత్యా ఇఅమం విశుద్ధం న విదుః స్వధర్మమ్ ॥ 13॥

యే తు అనేవంవిదః అసంతః స్తబ్ధాః సత్ అభిమానినః । పశూన్ ద్రుహ్యంతి విస్రబ్ధాః ప్రేత్య ఖాదంతి తే చ తాన్ ॥ 14॥

ద్విషంతః పరకాయేషు స్వాత్మానం హరిం ఈశ్వరమ్ । మృతకే సానుబంధే అస్మిన్ బద్ధస్నేహాః పతంతి అధః ॥ 15॥

యే కైవల్యం అసంప్రాప్తాః యే చ అతీతాః చ మూఢతామ్ । త్రైవర్గికాః హి అక్షణికాః ఆత్మానం ఘాతయంతి తే ॥ 16॥

ఏతః ఆత్మహనః అశాంతాః అజ్ఞానే జ్ఞానమానినః । సీదంతి అకృతకృత్యాః వై కాలధ్వస్తమనోరథాః ॥ 17॥

హిత్వా ఆత్యాయ అసరచితాః గృహ అపత్యసుహృత్ శ్రియః । తమః విశంతి అనిచ్ఛంతః వాసుదేవపరాఙ్ముఖాః ॥ 18॥

రాజా ఉవాచ

కస్మిన్ కాలే సః భగవాన్ కిం వర్ణః కీదృశః నృభిః । నామ్నా వా కేన విధినా పూజ్యతే తత్ ఇహ ఉచ్యతామ్ ॥ 19

కరభాజనః ఉవాచ

కృతం త్రేతా ద్వాపరం చ కలిః ఇత్యేషు కేశవః । నానావర్ణ అభిధాకారః నానా ఏవ విధినా ఇజ్యతే ॥ 20

కృతే శుక్లః చతుర్బాహుః జటిలః వల్కలాంబరః । కృష్ణాజినౌపవీతాక్షాన్ బిభ్రత్ దండకమండలూన్ ॥ 21॥

మనుష్యాః తు తదా శాంతాః నిర్వైరాః సుహృదః సమాః । యజంతి తపసా దేవం శమేన చ దమేన చ ॥ 22॥

హంసః సుపర్ణః వైకుంఠః ధర్మః యోగేశ్వరః అమలః । ఈశ్వరః పురుషః అవ్యక్తః పరమాత్మా ఇతి గీయతే ॥ 23॥

త్రేతాయాం రక్తవర్ణః అసౌ చతుర్బాహుః త్రిమేఖలః । హిరణ్యకేశః త్రయీ ఆత్మా స్రుక్స్రువాది ఉపలక్షణః ॥ 24॥

తం తదా మనుజా దేవం సర్వదేవమయం హరిమ్ । యజంతి విద్యయా త్రయ్యా ధర్మిష్ఠాః బ్రహ్మవాదినః ॥ 25॥

విష్ణుః యజ్ఞః పృష్ణిగర్భః సర్వదేవః ఉరుక్రమః । వృషాకపిః జయంతః చ ఉరుగాయ ఇతి ఈర్యతే ॥ 26॥

ద్వాపరే భగవాన్ శ్యామః పీతవాసా నిజాయుధః । శ్రీవత్సాదిభిః అంకైః చ లక్షణైః ఉపలక్షితః ॥ 27॥

తం తదా పురుషం మర్త్యా మహారాజౌపలక్షణమ్ । యజంతి వేదతంత్రాభ్యాం పరం జిజ్ఞాసవః నృప ॥ 28॥

నమః తే వాసుదేవాయ నమః సంకర్షణాయ చ । ప్రద్యుమ్నాయ అనిరుద్ధాయ తుభ్యం భగవతే నమః ॥ 29॥

నారాయణాయ ఋషయే పురుషాయ మహాత్మనే । విశ్వేశ్వరాయ విశ్వాయ సర్వభూతాత్మనే నమః ॥ 30॥

ఇతి ద్వాపరః ఉర్వీశ స్తువంతి జగదీశ్వరమ్ । నానాతంత్రవిధానేన కలౌ అపి యథా శ్రుణు ॥ 31॥

కృష్ణవర్ణం త్విషాకృష్ణం సాంగౌపాంగాస్త్ర పార్షదమ్ । యజ్ఞైః సంకీర్తనప్రాయైః యజంతి హి సుమేధసః ॥ 32॥

ధ్యేయం సదా పరిభవఘ్నం అభీష్టదోహం తీర్థాస్పదం శివవిరించినుతం శరణ్యమ్ । భృత్యార్తిహన్ ప్రణతపాల భవాబ్ధిపోతం వందే మహాపురుష తే చరణారవిందమ్ ॥ 33॥

త్యక్త్వా సుదుస్త్యజసురైప్సితరాజ్యలక్ష్మీం ధర్మిష్ఠః ఆర్యవచసా యత్ అగాత్ అరణ్యమ్ । మాయామృగం దయితయా ఇప్సితం అన్వధావత్ వందే మహాపురుష తే చరణారవిందమ్ ॥ 34॥

ఏవం యుగానురూపాభ్యాం భగవాన్ యుగవర్తిభిః । మనుజైః ఇజ్యతే రాజన్ శ్రేయసాం ఈశ్వరః హరిః ॥ 35॥

కలిం సభాజయంతి ఆర్యా గుణజ్ఞాః సారభాగినః । యత్ర సంకీర్తనేన ఏవ సర్వః స్వార్థః అభిలభ్యతే ॥ 36॥

న హి అతః పరమః లాభః దేహినాం భ్రామ్యతాం ఇహ । యతః విందేత పరమాం శాంతిం నశ్యతి సంసృతిః ॥ 37॥

కృతాదిషు ప్రజా రాజన్ కలౌ ఇచ్ఛంతి సంభవమ్ । కలౌ ఖలు భవిష్యంతి నారాయణపరాయణాః ॥ 38॥

క్వచిత్ క్వచిత్ మహారాజ ద్రవిడేషు చ భూరిశః । తామ్రపర్ణీ నదీ యత్ర కృతమాలా పయస్వినీ ॥ 39॥

కావేరీ చ మహాపుణ్యా ప్రతీచీ చ మహానదీ । యే పిబంతి జలం తాసాం మనుజా మనుజేశ్వర । ప్రాయః భక్తాః భగవతి వాసుదేవః అమల ఆశయాః ॥ 40॥

దేవర్షిభూతాప్తనృణా పితౄణాం న కింకరః న అయం ఋణీ చ రాజన్ । సర్వాత్మనా యః శరణం శరణ్యం గతః ముకుందం పరిహృత్య కర్తుమ్ ॥ 41॥

స్వపాదమూలం భజతః ప్రియస్య త్యక్తాన్యభావస్య హరిః పరేశః । వికర్మ యత్ చ ఉత్పతితం కథంచిత్ ధునోతి సర్వం హృది సంనివిష్టః ॥ 42॥

నారదః ఉవాచ

ధర్మాన్ భాగవతాన్ ఇత్థం శ్రుత్వా అథ మిథిలేశ్వరః । జాయంత ఇయాన్ మునీన్ ప్రీతః సోపాధ్యాయః హి అపూజయత్ ॥ 43

తతః అంతః దధిరే సిద్ధాః సర్వలోకస్య పశ్యతః । రాజా ధర్మాన్ ఉపాతిష్ఠన్ అవాప పరమాం గతిమ్ ॥ 44॥

త్వం అపి ఏతాన్ మహాభాగ ధర్మాన్ భాగవతాన్ శ్రుతాన్ । ఆస్థితః శ్రద్ధయా యుక్తః నిఃసంగః యాస్యసే పరమ్ ॥ 45॥

యువయోః ఖలు దంపత్యోః యశసా పూరితం జగత్ । పుత్రతాం అగమత్ యత్ వాం భగవాన్ ఈశ్వరః హరిః ॥ 46॥

దర్శనాలింగనాలాపైః శయనాసనభోజనైః । ఆత్మా వాం పావితః కృష్ణే పుత్రస్నేహ ప్రకుర్వతోః ॥ 47॥

వైరేణ యం నృపతయః శిశుపాలపౌండ్ర శాల్వాదయః గతివిలాసవిలోకనాదయైః । ధ్యాయంతః ఆకృతధియః శయనాసనాదౌ తత్ సామ్యం ఆపుః అనురక్తధియాం పునః కిమ్ ॥ 48॥

మా అపత్యబుద్ధిం అకృథాః కృష్ణే సర్వాత్మనీశ్వరే । మాయామనుష్యభావేన గూఢ ఐశ్వర్యే పరే అవ్యయే ॥ 49॥

భూభారరాజన్యహంతవే గుప్తయే సతామ్ । అవతీర్ణస్య నిర్వృత్యై యశః లోకే వితన్యతే ॥ 50॥

శ్రీశుకః ఉవాచ

ఏతత్ శ్రుత్వా మహాభాగః వసుదేవః అతివిస్మితః । దేవకీ చ మహాభాగాః జహతుః మోహం ఆత్మనః ॥ 51

ఇతిహాసం ఇమం పుణ్యం ధారయేత్ యః సమాహితః । సః విధూయ ఇహ శమలం బ్రహ్మభూయాయ కల్పతే ॥ 52॥

ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయామేకాదశస్కంధే వసుదేవనారదసంవాదే పంచమోఽధ్యాయః ॥

Browse Related Categories: