ചാണക്യ നീതി - സപ്തദശോഽധ്യായഃ

न दानैः शुध्यते नारी नोपवासशतैरपि । न तीर्थसेवया तद्वद्भर्तुः पदोदकैर्यथा ॥ 10 ॥

पादशेषं पीतशेषं संध्याशेषं तथैव च । श्वानमूत्रसमं तोयं पीत्वा चांद्रायणं चरेत् ॥ 11 ॥

दानेन पाणिर्न तु कंकणेन स्नानेन शुद्धिर्न तु चंदनेन । मानेन तृप्तिर्न तु भोजनेन ज्ञानेन मुक्तिर्न तु मुंडनेन ॥ 12 ॥

नापितस्य गृहे क्षौरं पाषाणे गंधलेपनम् । आत्मरूपं जले पश्यन् शक्रस्यापि श्रियं हरेत् ॥ 13 ॥

सद्यः प्रज्ञाहरा तुंडी सद्यः प्रज्ञाकरी वचा । सद्यः शक्तिहरा नारी सद्यः शक्तिकरं पयः ॥ 14 ॥

परोपकरणं येषां जागर्ति हृदये सताम् । नश्यंति विपदस्तेषां संपदः स्युः पदे पदे ॥ 15 ॥

यदि रामा यदि च रमा यदि तनयो विनयगुणोपेतः । तनये तनयोत्पत्तिः सुरवरनगरे किमाधिक्यम् ॥ 16 ॥

आहारनिद्राभयमैथुनानि समानि चैतानि नृणां पशूनाम् । ज्ञानं नराणामधिको विशेषो ज्ञानेन हीनाः पशुभिः समानाः ॥ 17 ॥

दानार्थिनो मधुकरा यदि कर्णतालैर्दूरीकृताः दूरीकृताः करिवरेण मदांधबुद्ध्या । तस्यैव गंडयुग्ममंडनहानिरेषा भृंगाः पुनर्विकचपद्मवने वसंति ॥ 18 ॥

राजा वेश्या यमश्चाग्निस्तस्करो बालयाचकौ । परदुःखं न जानंति अष्टमो ग्रामकंटकः ॥ 19 ॥

अधः पश्यसि किं बाले पतितं तव किं भुवि । रे रे मूर्ख न जानासि गतं तारुण्यमौक्तिकम् ॥ 20 ॥

व्यालाश्रयापि विकलापि सकंटकापि वक्रापि पंकिलभवापि दुरासदापि । गंधेन बंधुरसि केतकि सर्वजंता रेको गुणः खलु निहंति समस्तदोषान् ॥ 21 ॥

Browse Related Categories: