Vidura Neethi · Traditional devotional text · Source: vignanam.org (Traditional devotional text (public-domain shlokas))
॥ ഇതി ശ്രീമാഹാഭാരതേ ഉദ്യോഗപർവണി പ്രജാഗരപർവണി വിദുരവാക്യേ ചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ ॥
വിദുര ഉവാച
Offered for worship and study, not as prediction. Non-commercial.
More devotional texts
യോഽഭ്യര്ഥിതഃ സദ്ഭിരസജ്ജമാനഃ കരോത്യര്ഥം ശക്തിമഹാപയിത്വാ । ക്ഷിപ്രം യശസ്തം സമുപൈതി സംതമലം പ്രസന്നാ ഹി സുഖായ സംതഃ ॥ 1॥
മഹാംതമപ്യര്ഥമധര്മയുക്തം യഃ സംത്യജത്യനുപാക്രുഷ്ട ഏവ । സുഖം സ ദുഃഖാന്യവമുച്യ ശേതേ ജീര്ണാം ത്വചം സര്പ ഇവാവമുച്യ ॥ 2॥
അനൃതം ച സമുത്കര്ഷേ രാജഗാമി ച പൈശുനമ് । ഗുരോശ്ചാലീക നിര്ബംധഃ സമാനി ബ്രഹ്മഹത്യയാ ॥ 3॥
അസൂയൈക പദം മൃത്യുരതിവാദഃ ശ്രിയോ വധഃ । അശുശ്രൂഷാ ത്വരാ ശ്ലാഘാ വിദ്യായാഃ ശത്രവസ്ത്രയഃ ॥ 4॥
സുഖാര്ഥിനഃ കുതോ വിദ്യാ നാസ്തി വിദ്യാര്ഥിനഃ സുഖമ് । സുഖാര്ഥീ വാ ത്യജേദ്വിദ്യാം വിദ്യാര്ഥീ വാ സുഖം ത്യജേത് ॥ 5॥
നാഗ്നിസ്തൃപ്യതി കാഷ്ഠാനാം നാപഗാനാം മഹോദധിഃ । നാംതകഃ സർവഭൂതാനാം ന പുംസാം വാമലോചനാ ॥ 6॥
ആശാ ധൃതിം ഹംതി സമൃദ്ധിമംതകഃ ക്രോധഃ ശ്രിയം ഹംതി യശഃ കദര്യതാ । അപാലനം ഹംതി പശൂംശ്ച രാജന്ന് ഏകഃ ക്രുദ്ധോ ബ്രാഹ്മണോ ഹംതി രാഷ്ട്രമ് ॥ 7॥
അജശ്ച കാംസ്യം ച രഥശ്ച നിത്യം മധ്വാകര്ഷഃ ശകുനിഃ ശ്രോത്രിയശ് ച । വൃദ്ധോ ജ്ഞാതിരവസന്നോ വയസ്യ ഏതാനി തേ സംതു ഗൃഹേ സദൈവ ॥ 8॥
അജോക്ഷാ ചംദനം വീണാ ആദര്ശോ മധുസര്പിഷീ । വിഷമൌദുംബരം ശംഖഃ സ്വര്ണം നാഭിശ്ച രോചനാ ॥ 9॥
ഗൃഹേ സ്ഥാപയിതവ്യാനി ധന്യാനി മനുരബ്രവീത് । ദേവ ബ്രാഹ്മണ പൂജാര്ഥമതിഥീനാം ച ഭാരത ॥ 10॥
ഇദം ച ത്വാം സർവപരം ബ്രവീമി പുണ്യം പദം താത മഹാവിശിഷ്ടമ് । ന ജാതു കാമാന്ന ഭയാന്ന ലോഭാദ് ധര്മം ത്യജേജ്ജീവിതസ്യാപി ഹേതോഃ ॥ 11॥
നിത്യോ ധര്മഃ സുഖദുഃഖേ ത്വനിത്യേ നിത്യോ ജീവോ ധാതുരസ്യ ത്വനിത്യഃ । ത്യക്ത്വാനിത്യം പ്രതിതിഷ്ഠസ്വ നിത്യേ സംതുഷ്യ ത്വം തോഷ പരോ ഹി ലാഭഃ ॥ 12॥
മഹാബലാന്പശ്യ മനാനുഭാവാന് പ്രശാസ്യ ഭൂമിം ധനധാന്യ പൂര്ണാമ് । രാജ്യാനി ഹിത്വാ വിപുലാംശ്ച ഭോഗാന് ഗതാന്നരേംദ്രാന്വശമംതകസ്യ ॥ 13॥
മൃതം പുത്രം ദുഃഖപുഷ്ടം മനുഷ്യാ ഉത്ക്ഷിപ്യ രാജന്സ്വഗൃഹാന്നിര്ഹരംതി । തം മുക്തകേശാഃ കരുണം രുദംതശ് ചിതാമധ്യേ കാഷ്ഠമിവ ക്ഷിപംതി ॥ 14॥
അന്യോ ധനം പ്രേതഗതസ്യ ഭുംക്തേ വയാംസി ചാഗ്നിശ്ച ശരീരധാതൂന് । ദ്വാഭ്യാമയം സഹ ഗച്ഛത്യമുത്ര പുണ്യേന പാപേന ച വേഷ്ട്യമാനഃ ॥ 15॥
ഉത്സൃജ്യ വിനിവര്തംതേ ജ്ഞാതയഃ സുഹൃദഃ സുതാഃ । അഗ്നൌ പ്രാസ്തം തു പുരുഷം കര്മാന്വേതി സ്വയം കൃതമ് ॥ 16॥
അസ്മാല്ലോകാദൂര്ധ്വമമുഷ്യ ചാധോ മഹത്തമസ്തിഷ്ഠതി ഹ്യംധകാരമ് । തദ്വൈ മഹാമോഹനമിംദ്രിയാണാം ബുധ്യസ്വ മാ ത്വാം പ്രലഭേത രാജന് ॥ 17॥
ഇദം വചഃ ശക്ഷ്യസി ചേദ്യഥാവന് നിശമ്യ സർവം പ്രതിപത്തുമേവമ് । യശഃ പരം പ്രാപ്സ്യസി ജീവലോകേ ഭയം ന ചാമുത്ര ന ചേഹ തേഽസ്തി ॥ 18॥
ആത്മാ നദീ ഭാരത പുണ്യതീര്ഥാ സത്യോദകാ ധൃതികൂലാ ദമോര്മിഃ । തസ്യാം സ്നാതഃ പൂയതേ പുണ്യകര്മാ പുണ്യോ ഹ്യാത്മാ നിത്യമംഭോഽംഭ ഏവ ॥ 19॥
കാമക്രോധഗ്രാഹവതീം പംചേംദ്രിയ ജലാം നദീമ് । കൃത്വാ ധൃതിമയീം നാവം ജന്മ ദുര്ഗാണി സംതര ॥ 20॥
പ്രജ്ഞാ വൃദ്ധം ധര്മവൃദ്ധം സ്വബംധും വിദ്യാ വൃദ്ധം വയസാ ചാപി വൃദ്ധമ് । കാര്യാകാര്യേ പൂജയിത്വാ പ്രസാദ്യ യഃ സംപൃച്ഛേന്ന സ മുഹ്യേത്കദാ ചിത് ॥ 21॥
ധൃത്യാ ശിശ്നോദരം രക്ഷേത്പാണിപാദം ച ചക്ഷുഷാ । ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രേ ച മനസാ മനോ വാചം ച കര്മണാ ॥ 22॥
നിത്യോദകീ നിത്യയജ്ഞോപവീതീ നിത്യസ്വാധ്യായീ പതിതാന്ന വര്ജീ । ഋതം ബ്രുവന്ഗുരവേ കര്മ കുർവന് ന ബ്രാഹ്മണശ്ച്യവതേ ബ്രഹ്മലോകാത് ॥ 23॥
അധീത്യ വേദാന്പരിസംസ്തീര്യ ചാഗ്നീന് ഇഷ്ട്വാ യജ്ഞൈഃ പാലയിത്വാ പ്രജാശ് ച । ഗോബ്രാഹ്മണാര്ഥേ ശസ്ത്രപൂതാംതരാത്മാ ഹതഃ സംഗ്രാമേ ക്ഷത്രിയഃ സ്വര്ഗമേതി ॥ 24॥
വൈശ്യോഽധീത്യ ബ്രാഹ്മണാന്ക്ഷത്രിയാംശ് ച ധനൈഃ കാലേ സംവിഭജ്യാശ്രിതാംശ് ച । ത്രേതാ പൂതം ധൂമമാഘ്രായ പുണ്യം പ്രേത്യ സ്വര്ഗേ ദേവ സുഖാനി ഭുംക്തേ ॥ 25॥
ബ്രഹ്മക്ഷത്രം വൈശ്യ വര്ണം ച ശൂദ്രഃ ക്രമേണൈതാന്ന്യായതഃ പൂജയാനഃ । തുഷ്ടേഷ്വേതേഷ്വവ്യഥോ ദഗ്ധപാപസ് ത്യക്ത്വാ ദേഹം സ്വര്ഗസുഖാനി ഭുംക്തേ ॥ 26॥
ചാതുർവര്ണ്യസ്യൈഷ ധര്മസ്തവോക്തോ ഹേതും ചാത്ര ബ്രുവതോ മേ നിബോധ । ക്ഷാത്രാദ്ധര്മാദ്ധീയതേ പാംഡുപുത്രസ് തം ത്വം രാജന്രാജധര്മേ നിയുംക്ഷ്വ ॥ 27॥
ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച
ഏവമേതദ്യഥാ മാം ത്വമനുശാസതി നിത്യദാ । മമാപി ച മതിഃ സൌമ്യ ഭവത്യേവം യഥാത്ഥ മാമ് ॥ 28॥
സാ തു ബുദ്ദിഃ കൃതാപ്യേവം പാംഡവാന്രപ്തി മേ സദാ । ദുര്യോധനം സമാസാദ്യ പുനർവിപരിവര്തതേ ॥ 29॥
ന ദിഷ്ടമഭ്യതിക്രാംതും ശക്യം മര്ത്യേന കേന ചിത് । ദിഷ്ടമേവ കൃതം മന്യേ പൌരുഷം തു നിരര്ഥകമ് ॥ 30॥
॥ ഇതി ശ്രീമാഹാഭാരതേ ഉദ്യോഗപർവണി പ്രജാഗരപർവണി വിദുരവാക്യേ ചത്വാരിംശോഽധ്യായഃ ॥ 40॥
ഇതി വിദുര നീതി സമാപ്താ ॥
Browse Related Categories: