చాణక్య నీతి - ఏకాదశోఽధ్యాయః

కామక్రోధౌ తథా లోభం స్వాదుశ‍ఋంగారకౌతుకే । అతినిద్రాతిసేవే చ విద్యార్థీ హ్యష్ట వర్జయేత్ ॥ 10 ॥

అకృష్టఫలమూలేన వనవాసరతః సదా । కురుతేఽహరహః శ్రాద్ధమృషిర్విప్రః స ఉచ్యతే ॥ 11 ॥

ఏకాహారేణ సంతుష్టః షట్కర్మనిరతః సదా । ఋతుకాలాభిగామీ చ స విప్రో ద్విజ ఉచ్యతే ॥ 12 ॥

లౌకికే కర్మణి రతః పశూనాం పరిపాలకః । వాణిజ్యకృషికర్మా యః స విప్రో వైశ్య ఉచ్యతే ॥ 13 ॥

లాక్షాదితైలనీలీనాం కౌసుంభమధుసర్పిషామ్ । విక్రేతా మద్యమాంసానాం స విప్రః శూద్ర ఉచ్యతే ॥ 14 ॥

పరకార్యవిహంతా చ దాంభికః స్వార్థసాధకః । ఛలీ ద్వేషీ మృదుః క్రూరో విప్రో మార్జార ఉచ్యతే ॥ 15 ॥

వాపీకూపతడాగానామారామసురవేశ్మనామ్ । ఉచ్ఛేదనే నిరాశంకః స విప్రో మ్లేచ్ఛ ఉచ్యతే ॥ 16 ॥

దేవద్రవ్యం గురుద్రవ్యం పరదారాభిమర్శనమ్ । నిర్వాహః సర్వభూతేషు విప్రశ్చాండాల ఉచ్యతే ॥ 17 ॥

దేయం భోజ్యధనం ధనం సుకృతిభిర్నో సంచయస్తస్య వై శ్రీకర్ణస్య బలేశ్చ విక్రమపతేరద్యాపి కీర్తిః స్థితా । అస్మాకం మధుదానభోగరహితం నాథం చిరాత్సంచితం నిర్వాణాదితి నైజపాదయుగలం ధర్షంత్యహో మక్షికాః ॥ 18 ॥

Browse Related Categories: